كليپي كه در آن جمعي از دخترها و پسرها به تقليد از يك موزيك ويدئوي خارجي در فضاي پشت بام با لباسها و آرايش خاص فضاي خنده و فان را به بيننده القا ميكردند. در كمتر از دو سال پيش فرهنگ و فضاي ارزشي جامعه ما به شكلي بود كه با ديدن چنين كليپي تعجب كرديم، شوكه شديم و صدالبته براي جوانها كمي جالب توجه به نظر رسيد و مشكل از همين جا آغاز شد.
چرا ديگر شوكه نميشويم؟
ماوقع هرچه بود مهم نيست؛ مهم اين است كه اگر با ديدن چنين كليپي در يك سال و نيم پيش اينطور شوكه شديم امروز ديگر خبري از شوكه شدن نيست. بسياري از ما به راحتي چنين كليپهايي را دانلود ميكنيم، ميبينيم، ميخنديم، براي ديگران ميفرستيم و حتي در تلفن همراهمان براي روزهاي دور هم بودنهاي فاميلي ذخيره ميكنيم. اينكه فكر كنيم همه كليپهاي فان و هپي كه در فضاي مجازي وجود دارد در كشورهاي خارجي ضبط شده فرار از واقعيت است. برخي از اين تصاوير به ظاهر خندهآور در همين كشور و در زيرگوش ما توليد ميشود.
امروز بعد از گذشت يك سال و چند ماه بچههاي نسل ما خودشان دست به كار ساختن اين كليپها ميشوند؛ دخترها كتهاي بزرگ و بلند مردانه ميپوشند با مداد مشكي سبيل ميكشند، پستيژ ميگذارند و مردانه مسخره ميكنند. پسرها در مقابل از هيچ تلاشي مضايقه نميكنند و تمام قد با آرايشهايي كه حتي جزو رفتارهاي روزمرهشان نيست وارد گود ميشوند و صدالبته كه پسرها ركورددار توليد كليپهاي فان و تمسخر زنان در اين بين هستند.
تماشا و خنده همه ماجرا نيست
اين كليپها مثل برق و باد بين فضاهاي اپليكيشني رد و بدل ميشود. همه گروهها از وايبر، لاين و واتساپ گرفته تا تلگرام پر ميشود از كليپ جديدي كه ساخته شده، روي يكي از گروههاي اينستاگرام بوده، يكي از اعضا دانلود كرده و حالا از طريق اپليكيشنها وارد گروهها كرده است.
كليپي كه در آن چند جوان مرد لباس زنانه پوشيدهاند، آرايش زنانه كردهاند، اداي راه رفتن و صحبت كردن زنان را درميآورند و در نهايت بعد از چند دقيقه ديدن ما فقط ميخنديم! كليپ ديگري سهميه امروز است، چند دختر جوان لباس و كفش مردانه پوشيدهاند، براي خودشان ريش و سبيل گذاشتهاند، دستمال يزدي دست گرفتهاند و براي خودشان يك آهنگ را كه خوانندهاش مرد است را لبخواني ميكنند و رفتار و حركاتشان زمان لبخواني موسيقي باعث ميشود كه ما بعد از ديدن فقط و فقط بخنديم، همين!
انگار هر روز صبح اين فضاي مجازي قرارداد نانوشته و نبستهاي با ما و خودش دارد كه سهميه روزانه كليپها را به هر طريق به دستمان برساند. ما هم انگار وظيفهشناس بايد باشيم، به سرعت كليپ را براي تك تك دوستان و گروههايي كه در آن عضو هستيم ارسال ميكنيم. در كمترين حالت يك كليپ را به يك گروه 200 نفره در فضاي تلگرام ميفرستيم و 100 نفر از اعضا بعد از دانلود براي گروه ديگري ميفرستند. 100 نفر از اعضاي گروه بعدي هم به گروه ديگر و. . . اين زنجيره ادامه پيدا ميكند تا اينكه در كمتر از چند ساعت چندين هزار نفر كليپ را دانلود ميكنند، ميبينند و به ديگري ميفرستند.
