با نگاه به گوشهاي از بازتاب اين نامه ميتوانيم به موارد مهمي دست پيدا كنيم. براي مثال لينك اين نامه از طريق شبكهها و سايتهاي برون مرزي سازمان صداوسيما در شبكههاي مختلف اجتماعي طي دو هفته پس از انتشار آن 19 ميليون بازديدكننده داشته است. تيتزيانا چاوارديني محقق و مردمشناس از آن با عنوان «نامه حقيقت» ياد كرد. دنيس رنكورت، عضو هيئت علمي و استاد فيزيك دانشگاه اوتاوا نيز از نگاه جامع و روشنگرانه نامه مقام معظم رهبري اظهار شگفتي كرد. اخيراً در نشستي با حضور كارشناسان حوزه مجازي در محل دانشكده رسانه خبرگزاري فارس دكتر محمد قادري، كارشناس حوزه مجازي و از فعالان رسانهاي در پاسخ به پرسشهاي گزارشگر «جوان» درباره ابعاد بازتاب اين نامه مهم، روشهاي انتشار آن، دليل خوب ديده شدن نامه و مهمتر از همه موضوع خلأهاي سبك زندگي غربي به عنوان دليلي مهم در توجه جوانان غربي به نامه رهبر معظم انقلاب پاسخ گفت. آنچه در اين صفحه ميخوانيد ماحصل همكلامي با دكتر قادري و همچنين گوشهاي از ابعاد و بازتابهاي جهاني نامه مقام معظم رهبري است.
هراس اسلامهراسان از روشنگري «نامه حقيقت»
نامهاي كه رهبر معظم انقلاب براي دومين بار خطاب به جوانان اروپا و امريكا نوشتند حاوي نكات آموزنده بسياري بود. نكته اول اينكه ايشان در اين نامه با لحني پيامبرگونه در راستاي رسالت آگاهيبخشي و با بيان شفاف، حقايقي را كه امروز در جوامع غربي رخ ميدهد خطاب به جوانان غربي مطرح كردند. ايشان در اين نامه به شكلي روشن و صادقانه مسائلي كه توسط رسانههاي نظام سلطه از منظر ديدگان جوان غربي پنهان مانده است را بيان كردند. جريان رو به رشد اسلام در منطقه خاورميانه، اروپا و اقصي نقاط جهان و روند رو به رشد گرايش به اسلام حقيقي و اسلام ناب، نظام سلطه را بر آن داشت كه چهره دروغين و غيرواقعي از اسلام را با استفاده از عناصر خودفروخته و تروريستها در جهان به نمايش بگذارد. به دليل اينكه جهان غرب بهويژه مسيحيان امروز به بنبستهايي در انگاره مسيحيت و تفكر ليبرال دموكراسي رسيدهاند به دنبال اين هستند كه مسير و راهي را پيدا كنند تا بتوانند از بنبست فعلي خارج شوند. دقيقاً به همين دليل ما شاهد سيل روزافزون گرايش به اسلام حقيقي در جهان غرب هستيم و همين موضوع باعث نگراني نظام سلطه شده و درصدد برآمده از هر روش ممكن اسلام هراسي را در جهان نهادينه كند.
نظام سلطه نهايت تلاشش را ميكند حتي از نيرو و ظرفيت گرايشهاي اسلامي عليه اسلام پذيران واقعي استفاده ميكند تا بتواند اين دين را از مركز توجه غربيها خارج كند. در نتيجه ميبينيم نظام سلطه به رهبري ايالات متحده امريكا و با كمك سرويسهاي اطلاعاتي اروپا، رژيم صهيونيستي و دست نشاندههاي منطقهاي مثل رژيم سعودي گروههاي مختلف مسلمانان را با استفاده از پول، تجهيزات و نيروي انساني به جان يكديگر مياندازد. نظام سلطه نيابتا و كاملا حمايتگرانه طوري در منطقه و جهان رفتار ميكند كه چهره اسلام غيرمنطقي، وحشي و خونريز نشان داده شود. بنا بر همه اين نكات، نامه رهبر معظم انقلاب در يك زمان حساس كه افكار عمومي اروپا بهويژه فرانسه به دنبال اين است كه در مورد چيستي، چرايي و چگونگي يك اتفاق تروريستي بيشتر بداند منتشر ميشود. در پشت پرده اين نامه نه تنها يك چهره دقيق و حقيقي از اسلام معرفي ميشود بلكه به ذهن پرسشگر غربيها تأكيد ميكند كه اتفاقات رخ داده نه تنها طبيعي نيست بلكه ناشي از مديريت غيرمنطقي و سلطهگر حكام شماست.
