بر اساس گزارش سازمانها و نهادهاي مختلف، آمار فرار دختران ۱۴ تا ۱۸ سال از منازل رو به افزايش است. اين در شرايطي است كه مركز آمار ايران اعلام كرده 30 درصد از جمعيت كشور را جوانان 15 تا 29 سال تشكيل ميدهند؛ رقمي كه جمعيتي بالغ بر 12ميليون نفر را شامل ميشود. البته به ارقام فوق بايد آمار اختلالات رواني را نيز افزود كه حكايت از رقم 38درصدي در بين زنان و 28 درصدي در بين مردان دارد.
با اين حال، كارشناسان معتقدند معاونت امور زنان رياست جمهوري به خاطر اينكه يك سياست واحد درباره زنان در كشور ارائه نداده، در دهههاي اخير به بيراهه رفته است. همچنين رئيس بسيج جامعه زنان ميگويد: «بحران هويت از مواردي است كه دشمنان با طرح آن ميخواهند جوانان را زير سؤال ببرند و در بوق و كرنا كردن بحران هويت دختران، يك بزرگنمايي و آب در آسياب دشمن ريختن است.»
بر اساس گزارش مركز آمار ايران 12 ميليون نفر از جمعيت كشور را جوانان 15 تا 29 سال تشكيل ميدهند كه ميتوانند عامل توسعهيافتگي باشند و اگر به آنها توجه نشود حتماً نتيجهاي عكس حاصل ميشود.
هرچند به عقيده كارشناسان، مسائل رواني اجتماعي منجر به مرگ و مير نميشود اما اين مسائل ميتواند آسيبي جدي به جامعه و به ويژه جوانان وارد كند؛ موضوعي كه در سالهاي اخير مغفول مانده و بايستي توجه ويژهاي به آن شود.
10 درصد معتادان زن هستند
وقتي از آمار دختران فراري و آسيبهايي كه اين قشر از جامعه را تهديد ميكند صحبت به ميان ميآيد حتماً بايد به كمبودهايي فكر كرد كه حاصلش همين معضلات است.
در همين رابطه احمد دلبري، مديركل بهزيستي استان تهران با تأكيد بر اينكه مشكل ما در حوزههاي رواني اجتماعي سه محور اعتياد، طلاق و خشونت است كه بايد برنامههاي مدوني را براي اين موارد پيشبيني كنيم، گفت: « جنس مسائل اجتماعي با مسائل زيستي متفاوت است و وضعيت مسائل اجتماعي روز به روز به شكلهاي مختلف در حال افزايش است. با اين حال ما در سطح كشور توانمنديهاي بسياري داريم كه ميتوانيم از اين ظرفيت براي كاهش آسيبهاي اجتماعي استفاده كنيم.»
همچنين معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي كشور با اشاره به اينكه حدود 16 هزار بيخانمان و كارتنخواب در تهران زندگي ميكنند كه از اين آمار ۵ تا ۱۰ درصد زن هستند، گفت: «طبق آمار 10 درصد از معتادان كشور زن هستند كه ميتوان با شناسايي بهموقع و استفاده از ظرفيتهاي متنوع در حوزه كاهش اعتياد زنان اقدامات ويژهاي را انجام داد.»
حبيبالله مسعوديفريد با تأكيد بر اينكه بايستي مراكز آموزشي و علمي از جمله آموزش و پرورش و دانشگاهها، فضاهاي ورزشي مناسبي را براي دختران در مدارس فراهم كنند، اظهار اميدواري كرد كه تربيتبدني مدارس و دانشگاهها فعالتر از گذشته در حوزه ورزشي دختران ورود پيدا كنند.
سختگيري در خانواده ممنوع!
گزارشهاي ميداني سازمانهاي مختلف از جمله شهرداري و بهزيستي نشان ميدهد كه بروز و ظهور آسيبهاي اجتماعي و عوارض آن در دختران و زنان نسبت به مردان بيشتر است.
«بر اساس نتايج يك پژوهش ملي، بيشترين آمار دختران فراري در سالهاي گذشته مربوط به دختراني بود كه به خاطر خشونتهاي فيزيكي پدر و مادر از خانه فرار ميكردند ولي در حال حاضر اكثريت اين قشر به خاطر اينكه در دامن اعتياد و تعرض جنسي قرار نگيرند از خانه فرار ميكنند.»
اينها صحبتهاي مجيد ارجمندي، رئيس اورژانس اجتماعي سازمان بهزيستي است كه در همايش منطقهاي نقش سلامت رواني- اجتماعي دختران در توسعه اجتماعي عنوان كرده و با تأكيد بر اينكه نصف جمعيت جوان كشور را دختران تشكيل ميدهند كه بايد برنامهريزيهاي خوبي در حوزه فرهنگي و اجتماعي براي اين قشر داشته باشيم، گفت: «يكي از مهمترين مشكلات موجود در خانوادهها اين است كه وقتي دختران به سن بلوغ ميرسند، با رويكرد سختگيرانه و محدودگرايانه خانوادهها مواجه ميشوند.»
