هرچند فهرستنويسي نسخ خطي سازمان اسناد و كتابخانه ملي چندي است كه آغاز شده و مجلداتي نيز از فهرستگان اين آثار منتشر شده، اما گفته ميشود كه هنوز بيش از 2 هزار نسخه خطي فهرستنويسي نشدهاند.
كتابخانه ملي با داشتن نسخ خطي نفيس و بسيار نفيس در حوزههاي مختلف علوم از جمله منابع غني نگهداري اين مخطوطات در كشور به شمار ميآيد. نسخ خطي موجود در اين كتابخانه در حوزههاي مختلف فلسفه و عرفان، فقه واصول، طب، رياضي، نجوم، ادبيات و تاريخ به زبان فارسي و عربي است كه تعدادي از آنها نسخههاي نادر و نفيس و باارزش است. همچنين اين مخزن واجد مجموعهاي از نخستين ترجمههاي فارسي اروپاييان است. افزون بر اين، تعدادي از نسخههاي نفيس موجود همانند رسالات ملاصدرا، كتاب وافي و شرح اشارات و تنبيهات به خط مؤلف آنها و برخي به خط استادان نامي همچون عبدالوهاب نغمه، احمد نيريزي، زينالعابدين اصفهاني و خاندان وصال كتابت شدهاند. سيدرضا صالحياميري، رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي، در همايش بزرگداشت حاميان نسخ خطي كه سال گذشته در اين سازمان برگزار شده بود، از وجود 38 هزار نسخه خطي در اين كتابخانه خبر داد و گفت: در همين كتابخانه ملي فقط 38 هزار نسخ خطي و 34 هزار نسخه چاپ سنگي وجود دارد. اميدواريم با افزايش بودجه اين سازمان در سال آينده و كمك دولت، حوزه نسخ خطي كشور سامان بهتري پيدا كند. هرچند فهرستنويسي نسخ خطي چندي است كه در اين كتابخانه آغاز شده و مجموعهاي 45 جلدي نيز از اين منابع منتشر شده است، اما گفته ميشود كه هنوز تعداد 2 هزار و 500 نسخه خطي موجود در اين كتابخانه فهرستنويسي نشدهاند. غلامرضا اميرخاني، معاون كتابخانه ملي، در گفتوگو با تسنيم، ضمن تأييد اين خبر گفت: در كتابخانه ملي پروژهاي براي فهرستنويسي اين منابع تعريف شده است كه به مرور انجام خواهد شد. وي ادامه داد: متأسفانه برنامه مدوني در سالهاي گذشته براي اين امر وجود نداشته است؛ به همين دليل بخشي از كارها عقب افتاده است. علاوه بر اين، افراد متخصص براي انجام اين دسته از امور كم هستند. معاون كتابخانه ملي با بيان اينكه در نظر داريم تا نسخ باقيمانده نيز كمكم جزو منابع فهرستنويسي شده لحاظ شوند، يادآور شد: ميتوانيم ادعا كنيم كه در سال 95 تمام نسخ خطي موجود در اين كتابخانه فهرستنويسي خواهد شد. كتابخانه ملي چند سالي است كه در زمينه فهرستنويسي نسخ خطي ديگر كتابخانههاي جهان اسلام نيز فعاليت داشته است كه اين مشاركت هم در زمينه آموزش و هم در زمينه فهرستنويسي منابع بوده است. اخيراً اين كتابخانه اعلام كرده است كه برنامهاي براي فهرستنويسي نسخ خطي فارسي در شبهقاره را نيز در دستور كار خود دارد.
