چين موازي با تقويت قدرت اقتصادي، طي سالهاي اخير توانايي نظامي خود را نيز تقويت كرده است. اين روند تا حد زيادي، تحت تأثير حضور رو به افزايش امريكا در شرق آسيا و آن چيزي است كه از سال 2011، تحت عنوان «چرخش شرقي» امريكا ياد ميشود. «شي يينهونگ» استاد روابط بينالملل دانشگاه رمنين ميگويد كه چين انگيزه زيادي براي تقويت قواي نظامي خود دارد و تقويت قدرت نظامي در كنار اقتصاد، يكي از رؤياهاي چينيهاست.
به نظرتان هسته مركزي استراتژي دولت شي جيپينگ چيست؟
از موقعي كه شي جيپينگ به عنوان رئيسجمهور چين قدرت را در دست گرفت، چين استراتژي نظامي سفت و سختي در پيش گرفته است. ما اقداماتي براي برقراري حاكميت چين در شرق و درياي چين جنوبي انجام و به دنيا نشان دادهايم كه قادريم فعاليتهاي نظاميمان را افزايش دهيم و دامنه آن را افزايش هم دادهايم. اخيراً چين اقدام به ساخت جزاير مصنوعي گستردهاي در درياي جنوبي كرده و در عين حال، بايد توجه داشته باشيم كه چين كارهايي ممكن است به خطر افزايش تنشها با امريكا، ژاپن و ديگران به درگيريهاي نظامي كشيده شود، بنابراين ما علاوه بر استراتژي نظامي، در حال تقويت استراتژي اقتصاديمان از طريق ابتكارهايي مثل كمربند و جاده (كمربند اقتصادي با محوريت چين كه سرزمين و جاده ابريشم را به هم متصل ميكند)، ايجاد بانك سرمايهگذاري زيرساخت آسيايي و همچنين امضاي توافقنامههاي تجارت آزاد با كره جنوبي و استراليا هستيم. استراتژي نظامي مسيري براي تبليغ قدرت دولت شي جيپينگ در خارج و استراتژي اقتصادي، روشي براي گشودن مسيرهاي صنعت داخلي است
چه شد كه يكباره چين اينقدر از طريق «سند سفيد دفاعي» روي توسعه نظامي خودش تأكيد ميكند؟
چين كشوري است كه هم اقيانوسهاي گستردهاي دارد و هم سرزميني گسترده، به علاوه اينكه طي 30 سال گذشته توسعه اقتصادي سريعي پيدا كرده است. توسعه اقتصاد چين، نيازمند مسيرهاي حمل و نقل امن براي چيزهايي مثل فرآوردههاي معدني و انرژي است. وقتي كه پاي نقل و انتقال انرژي به ميان ميآيد، مناطقي مثل جنوب، درياي جنوبي چين، غرب اقيانوس آرام و اقيانوس هند شرقي حكم خطوط حيات چين را پيدا ميكنند. چين الان در حال تحقق بخشيدن قدرت خودش در اقيانوسهايي است كه قبلاً امريكا در آنها قدرت داشت. يك نمونه از اين مسئله، ساخت جزاير مصنوعي در درياي جنوبي چين است كه با سرعتي شگفتآور در حال انجام شدن است. امريكا از كاري كه چين ميكند شگفتزده شده است. طرح بلند مدت ما، ساختوساز اين جزاير مصنوعي با هدف تقويت تواناييهاي نظاميمان، جلوگيري از جاسوسي نيروهاي امريكايي و به عقب راندن ادعاهاي ارضي ويتنام و فيليپين است. قدرت نظامي در درياي جنوبي چين، بسيار بيشتر از الان خواهد شد.
افراد زيادي در جامعه بينالمللي از اينكه هزينههاي دفاعي چين به بيش از 10 درصد در سال رسيده، ابراز نگراني ميكنند. سرعت ساخت ناوهاي هواپيما بر ما نيز افزايش پيدا كرده است.
يكي از رؤياهاي حكومت و مردم چين طي تقريباً 20 سال گذشته، قدرتمند كردن قدرت نظامي چين در كنار اقتصاد آن بوده است. با وجود مسئلهاي مثل تايوان و معضلاتي مشابه، چين سعي ميكند كه مداخله نظامي غرب در غرب اقيانوس آرام را كاهش بدهد. اين كار نيازمند افزايش دورقمي هزينههاي نظامي است تا نه تنها امنيت ارتش، نيروي دريايي و نيروي هوايي افزايش پيدا كند، بلكه امنيت فضاي مجازي و امنيت فضاي بيروني هم بيشتر بشود. تا زماني كه رئيسجمهور «شي» در قدرت است، اين سياست ادامه خواهد يافت. ناوهاي هواپيمابر در حفظ قدرت اقيانوسي چين ضرورياند. ممكن است ما در زمينه ناوهاي هواپيما بر، به سطح امريكا نرسيم ولي باعث تعجب نخواهد بود چنانچه طي 10 سال آينده صاحب 5-4 ناو هواپيما بر باشيم.
بعضيها ميگويند چين در حال تغيير اصل ديپلماتيك «عدم مداخله در امور داخلي دولتهاي ديگر» است. آيا همينطور است؟
عدم مداخله يك اصل مهم در سياست خارجي است و چين قصد دارد به آن پايبند بماند، ولي بر حسب موقعيت، ميتواند استثناهايي هم داشته باشد. تعهدات چين به جامعه بينالمللي در حال افزايش است و مطالبات براي حفاظت از داراييهاي خارجي و حفظ امنيت مردم (چين) در خارج نيز در حال بيشتر شدن است.
استراتژي دولت «شي» در قبال شبه جزيره كره چيست؟
از زماني كه رئيسجمهور «شي» قدرت را در دست گرفته، تغييرات مهمي در سياست اصولي در قبال شبهجزيره كره به وجود آمده و سياست چين در قبال كرهشمالي نسبت به قبل سفت و سختتر شده است. اين به خاطر رويكرد غيردوستانهاي است كه پيونگ يانگ بعد از اعدام جانگ سونگ تائك معاون كميسيون دفاع ملي كره شمالي در 2013 در قبال چين در پيش گرفته است. البته چين در گذشته حتي در مواقع سخت نيز، همواره رويكردي متعادل در برخورد با كرهشمالي و جنوبي در پيش ميگرفت، ولي در دوره رياست جمهوري «شي»، مسائل فرق ميكند. ما روي توسعه مناسباتمان با كره جنوبي متمركز شدهايم كه با چين دوستانه برخورد ميكند. ما خواهان اين نيستيم كه به خاطر مسائل كره شمالي، روابط با كره جنوبي آسيب ببيند.
اگر سيستم ضد موشك بالستيك « تاد»، يعني سامانههاي پدافند منطقهاي ارتفاع بالا (THAAD) در شبهجزيره كره مستقر شود، چه اتفاقي خواهد افتاد؟
استقرار سيستم «تاد» اثر منفي بسيار جدياي بر چين دارد. ممكن است كره جنوبي به خاطر تهديد موشكي كرهشمالي و تحت فشار امريكا، دست به چنين كاري بزند. اگر كرهجنوبي احساس كند استقرار «تاد» برايش ضروري است، بايد آن را در سطح تكميل نشدهاش مستقر كند و مثلاً برد و قدرت رهگيري آن را كاهش بدهد. در اين صورت، خطري متوجه چين نخواهد شد. البته من شخصاً فكر نميكنم استقرار «تاد» صدمه جبرانناپذيري به مناسبات دوستانه چين و كرهجنوبي بزند.
منبع: http://english.hani.co.kr (12آگوست 2015)
