نگراني از اعتياد و مواد مخدر نخستين آسيب اجتماعي كشور است كه زيانهاي بسياري براي جامعه بهوجود آورده است و استفاده از مواد مخدر دومين عامل مرگ و مير پس از تصادف در كشور است.
حدود 6 ميليون از افراد جامعه با پديده شوم اعتياد درگير هستند. اين در حالي است كه قائممقام دبيركل ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام كرد در نظرسنجيهاي به عمل آمده 92 درصد از نگراني مردم، اعتياد به مواد مخدر است و ساير آسيبها همچون بيكاري در رتبههاي بعدي قرار دارند.
عليرضا جزيني فقر، مشكلات زيست محيطي، تهديدات هستهاي، اعتياد به مواد مخدر و روانگردان را اصليترين تهديد و بحران جهاني هزاره سوم عنوان كرد و گفت: 170 كشور در جهان با تهديد اعتياد دست و پنجه نرم ميكنند.
بر اساس گزارش سازمان ملل، 40 ميليون مصرفكننده دائمي در جهان وجود دارد كه سالانه نزديك به 200 هزار نفر از آنها در جهان و 3 هزار نفر در ايران فوت ميكنند كه ميتوان گفت پس از تصادف دومين عامل مرگ و ميراستفاده از مواد مخدر است.
بر اساس آخرين آمار ستاد مبارزه با مواد مخدر 2/6 درصد از دانشجويان ورودي به دانشگاهها مصرفكننده مواد مخدر هستند كه طبق گزارشها ستاد مبارزه با مواد مخدر، مصرف ماده مخدر گل بيشترين مخدر مصرفي دانشجويان است به گونهاي كه توصيههاي اشتباه مبني بر اينكه اين مواد اعتيادآور نيست سبب افزايش مصرف شده اما مقدمه اعتياد رواني به مصرف مواد محرك و روانگردانها است.
در حقيقت گرايش بخشي از جوانان به مواد مخدر ناشي از باورهاي غلط است كه ميتواند زمينه اعتياد جوانان را به مواد مخدر فراهم آورد. جزيني گرايش به مواد مخدر به ويژه انواع صنعتي و همچنين استفاده از داروهايي براي شب امتحان همچون ريتالين در بين دانشجويان را ناشي از باورهاي غلط در بين جوانان دانست.
همچنين گرايش به مواد مخدر در حالي به عنوان دومين عامل مرگ ومير پس از تصادف در كشور بيان شده است كه كاهش سن اعتياد زمينه ورود نوجوانان و جوانان را بيشتر به اين پديده شوم فراهم ميآورد و همچنين اعتياد به مواد مخدر بسترساز ساير تخلفات در جامعه به حساب ميآيد كه در اين ميان گرايش زنان به مواد مخدر از 5 درصد به 10 درصد زمينه گرايش اين افراد را به تخلفات زنان افزايش داده است. بايد توجه داشت درمان در حوزه مواد صنعتي اعتياد زا پروتكل درماني ندارد، به گونهاي كه به گفته قائممقام دبيركل ستاد مبارزه با مواد مخدر، درمان پرهيزمدار در حوزه مصرفكنندگان مواد صنعتي و روانگردان به اجرا در ميآيد كه در حالت خوش بينانه 20 درصد از اين درمان موفق بوده است.
همچنين در حوزه گرايش به مواد مخدر بهرهمندي از شبكههاي سايبري و ماهوارهاي در ترويج باورهاي غلط و توزيع مواد يكي از مشكلاتي است كه بسياري از آنها شناسايي و با آنها برخورد شده است. بر اين اساس اعتماد به نفس پايين، كاهش ارتباط فرزندان با والدين و پر كردن خلأ ناشي از آن با دوستان، كاهش ميزان اعتقاد به باورهاي ديني، فشار دوستان براي مصرف و ناآگاهي از عواقب مصرف از دلايل گرايش به مواد مخدر است.
اعتياد به مواد مخدر جديترين و پيچيدهترين مسئله اجتماعي است كه زمينهساز بروز بسياري از آسيبهاي فرهنگي و اجتماعي است كه ميتوان ريشه بسياري از جرايم را در اين پديده شوم جستوجو كرد.
