
ساعت 13/40 دقيقه روز گذشته براي چندمين بار بود كه در ايستگاه بي.آر.تي«ميدان فردوسي»، (مسير چهارراه تهرانپارس به سمت ميدان آزادي)، شاهد هتاكي يكي از متصديان ايستگاه به مسافران بودم. سوژههاي ديروز مادر و دختري بودند كه با ظاهري معقول و رفتاري متين و مقبول سعي در متقاعد كردن متصدي هتاك داشتند كه هنگام ورود به ايستگاه كارت زدهاند اما مرغ متصدي لجوج و پرخاشگر (كه اسم و مشخصاتش نزد روزنامه جوان محفوظ است) يك پا داشت و ادعاي آنان را دروغ ميدانست! با اينكه در لحظه كارت زدن اين مادر و دختر حواس متصدي جاي ديگري بوده!
با اين حال كه نگارنده هفته گذشته و در جريان رخداد اتفاقي مشابه (كه متصدي صدرالاشاره، با برخوردي ناشايست و ادبياتي زننده به پيرمرد چشم و گوش بسته شهرستاني پيله كرده بود)، تذكري دوستانه به اين مأمور وظيفه شناس (!) داده بود اما از آنجايي كه از پاسخ وي اين نتيجه عايد شد كه اين تذكرات حكايت مشت به سندان كوبيدن است، از ادامه گفتوگو صرفنظر شد.
اما با قيل و قال روز گذشته و ايضاً اتفاقاتي مشابه در ساير ايستگاهها و متصدياني ديگر، تا حدودي علت چنين برخوردهايي مشخص شد كه در ادامه به تشريح آن خواهيم پرداخت.
اما قبل از تشريح چنين برخوردهاي ناشايستي بايد با توضيحي اجمالي در خصوص اقدامات جديدي كه در بخش كنترل تردد مسافران در ايستگاههاي بي.آر.تي صورت گرفته، زمينه را براي نتيجهگيري مهيا كرد.
در گذشته تردد مسافران عموماً با رويهاي تقريباً بدون چالش و برخورد صورت ميگرفت و اگر در اين ميان مسافراني به هر دليل ممكن فاقد كارت تردد يا همان بليتهاي اعتباري قابل استفاده در مترو بودند، به دو طريق وارد ايستگاهها ميشدند و مسير خود را ادامه ميدادند.
طريق اول با روشي اخلاقي برخورد ميشد. به اين صورت كه متصديان مقابل گيتهاي ورود و خروج ايستگاهها، بسته به برداشت مبتني بر واقعيتي كه از حال و هوا و سر و وضع مسافران بدون كارت ميكردند، اجازه تردد ميدادند.
اما طريق دوم دريافت مبلغي معادل 500تومان توسط متصديان كنترل تردد بود و اين مبالغ در پايان بايد به مسئولان مالي بي.آر.تي تحويل ميشد اما از آنجايي كه ممكن است برخي از متصديان از وجوه نقدي كه در پايان روز به چند ده هزار تومان هم ميرسيد، سوءاستفاده كنند و وجوه جمع آوري شده را تحويل ندهند، مسئولان تصميمگيرنده با صرف هزينهاي قابل توجه وارد مرحلهاي شدند كه موجبات بدبيني مسافران از شركت واحد و بعضاً شهرداري را در پي داشت و آن مرحله نصب دوربينهايي است كه با تمركز روي گيتهاي ورودي، تردد مسافران و ارائه بليت و زدن كارتها را ضبط و كنترل ميكند. ضمن آنكه ابزاري است بازدارنده كه رفتار متصديان را مبني بر دريافت وجه نقد كنترل ميكند.
با اين احوال مشكل از همين جا آغاز شده و با نصب دوربينهاي كنترل ورود، رفتار برخي از متصديان آنقدر عوض شده كه به راحتي به خود اجازه ميدهند كه به مسافران توهين كنند؟! ضمن آنكه نصب دوربينها صرفاً به اين جهت است كه مسئولان از كارت زدن مسافران اطمينان حاصل كنند! در حالي كه جاي تأسف دارد كه با تحمل هزينهاي قابلتوجه دوربينها را به گونهاي تنظيم نكردهاند كه اين وسيله گذشته از كاركرد ياد شده، بتواند رفتار و گفتار متصديان در برخورد با شهروندان را به آنان منعكس كنند! و همين امر موجب ميشود كه متصديان از فرط مسئوليتپذيري، غالباً ميل به هتاكي ميكند!