در حالي جريمههاي راهنمايي و رانندگي افزايش 200 برابري يافته است كه در شهري مانند تهران كه معابر آن متأثر از بافتهاي ناهمگون و غيراستاندارد براي تردد خودروها و عابران پياده است که اصلاح هندسي معابر، ساماندهي علائم و تجهيزات راهنمايي و رانندگي صورت نگرفته است. بسياري از معابر شهري در حالي زير بار ترافيك شديد قرار دارد كه ظرفيت آمد و شد در آنها تقريباً تكميل شده است و همين بار اضافي سبب شده است تا معابر كاركرد اصلي خود را از دست بدهد و به جاي آرامسازي و تسهيل در رفت و آمد به گره ترافيكي تبديل شود و رانندگان وسايل نقليه در صورت رعايت قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي در چنگ قانون گير بيفتند.
در اين ميان اجراي «طرح خط سفيد» تا حدودي توانسته است به آمد و شد شهري سامان ببخشد و ضمن تسهيل رفت و آمد بر ايمني رفت و آمد شهروندان بيفزايد و كاهش تخلفات و جرايم را در بر داشته باشد. در حقيقت يكي از مقولههاي مهم در آمد و شد درون شهري و برون شهري وجود تابلوها و علائم مناسب راهنمايي و رانندگي است كه ميتواند نقش مهمي در مسيريابي راهنمايي و هدايت وسايل نقليه در حركت در معابر داشته باشد. در اين اثنا وجود علائم راهنمايي و رانندگي در كنار وجود پليس براي هدايت وسايل نقليه ميتواند از گرههاي ترافيكي و تشديد ترافيك در معابر درون شهري تا حد زيادي بكاهد و زمينه كاهش مصرف سوخت و حفظ محيط زيست و آرامش و امنيت را در آمد و شد شهري فراهم سازد. براين اساس در حالي جريمه راهنمايي و رانندگي افزايش يافته است كه زيرساختها براي هدايت صحيح وسايل نقليه در شهرها فراهم نشده است. زيرساختهاي معابر شهري از يكسو و نبود سيستمهاي مناسب هوشمند براي كنترل ترافيك با توجه به انبوه خودروها و وسايل نقليه موتوري در معابر از سوي ديگر سبب شده است تا زمينه تخلف فراهم باشد كه در اين ميان پليس معتقد است كه با افزايش ميزان جرايم راهنمايي و رانندگي قدرت بازدارندگي در تخلفات رانندگي كاسته خواهد شد ولي در طول دورههاي گذشته تاكنون ميزان كاسته شدن از تخلفات به واسطه افزايش جرايم بسيار قابل توجه و مشهود نبوده است. با اين حال پليس به جاي تأكيد بر تكميل زيرساختهاي معابر شهري براي تردد مناسب وسايل نقليه و استفاده از تجهيزات و ابزار نوين در كنترل آمد و شد شهري فقط به افزايش جرايم تأكيد دارد.
در حقيقت ناكارآمدي و خرابي بسياري از چراغهاي راهنمايي و رانندگي و جانمايي نامناسب تابلوهاي مسيرياب و هشداردهنده سبب شده است تا رانندگان در حين رانندگي گاهي ناخواسته مرتكب اشتباه شدند و براي آنها جرايم در نظر گرفته شود. هماهنگ نبودن چراغهاي راهنمايي و رانندگي در طول مسيرها و معابر شهري با بار آمد و شد وسايل نقليه و پرش شمارشگري چراغهاي راهنمايي، خاموش و خراب بودن اين تجهيزات و در ديد نبودن علائم راهنمايي و رانندگي سبب شده است تا زمانهاي بسياري هدر برود و زمينه تخلف براي رانندگان فراهم شود.
هر چند رعايت نكردن قوانين و مقررات از سوي رانندگان وسايل نقليه عامل اصلي تخلفات به حساب ميآيد اما نبايد از موضوعات اشاره شده غافل شد.
در حقيقت لازم است تا مسئولان دستگاههاي متولي در آمد و شد با هماهنگي نسبت به عيبيابي و رفع نواقص موجود اقدامات لازم را به عمل آورند تا ضمن تسهيل در آمد و شد شهري شاهد اعمال بيمورد قانون در برخي موارد نباشيم كه رانندگان جور ناكارآمدي ساير دستگاهها را به دوش بكشند. حضور كمرنگ پليس راهنمايي و رانندگي در زمانهاي صبحگاهي و شامگاهي سبب شده است تا بار ترافيك در برخي معابر اصلي و ورودي به معابر مركزي و پرتردد و شهري افزايش يابد كه اين امر زمينه تشديد بار ترافيك در معابر را فراهم ميسازد كه گاه با تصادفات و تخلفات از قوانين و مقررات همراه است كه با حضور بجاي پليس و تنظيم چراغهاي راهنمايي و رانندگي و نصب و كنترل علائم متحرك (پرتابل) كاهش ترافيك را به همراه خواهد داشت كه لازم و ضروري است با توجه به بار ترافيكي در پيك حركت وسايل نقليه اين اقدامات با هماهنگي پليس و دستگاههاي ذيربط صورت پذيرد.
براين اساس بيتوجهي به نواقص موجود و تمركز روي افزايش جرايم راهنمايي و رانندگي شايد بتواند در فاز زماني كوتاه مدت سبب كاهش تخلفات شود اما چاره اصلي و درمان قطعي مشكل ترافيك و كاستن از تخلفات به حساب نميآيد.
به هر صورت فرهنگسازي در حوزه ترافيك نگاه سيستمي و جامع به همه مؤلفهها و عوامل دخيل در اين بخش را ميطلبد و نگاه يكجانبه جوابگو نخواهد بود و نميتوان با افزايش جرايم آرامش و امنيت و تسهيل در رفت و آمد را در معابر شهري فراهم ساخت.
