مرتبه و اعتبار اربعین امام حسین (ع) از قدیم میان شیعیان شناخته شده بوده است. کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی که گزیده ای از روایات فراوان در تقویم شیعه بوده پیرامون ماه صفر چنین بیان می کندکه: (روز 20 صفر ـ یعنی اربعین ـ زمانی است که حرم امام حسین (ع) یعنی کارواناسرا، از شام به مدینه مراجعت کردند. و روزی است که جابر بن عبدالله بنحرام انصاری، صحابی رسول خدا (ص)، از مدینه به کربلا رسید تا به زیارت قبر امام حسین (ع) بشتابد و او نخستین کسی است از مردمان که قبر آنحضرت را زیارت کرد). بر اساس نوشته های علما و بزرگانی همچون شیخ طوسی در روز اربعین بسیار از عاشقان و دلدادگان امام حسین(ع) مسیر کربلا را برای زیارت آن حضرت می پیمایند. چندسالی است که در ایران به رغم محدودیت های امنیتی موجود در کشور عراق، پیاده روی مسیر کربلا در روز اربعین شکل گرفته و مورد استقبال بسیاری از مردم از هر قشر و با هر طبقه اجتماعی قرار گرفته است. در همین راستا به منظور ساماندهی هرچه بیشتر مسیر پیاده روی کربلا و همچنین دریافت نذورات مردمی در جهت خدمت رسانی به زائرین در سال جاری، سامانه اینترنتی
www.nazr.net ایجاد گردیده است. این سامانه با سه گزینه اصلی شامل دریافت نذورات نقدی، نذورات غیر نقدی و همچنین ثبت نام به منظور خدمت به زائرین در مسیر پیاده روی کربلا می باشد.
به منظور آشنایی هرچه بیشتر مردم با این سامانه اینترنتی مصاحبه ای با حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان ترتیب داده تا نظرات ایشان را در راستای فرهنگ نذر و راه اندازی سایت نذر به منظور خدمت رسانی به زائرین پیاده روی کربلا بدانیم.
به طور کلی فرهنگ اعتقادی نذر چه آثار و برکات اخروی و دنیوی را دارا می باشد؟
اصل فرهنگ نذر به عنوان یک عهد معنوی در زندگی دینی دارای جایگاه ارزشمندی می باشد و وقتی کسی نذری را تقبل کرده درواقع تعلق خود را نسبت به دین نشان می دهد. می توان این گونه برداشت نمود که نذر نشان دهنده تفاوت میان دینداری منفعلانه و دینداری فعال می باشد. بسیاری از مردم بوسیله نذر کردن که بیانگر دینداری فعالانه بوده، حاجات خود را گرفته اند. اولیای الهی ما نیز برای اصلاح نفس خود نذر می کردند، به عنوان مثال نذر می کردند که اگر عصبانی نشوند چندین روز، روزه بگیرند. البته باید توجه کرد که در نذر کردن ها مبالغه صورت نگیرد و مردم فراتر از توان خود نذری را نداشته باشند. به طور کلی یک نوع تواضع معنوی در امر نذر وجود داشته و کسانی که در طول عمر خویش نذری را ادا نکرده اند، خود را از این تواضع زیبای معنوی در زندگی خود محروم کرده اند. در یک جامعه اسلامی مانند جمهوری اسلامی ایران باید فرهنگ نذر نهادینه شود تا اکثر مردم، خود به استقبال تواضع معنوی نذر بشتابند.
