بسياري از كارشناسان و متخصصان حوزه ترافيك، زمينههاي بروز تصادف را در چهار عامل انساني، راه، وسيله نقليه و شرايط اقليمي خلاصه ميكنند. در اين راستا توليد خودروهاي استاندارد و ايمن از يك سو و رسيدگي مستمر به حفظ سلامت و ايمني خودرو از طريق فرآيند معاينه فني در مراكز مجاز، از سوي ديگر موجب كاهش دخالت عامل وسيله نقليه در بروز تصادفات ميشود. هم اكنون در كشور ايران در فرآيند معاينه فني خودروها، حداقل ۱۸ پارامتر از جمله سيستم ترمز، ميزان بودن فرمان، سيستم روشنايي و ميزان آلايندگي بررسي ميشود؛ در اين خصوص آمارها نشان ميدهند از مجموع ۱۸ شاخص مذكور، ۶۰ درصد از آنها در بروز حوادث رانندگي مؤثر هستند و ۳۰ درصد آن نقايص منجر به افزايش آلودگي زيستمحيطي ميشوند. آمارهاي جهاني نيز نشان ميدهند كه ۱۱ درصد از كل تصادفات به دليل نقص فني خودروها به وقوع ميپيوندند.
با اين اوصاف بديهي است كه با كنترل دقيق معاينه فني خودروها ميتوان ضمن كاهش حوادث رانندگي، تعداد مرگ و مير ناشي از تصادفات رانندگي را كاهش داد. از جمله نقصهاي فنياي كه در شرايط خاص احتمال وقوع تصادفات را افزايش ميدهند ميتوان به موارد زير اشاره كرد؛ - سيستم ترمز و نحوه فرمانپذيري خودرو: سيستم ترمز و فرمان دو عامل اصلي كنترل راننده بر خودرو است كه بدون عملكرد صحيح و دقيق اين دو، سانحه رانندگي اعم از تصادف، واژگوني، سقوط و... قطعي و غير قابل اجتناب است. در واقع نداشتن سيستم ترمز استاندارد، استقبال از هر نوع خطر است كه مواجهه با تصادفات رانندگي مفروضترين اين خطرهاست.
- نقص فني در سيستم روشنايي: سيستم روشنايي استاندارد در مواقع شب، طوفان، گرد و غبار، برف و باران از تجهيزات ضروري خودرو است به طوري كه رانندگي در شرايط مذكور بدون وجود سيستم روشنايي سالم و استاندارد، بسيار خطرآفرين خواهد بود.
- نداشتن برف پاك كن استاندارد: بسياري از رانندگان از اهميت اين مسئله غافل هستند؛ نبود برف پاككن استاندارد ميتواند در شرايط جوي نامناسب (برف، باران، كولاك و... ) موجب بروز تصادفات ناگوار يا انحراف از مسير، سقوط يا واژگوني شود.
- در هنگام رانندگي با لاستيكهاي غير استاندارد و فرسوده، هر لحظه احتمال تركيدن لاستيك و بروز سانحه رانندگي و واژگوني وجود دارد.
- استفاده از شيشههاي سالم و استاندارد و بدون برچسب هايي كه منجر به كاهش ديد در هنگام رانندگي ميشود از موارد مهمي است كه در مراكز معاينه فني نسبت به آگاهسازي رانندگان اقدام و از صدور برگ معاينه فني براي اين نوع خودروها امتناع ميشود.
تجزيه و تحليل و بررسي آماري نشان ميدهد، افزايش نوبتهاي معاينه فني و استمرار آن منجر به بهبود كيفيت خودرو شده و آمار تصادفات نيز به تبع آن كاهش مييابد.
*معاون آموزش ترافيك پليس راهور تهران بزرگ