نگاهي جامع با رويكردي روشنگرانه و فرهنگساز
يكي از ويژگيهاي كلام رهبري جامعيت آن است. هوشمندي و اشراف مقام معظم رهبري نسبت به همه زمينههاي زندگي بينظير است. زماني كه رهبري از بوميسازي علوم انساني صحبت كردند هيچ كس به ذهنش هم نرسيده بود كه چنين مشكلي در سيستم آموزشي كشور ما وجود دارد. شما وقتي ميخواهيد از ارتباطات اسلامي، جامعه اسلامي، اقتصاد اسلامي و سياست اسلامي نمونهاي در جهان اسلام بياوريد هيچ كسي را بهتر و مطمئنتر از مقام معظم رهبري نميتوانيد پيدا كنيد. وقتي اين چهار قطب اصلي جامعه دركنار يكديگر قرار ميگيرند به اين نتيجه ميرسيد كه همه اين عوامل در نامههاي مقام معظم رهبري جمع شدهاند و با رويكردي روشنگرانه و فرهنگساز بيان شده است.
غرب تا امروز بهترين و موفق ترين دانشي كه روي آن كار كرده دانش هستهاي است. دانشي كه ما مدتهاست به آن دست پيدا كردهايم، اما تصور كنيد دانش مهندسي اجتماعي، شبكههاي اجتماعي و مديريت فكري مردم تا چه اندازه مهم است. در هر جامعهاي كه باشيم دانش هستهاي، انرژي، اقتصاد و پيشرفت را براي چه ميخواهيم؟ بدون شك براي «جامعه درست» ميخواهيم؟ حالا درنظر بگيريد اگر خود اين جامعهاي كه اين همه برايش تلاش ميكنيم دچار مشكل باشد، تكليف چيست؟ اينجاست كه همه تلاشها به فنا رفته است. مقام معظم رهبري دقيقاً همين هدف را نشانه رفتهاند. نامه ايشان خطاب به جامعهاي است كه به ظاهر از همه رفاه، فناوري، ثروت، قدرت و ابزار دنيا برخوردار است اما از مشكلات و مصائب اصلي مثل بيعدالتي، تبعيض و عدم آزادي بيان رنج ميبرد.
در غرب كه ادعاي آزادي بيان و عقيده دارد ميبينيم قوانين منع حجاب، آزار مسلمانان و خفقان به راحتي اجرا ميشود اما در ايران ما شاهد هستيم كه همه مردم با هر دين آسماني داراي حقوق اجتماعي و قانوني برابر هستند تا جايي كه اقليتهاي مذهبي كشور ما حتي در جايگاههاي مهم كشور مثل مجلس شوراي اسلامي نماينده خاص خود را دارند. ايران اين روزها به مركز گرد هم آمدن شيعه و سني كنار يكديگر تبديل شده است، به طوري كه برادران اهل تسنن ما كنار برادران اهل تشيع نماز ميخوانند.
براساس سخنان مقام معظم رهبري ما اين روزها بايد براي جامعه، فكر و فرهنگ مردم تلاش كنيم. ايشان تاكيد ميفرمايند فكر نكنيد نگراني غرب از داشتن دانش هستهاي و اتمي ماست، نه نگراني غرب از اشاعه تفكر ماست. حقيقت هم اين است؛ جهان پر است از كشورهايي كه پيشرفتهترين دانش هستهاي و اتمي را دارند، كره اين روزها حتي در موضع تهديد هم قرار ميگيرد پس چرا با او كاري ندارند؟ مشخص است، چون همه نگراني غرب از معرفي اسلامي واقعي است كه در كشور ما وجود دارد.
غرب مدتهاست در كشور ما به دنبال نفوذ فرهنگي، اجتماعي، سياسي، علمي و اقتصادي است. حالا اين بار جهان با نامه رهبري مواجه شده است كه همين پروژه قديمي، نفوذ غرب را با مهندسي معكوس اجرا ميكنند. اين نفوذ در حقيقت نفوذ تفكر حقيقت، حقانيت و اسلام به جوامع غربي است. دقيقاً به همين دليل جوامع و دولتمردان غربي يكدفعه ملتهب شدند. بهترين راه اين است كه از ابزارهاي نوين استفاده كنيم و مؤسسات فرهنگي ديجيتال، سايتها و مراكز فرهنگي همه از جمله ظرفيتهاي موجود در كشور است كه بايد از آنها استفاده كرد.
