رئيس مركز تحقيقات سرطان وقتي در نشست خبري هفته سرطان ميخواست درباره عوامل سرطانزا صحبت كند، هم از نيترات بالاي آب گفت، هم آلودگي هوا و حتي نانهاي غيراستانداردي كه بر سر سفره غذاي فقير و غني هست. خلاصه اينكه بنا به تأكيد محمد اسماعيل اكبري مردم جايگاه خاصي براي پيشگيري از سرطان ندارند و بيشتر اين كارها برعهده حاكميت و مهمترين آن نيز مقولات آب، غذا و هوا است. اين در حالي است كه آب و هواي آلوده و غذاي ناسالم ژنهاي مردم كشورمان را تغيير داده و آنها را مستعد ابتلا به سرطان كرده است.
مدتهاست ديگر نه فقط آب خوش از گلوي مردم پايين نرفته كه حتي هوايي كه تنفس ميكنيم، مسموم است. ماجراي آلودگي آب به نيترات نخستين بار در زمان وزارت مرضيه وحيد دستجردي، وزير بهداشت دولت دهم رسانهاي شد. وي از گروههاي حساس مانند زنان باردار و كودكان خواست از مصرف آب آلوده به نيترات خودداري كنند اما پس از مدتي از موضعش كوتاه آمد و آب تهران را سالم اعلام كرد. اين ماجرا مسكوت ماند تا رحمتالله حافظي، رئيس كميسيون سلامت شوراي شهر تهران يك بار ديگر پرونده آبهاي آلوده را باز كرد؛ امري كه با نارضايتي و ابراز ناخرسندي دكتر سيدحسن قاضيزادههاشمي، وزير بهداشت دولت يازدهم مواجه شد. باز هم ماجرا از تب و تاب افتاد. اين بار محمداسماعيل اكبري، رئيس مركز تحقيقات سرطان هنگام صحبت از عوامل تشديد روند ابتدا به سرطان در كشور، بر آلودگي آب تهران به نيترات صحه گذاشت.
آلودهترين آب جهان در ايرانآلودگي آب از يك سو و آبياري سبزيجات با فاضلاب از سوي ديگر از ديگر مواردي است كه سلامت تهرانيها را بيش از پيش در معرض خطر قرار ميدهد. به گفته رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه شهيد بهشتي تأمين و اصلاح فاضلاب تهران امري ضروري است زيرا فاضلاب تهران به همراه فضولات انساني در جنوب شهر تهران به رودخانههايي ريخته ميشود كه آب آن آلودهترين آب جهان است. اين آب براي صيفيكاري و آبياري كشاورزي زمينهاي ورامين و حسنآباد استفاده ميشود.
بنابراين شايد بتوان ميكروب سبزيجاتي را كه با اين آبها آبياري ميشود از بين برد ولي آلودگي فلزات سنگين آن را نميتوان پاك كرد. اكبري درباره مشكلات آب تهران نيز با بيان اينكه دستگاه تصفيه آب يك شوخي بيش نيست، گفت: مشكل آب تهران در فلزات سنگين و نيترات آن است و به هيچ عنوان نميتوان اين مشكل را در خانهها برطرف كرد و اين وظيفه وزارت نيرو است.
بنا به تأكيد وي، آخرين ضرر آلودگي هوا و وجود نيترات در آب سرطان است و مواد آلي ماندگار و يونها و فلزات سنگين در آب موجب عصبي شدن مردم ميشود.
تغيير ژنها بر اثر آلودگي هوا معاون اسبق وزارت بهداشت با اشاره به اينكه در سال گذشته 300 روز هواي پاك نداشتيم، افزود: اين به معناي تغيير ژنها در بدنمان است. هر روز مردم عصبيتر ميشوند، دچار تنگي نفس خواهند شد و بيماريهاي ريوي و قلبي پيدا ميكنند و متأسفانه اين مشكلات و بيماريها براي نسلهاي آينده باقي خواهد ماند. وي با اشاره به مضرات آلودگي هوا به عنوان يكي از عوامل سرطان گفت: 15تا 20 سال آينده اين آلودگي هوا مضراتش را با سرطان نشان ميدهد.
نقش 90 درصدي عوامل محيطي در ابتلا به سرطانبنا به تأكيد اكبري، سرطان ارثي نيست و فقط 10 درصد ابتلاي آن به دليل عوامل ژنتيكي است و 90 درصد ابتلا به اين بيماري محيطي است ولي تغيير عوامل ژنتيكي در بروز سرطان بسيار اهميت دارد. معاون اسبق وزارت بهداشت در توضيح اين موضوع گفت: بدن انسان سرطان را درست ميكند ولي هيچ سرطاني ايجاد نميشود، مگر اينكه تغيير ژنتيكي رخ دهد. اين تغيير ژنتيك به دليل عواملي از جمله استعمال سيگار، نداشتن بهداشت دهان و موارد بسيار ديگري رخ ميدهد.
به گفته وي ممكن است امروز فردي دچار سرطان شود در حالي كه نه خودش سيگار كشيده و نه پدر و مادرش ولي وقتي بررسي ميشود متوجه ميشويم اجداد وي در مناطقي مثلاً در شمال به ماهي و برنج دود كردن مشغول بودند و اين كار باعث تغيير ژنتيك در نسل آنها شده است كه امروزه باعث ميشود آنها دچار سرطان شوند.
نقش حاكميت در سلامترئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با تأكيد بر مراقبتهاي بهداشتي و پيشگيري توسط افراد تصريح كرد: بسياري از عوامل پيشگيري از سرطان دست مردم نيست و مربوط به حاكميت ميشود و مهمترين آن نيز مقولات آب، غذا و هوا است و اين حاكميت است كه بايد خودرو و سوخت سالم توليد كند. معاون اسبق وزارت بهداشت در ادامه به وضعيت پخت نان در كشورمان اشاره كرد و افزود: حتي يك نان استاندارد در كشور نداريم در حالي كه بايد تركيب نمك نان متعادل باشد زيرا مردم روزانه بايد سه تا پنج گرم نمك استفاده كنند درحالي كه 15 گرم به صورت مستقيم و غيرمستقيم در روز مصرف ميشود و اين جدا از گرفتاري جوش شيرين در نانها است. بنابراين اين وظيفه حاكميت است كه نان، آب و هوا را اصلاح كند. به باور وي يك ساختار بسيار قدرتمند اقتصادي پشت نانواييها قرار دارد ولي اگر مردم به كمك دولت بيايند مسلماً ميتوان نمك و جوش شيرين نانها را كاهش داد.
تأثير 11 درصدي داروهاي گران بر درمان سرطان رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه شهيد بهشتي از نبود راهنماي ملي سلامت در كشور گلايه كرد و گفت: 80 درصد آزمايشها در بيمارستانها و بخشهاي بستري مورد توجه قرار نميگيرد و انجام تعداد بالاي MRI در ايران به دليل نبود كار علمي است زيرا ما راهنماي ملي سلامت نداريم. وي همچنين با انتقاد از اينكه گرفتار تجارت شدهايم، افزود:ميليونها تومان براي داروهاي سرطان هزينه ميشود در حالي كه در بهترين شرايط اين داروها حداكثر 11 درصد تأثير دارويي دارد، در حالي كه برخي مواقع عوارض آن نيز بيشتر از اين هم ميشود، بنابراين ما بايد به سمت مصرف داروهاي قديمي پيش رويم.
