قدرتنمايي و تقلا براي برتري بخشيدن به كفه توازن قوا در منطقه شرق دور ميان چين و امريكا و متحدان هر يك هر روز ابعاد جديدي به خود به ميگيرد. چينيها در مقابل دور جديد فروش سلاحهاي امريكايي به تايوان، اقدام به فروش تسليحات به كامبوج كردهاند و در عين حال هم واشنگتن با لغو تحريمهاي تسليحاتي ويتنام و هم پكن با وعده افزايش مناسبات اقتصادي خود با هانوي، هر دو ميكوشند، در مسير ياركشيهاي خود در شرق دور ويتنام را به مدار خود بكشند.
تايوان اعلام كرد كه در چارچوب همكاريهاي تسليحاتي با امريكا و در راستاي افزايش توان نظامي دريايي خود در منطقه، قصد خريد بالگردهاي ضد زيردريايي از اين كشور را دارد. خبر خريد بالگردهاي پيشرفته زير دريايي مدل MH- 60R از امريكا در حالي منتشر ميشود كه مسئولان اين منطقه جدا شده از چين، از برنامه ويژه خود براي خريد هواپيماهاي مخصوص گشت دريايي موسوم به «لاكهيد پي - 3» خبر داده بودند. تايوان و چين در پايان جنگ داخلي سال 1949 ميلادي از يكديگر جدا شدند اما پكن اين جزيره را بخشي از خاك كشور چين ميداند و مايل است كه در تايوان بعد از پيوستن به سرزمين مادري نيز الگوي يك كشور و دو نظام را همچون هنگكنگ و جزيره ماكائو پياده كند. تايوان چندي قبل نيز به منظور نشان دادن تواناييهاي نظامي خود بزرگترين هواپيماي بدون سرنشين (پهپاد) ساخت خود را با قابليت توانايي نظامي و دفاعي و كشتي 500 تني حاوي 16 موشك فوق پيشرفته از جمله هشت فروند موشك مافوق صوت را رونمايي كرده بود. وزارت دفاع تايوان مدعي است دستكم 1500 موشك كروز و بالستيك از خاك چين به سوي تايوان نشانه رفته است. در همين حال اريك چو رهبر حزب حاكم كمين تانگ (حزب ملي) تايوان، روز پنجشنبه در نشستي خبري با تأكيد بر ضرورت برطرف شدن تنشها در درياي چين جنوبي با استفاده از راهكارهاي ديپلماتيك گفت، مذاكره بين كشورهايي كه در اينباره بايكديگر اختلاف دارند، راه حل مناسب تري نسبت به رجوع به دادگاههاي بينالمللي است. اما ساعاتي از خبر فروش سلاحهاي امريكايي به تايوان نگذشته بود كه وزير دفاع كامبوج روز جمعه اعلام كرد، چين به كشورش موشكهاي دوشپرتاب ضدهواپيما داده و دو كشور درخصوص مسئله كمكهاي نظامي جديد با هدف تقويت روابط توافق كردند. تيا بانه، وزير دفاع كامبوج در مراسم امضاي توافقنامههاي ميان كشورش با چين كه با حضور چانگ ونكوان، همتاي چيني وي در كامبوج برگزار شد، تأكيد كرد: سفر وزير دفاع جمهوري خلق چين منجر به دستاوردهاي خوبي شده است.
ياركشي ويتناماين فقط تايوان نيست كه با چين مناقشهاي ارضي دارد. ويتنام، مالزي، برونئي، تايوان و فيليپين در مورد مالكيت بخش هايي از درياي چين جنوبي با پكن اختلاف دارند و اين مناقشات تاكنون نتوانسته به صورت دو جانبه يا در سطح منطقهاي حل شود؛ اختلافي كه از سوي امريكاييها به چشم فرصتي براي يارگيري عليه چين ديده ميشود. در همين راستا امريكا در سال گذشته پس از شدت گرفتن تنشها ميان ويتنام تلاش كرد با ارائه كشتيهاي گشت زني به ويتنام، لغو ممنوعيت چند دههاي فروش سلاح به ويتنام و مذاكرات دو جانبه نفوذ خود را در اين كشور گسترش دهد. به نظر ميرسد ويتناميها هم تلاش ميكنند نوعي موازنه منفي ايجاد كرده و از طريق نزديك شدن نوساني به هر يك از طرفين مناقشه منافع حداكثري كسب كنند. در حالي كه ويتنام روز جمعه نيروي دريايي ژاپن را به عنوان يكي از متحدان اصلي امريكا به بازديد از پايگاه دريايي راهبردي خود در خليج « كامران» در سواحل درياي چين جنوبي دعوت و اعلام كرد دو كشور قصد دارند به زودي نخستين رزمايشهاي دريايي مشترك بيسابقه خود را برگزار كنند كه از طرف ديگر پذيراي رئيسجمهور چين بود. شي جين پينگ رئيسجمهور چين يكسال پس از برخي تنشها با ويتنام بر سر اختلافات دو طرف بر سر مالكيت جزاير و مناطق غني از نفت در درياي جنوبي چين به هانوي سفر كرده است تا به تقويت مناسبات با اين كشور جنوب شرق آسيا بپردازد. شي جين پينگ در نخستين قدم اين سفر شب جمعه در هانوي با نگوين فو ترونگ همتاي ويتنامي به مذاكره پرداخت و از مقابله با مواد مخدر و امنيت سايبري تا تقويت همكاريهاي نظامي و مبادلات اقتصادي و فرهنگي و سرمايه گذاري از محورهاي اين مذاكرات خبر داد.