پاسخ به خلأهاي سبك زندگي غربي
نكته دومي كه باعث شد «نامه حقيقت» مقام معظم رهبري تا اين اندازه مورد استقبال قرار گيرد خلأهاي موجود در سبك زندگي غربي است. تصور كنيد يك شهروند غربي در سبك زندگياش به چند هدف جزئي و مادي محدود شده است. شهروند غربي از صبح كه بيدار ميشود زندگياش محدود به اين است كه كار كند، درس بخواند تا آخر هفته كه با حقوق خود تعطيلاتي را بگذراند و هفته بعد دوباره همين قصه تكرار شود. در چنين شرايطي كه روحيات و معنويات زندگي ناديده گرفته شده و همه چيز سانسور ميشود تصور كنيد كورسوي اميدي از دل اسلام با ويژگي پيامبرگونه و نجاتبخش در قالب يك نامه نمود و ظهور پيدا ميكند. با اين تفاسير اگر ترفندهاي رسانهاي غرب نبود بيشتر شاهد تأثيرگذاري نامه مقام معظم رهبري بوديم. همانطور كه همه مطلع هستند بخش زيادي از موارد اصلي و مهم لينك نامه ظرف 24 ساعت از خروجي رسانهها و سايتها حذف شد. با اينكه حجم وسيع سانسور را ميبينيم اما از طرف ديگر استقبال گروه وسيعي از جوانان غربي نسبت به اين نامه را شاهد هستيم.
اگر بخواهيم انتشار اين نامه را با رويكرد ارتباطات تحليل كنيم بايد بگوييم وقتي رويدادي رخ ميدهد مردم بهدنبال رسيدن به پاسخ سؤالاتشان هستند، در اين زمان به اولين و سريعترين پاسخ اعتماد ميكنند. دقيقاً در زماني كه جوامع غربي در اتفاقات رخ داده متحير بودند و نميدانستند چه شده است مقام معظم رهبري بسيار هوشمندانه يك نامه روشنگرانه منتشر ميكنند. در اين نامه نه تنها به سؤالات ذهني مردم پاسخ داده شده، بلكه ايشان به تبيين زيبايي از دين اسلام هم پرداخته بودند. در اين نامه مقام معظم رهبري به اقدامات دولتمردان غربي در راستاي اسلام هراسي، مرعوب كردن اسلام و ترويج تروريسم اشاره ميكنند و پيرو نامه اول كه از جوانان غربي خواسته بودند خودشان در مورد اسلام تحقيق كنند و به نتيجه درست برسند در اين نامه هم خط قبلي دنبال ميشود. در نامه دوم به صراحت آمده اسلام واقعي، اسلام صلح است. نتيجه انتشار نامه اول و دوم اين بود كه عطش دانستن جوان غربي به اين سمت هدايت شد كه تا 24 آذرماه 19 ميليون نفر از لينك مستقيم اين نامه بازديد كردهاند، بماند اينكه اين نامه در سايتها و لينكهاي غيرمستقيم هم به اشتراك گذاشته شده است.
در كنار همه اين اتفاقات ما امروز ميبينيم كه فيسبوك، نامه مقام معظم رهبري خطاب به جوانان غربي را از صفحه روسي معاونت برون مرزي صدا و سيما حذف ميكند. درنظر بگيريد كه فقط در صفحه ترجمه شده به زبان روسي اين نامه تا چه اندازه تأثيرگذار بوده كه فيسبوك به ناچار اين مطلب را حذف كرده است. بماند اينكه مشابه رفتار فيسبوك در ساير صفحات و شبكههاي مجازي مانند توئيتر و يوتيوب هم اتفاق افتاد.
البته ترجمه شدن متن نامه به بيش از 21 زبان زنده دنيا هم در اين مقوله بسيار تأثير داشت چون مخاطبان جوان غربي از هر زبان و مليتي به راحتي توانستند به متن اصلي و ترجمه شده نامه دسترسي پيدا كنند. در دنياي امروز اتفاقي كه شاهد آن هستيم جنگ از نوع درگيري و فيزيكي و سخت نيست، بلكه وقتي صحبت از مقابله با انديشه و فكر هست مهمترين ابزار براي اين نوع مقابله ابزار رسانه است كه ميتوان بهترين استفاده را از آن كرد. فراموش نكنيم علاوه بر جايگاه مهمي كه رهبر معظم انقلاب در ميان مسلمانان جهان دارند به لحاظ شخصيتي، ايشان به عنوان يك انديشمند و يك رسانه كامل و جامع هستند. نهايتاً اين شد كه در كنار نامهاي كه از سوي چنين شخصيتي صادر شد جبههاي از رسانههاي اسلام حقيقي صفآرايي كرده و تلاش كردند حقيقت مطلق را به هدف اصلي مورد نظر رهبر كه همان ذهن مخاطب و جوان غربي است برسانند.