دقت كردهايد هر بار كه حافظه تصويري موبايلتان را مرور ميكنيد فايلهايي را پيدا ميكنيد كه عكسالعملتان هر روز نسبت به روز قبل در مقابلشان متفاوت است؟ مثلاً كليپ تصويري ادا و اطوار چند مرد با پوشش و آرايش زنانه ممكن است امروز باعث شود بلند بلند بخنديد و به 10 گروه بفرستيد اما چند روز بعد شما با مرور اين كليپ فقط يك لبخند روي لبتان مينشيند و براي انگشت شماري از دوستانتان ميفرستيد. بعد از يك هفته يا 10 روز ديگر نميخنديد، ديگر هيچ كدام از رفتارها، صحبتها و حتي حركات اعضاي اين كليپ شما را نميخنداند و شما هم اين كليپ را براي هيچ كسي نميفرستيد، اما منتظر كليپ بعدي هستيد.
نكته مهم اينجاست كه با وجود اينكه عمر جذابيت و دوست داشتن كليپهاي فان و هپي در بين مردم ما بسيار كوتاه است اما اثرات بسيار طولاني مدت و وسيعي دارد. من خودم پسربچهاي را ديدم كه به تقليد از يك كليپ روسري مادرش را دور كمرش بسته بود و اداي زنانه درميآورد.
ارزشزدايي از حرمتها
توليد، پخش و تأثيرگذاري كليپهاي تصويري هپي و فان تنها يكي از آسيبهاي فضاهاي مجازي هميشه در دسترس موبايلهاست. ما پدر و مادرها غافل از اينكه خودمان هم قطعاً از اين كليپها تأثير ميگيريم به خودمان اجازه ميدهيم براي خنديدن كودكمان حتي اين كليپهاي صددرصد تمسخرآميز را پخش كنيم، غافل از اينكه در لواي رفتارمان داريم ارزشزدايي و معنويتزدايي را به كودكمان القا ميكنيم و حرمت خيلي چيزها را ميشكنيم.
خلاصه كلام اينكه از كنار كليپهاي هپي و فاني كه اين روزها به وفور در فضاي مجازي دست به دست ميشود به راحتي نگذريم. در پس هركدام از اين كليپها يا بهتر است بگويم در پس هركدام از رفتارهاي بازيگران اين كليپها يك يا چند ارزش اجتماعي ما به تمسخر گرفته ميشود. با هجمه اين كليپها بخش زيادي از معنويت و ارزشهاي اجتماعي زندگي ايراني - اسلامي ما به تمسخر گرفته شده و در گذر زمان از اين نسل به نسل ديگر حذف ميشود.
نتيجه چنين رويهاي اين ميشود كه ما كمتر از يك دهه جوانان دختر و پسري داريم كه شمار قابل توجهي از آنها به ارزشهاي جامعه پايبند نيستند و هيچ شناختي هم از چنين ارزشهايي ندارند.
فكر فردا را كردهايم؟
تصور كنيد جامعهاي را كه فردا قرار است اين جوانان بسازند چه شكلي است؟ جامعهاي است پر از تمسخر و جبههگيري نسبت به جنس ديگر؛ جامعهاي كه در آن پسرها در هر مكان و زماني به خودشان اجازه ميدهند براي لحظهاي خنديدن لباس زنانه بپوشند، آرايش زنانه كنند و اطوارهاي زنانه را تقليد كنند. در مقابل هم دخترها ساكت نمينشينند آنها هم براي تفريحشان دست به كار تمسخر مردها با لباس و سبك راه رفتنشان ميشود. به اين ترتيب نه تنها حرمت زن و مردي كمرنگ ميشود بلكه گروههاي مرد و زن در مقابل هم هميشه موضع منفي ميگيرند و اين فضا نسل به نسل منتقل ميشود.