به تازگی سایتی تحت عنوان نذر راه اندازی شده تا مردم از این طریق نذروات نقدی و غیر نقدی خود را به زائران مسیر کربلا در اربعین برسانند. نظر شما پیرامون راه اندازی چنین سامانه اینترنتی چیست؟
طبیعتا راه اندازی و استفاده از سامانه های اینترنتی موجب سهولت در ادای نذر مردم می شود. خیلی از مردم وقتی نیت نذری را در ذهن خود دارند در زمان اجابت آن با مشکل روبرو می شوند. عده ای راه صحیح خرج کردن نذورات خود را نمی دانند. در زندگی شهری که ممکن است افراد به دلیل مشغله های فراوان؛ امام جماعت مورد وثوق خود را حتی هفته ای یک بار هم ملاقات نکنند تا نذورات را به وی بسپارند، وجود چنین سامانه های اینترنتی همانند آنچه شما بدان اشاره کردید، انتقال نذورات را آسان می سازد. چنین سامانه هایی که مجوزهای لازم را نیز دارا باشند موجب گردیده تا مردم با طیب خاطر نسبت به پرداخت نذورات نقدی و غیر نقدی اقدام نمایند.
در سامانه اینترنتی نذر، گزینه ای تحت عنوان ثبت نام خادمین وجود دارد که افراد می توانند برای خدمت به زائرین در هرزمینه ای که تخصص دارند(پزشکی، آشپزی و...) ثبت نام نمایند. به نظر شما این اقدام تا چه میزان در ساماندهی حرکت مردم در مسیر کربلا تاثیرگذار می باشد؟
مسلما تاثیر گذار است. شما در نظر بگیرد در یک مسافرت هوایی در هواپیما نیز در ابتدای سفر کسانی که پزشک هستند، مشخص می شوند تا در زمان نیاز از آنها استفاده شود. حال در یک سفر پیاده روی، مشابه این اقدام هواپیماهایی ها توسط سامانه اینترنتی نذر صورت گرفته تا ارزشمندترین اقدام در مسیر پیاده روی کربلا یعنی خدمت به زائرین به راحتی انجام شود. کسانی که در این سامانه به عنوان خادم ثبت نام نمایند حتی اگر به خدمت گرفته نشده و یا نیازی به خدمات آنها نباشد، چون نیت خدمت به زائرین را داشتند ثوابش برای هریک نوشته می شود. نکته جالبی که به ذهنم آمد این است که در بخشی از زیارت اربعین نیزآمده )وَ نُصْرَتی لَکُمْ مُعَدَّهٌ( یعنی من آماده نصرت و یاری رساندن هستم. چه خوب است که در قسمت ثبت نام خادمین در سامانه اینترنتی نذر چنین جمله ای نگاشته شود که مناسبت عینی نیز با خود مراسم اربعین دارد.
آیا ثبت نام خادمین در سامانه اینترنتی نذر در سالهای آینده نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد؟
ببینید شما با این ثبت نام در واقع یک بانک اطلاعاتی از تخصص های مختلف در اختیار دارید که می توان در مواقع لزوم برای بهره بردن از هریک از متخصصین با آنها تماس گرفت و یا جایگزین برای هرکدام در نظر گرفت.
طبق گفته های مسئول سایت نذر، در آینده قرار است نسخه های عربی و انگلیسی نیز اضافه گردد، آیا چنین امری مورد استقبال دیگر کشورهای جهان برای ثبت نذورات می گردد؟
طبیعتا همین طور است و می توان با چنین چشم اندازی، متخصصین در حوزه های مختلف در میان همه کشورهای حاضر در پیاده روی اربعین را شناسایی و از آنها استفاده نمود.
به عنوان سخن آخر؛ چه پیشنهادی برای بهبود سایت نذر به منظور خدمت به زائرین دارید؟
در ایام حج، برخی از مسلمانان که توانایی مالی و یا فیزیکی برای انجام فریضه را ندارند، نایب می گیرند. یعنی افرادی به نیابت از فرد به انجام فریضه می پردازد. برای زیارت کربلا و نجف نیز می توان چنین راهکاری را بوسیله همین سایت نذر ایجاد نمود. سامانه اینترنتی نذر می تواند یک گزینه برای افرادی که توانایی زیارت عتبات عالیات را نداشته ولی علاقه وافری به زیارت دارند در نظر بگیرد تا از طریق ثبت نام مجازی، برای خود نایبی جهت زیارت ائمه به نیابت از آنها برگزینند.