وي خطاب به خانوادههاي ايراني ابراز كرد: «خانوادهها بايد بدانند كه جنس دختر شكننده است و بايد در ارتباط با اين قشر، اصولي و مهربانانه رفتار كنند.» ارجمندي تصريح كرد: «اطلاعات كم برخي خانوادهها در ارتباط با نحوه رفتار با دختران باعث شده كه فرزندان دختر خود را منع كنند و همچنين آنان را قبل از رسيدن به سن 15 سالگي شوهر دهند. متأسفانه همين عامل باعث شده كه در سالهاي گذشته 360 دختر در سن كمتر از 14 سالگي ازدواج كنند كه متأسفانه 10 مورد از آنان كمتر از 10 سال سن داشتند.»
رازي در همدليها و همزبانيها نهفته
در همين راستا معصومه حكيميان، مدير فرهنگي سازمان بسيج جامعه زنان كشور با بيان اينكه وضعيت فرهنگي جامعه امروز ما آنچنانكه شأن ملت اقتضا ميكند، دلچسب نيست و بنابر فرموده مقام معظم رهبري، مبني بر جهاد فرهنگي با عزم ملي، تنها با جلسه و همايش تحقق پيدا نميكند چراكه بايد هر فرد ايراني در درون خود احساس مسئوليت كند و دانشآموزان در اين بين نقش مهمي را ايفا ميكنند، گفت: «وضعيت جامعه ما ثابت كرده است افراد بدپوشش در حوزه عفاف و حجاب در صحنههاي مهم كشور نظير انتخابات، راهپيمايي و تشييع شهدا حضور دارند و اين نشان ميدهد آنها پاي كار هستند و ما نميتوانيم هيچ كدام از آنها را بيگانه بدانيم.»
وي ادامه داد: «در هشت ماه اخير اكثر سخنان مقام معظم رهبري حول محور همدلي و همزباني است و به نظر در اين سخنان رازي نهفته است كه ايشان اصرار بر همدلي و همزباني دارند. نگاههاي غلط و اشكالات مبنايي در برخي از مسئولان وجود دارد و در اينجا مهم همدلي و همزباني با يكديگر است كه بتوان كار را به سمت جلو هدايت كرد.»
البته دبير كارگروه دختران معاونت امور زنان و خانواده نهاد رياست جمهوري نيز معتقد است: «هنوز نتوانستهايم در آموزشهاي خود در دورههاي دبستان و دبيرستان به ضرورت ايجاد تعادل بين نقشهاي مختلف دختران بپردازيم و ضروري است اين آموزشها جزو دروس دانشآموزان دختر گنجانده شود.»
فاطمه پهلواني گفته: «در حال حاضر دانش و مهارت دختران و زنان افزايش يافته است و آنان پايههاي محكمي براي برخورداري از شخصيت مستقل دارند اما متغيرهاي ديگري از طرف جامعه به آنان القا ميشود كه بر برخورداري آنان از چنين شخصيتي تأثير ميگذارد.»
نگرانيها افزايش يافته
به هر حال در بحث آسيبهايي كه دختران را تهديد ميكنند، چه بزرگنمايي شده باشد و چه حقيقت همين آمار و ارقام باشند، بايد يك موضوع را پذيرفت كه زنان و دختران اين جامعه نياز به توجه ويژه دارند. حتماً اتفاقاتي رخ ميدهد كه معاون رئيسجمهور در امور زنان و خانواده با ابراز نگراني از آسيبهايي كه دختران را تهديد ميكند، گفته: «سن ابتلاي برخي آسيبهاي اجتماعي به شدت در دختران پايين آمده و نگرانكننده شده است. به همين دليل بايد برنامههايي را كه نشاط، شادابي و تحرك بدني را براي دختران به ارمغان ميآورد، توسعه دهيم.»
شهيندخت مولاوردي با بيان اينكه نقش دختران به عنوان مادران آينده و آيندهسازان جامعه را نميتوان انكار كرد، تأكيد كرد: «زنان نيمي از جامعهاند و نيمي ديگر را تربيت ميكنند. اگر يكي از معيارهاي توسعهيافتگي كشورها را سطح سواد دختران بدانيم به اين نتيجه ميرسيم كه اگر دخترانمان را توانمند كنيم در واقع بشريت را توانمند كردهايم.»
وي ادامه داد: «مقام معظم رهبري بر ضرورت پشتيباني دستگاهها از آموزش و پرورش تأكيد داشتند و بايد گفت كه هرچقدر در آموزش و پرورش هزينه شود سرمايهگذاري براي آينده است. در طول 36 سال گذشته دستاوردهاي خوبي در زمينه آموزش دختران داشتهايم.»
مولاوردي با بيان اينكه بررسيها نشان ميدهد هرچقدر به مناطق محروم نزديك ميشويم، نرخ بيسوادي دختران و همچنين نرخ گذر آنها به مقاطع بالاي تحصيلي كمتر ميشود، اظهار كرد: «توسعه مدارس شبانهروزي در مناطق مرزي و همچنين مدارس روستامركزي از اقدامات خوبي بوده كه آموزش و پرورش براي جلوگيري از ترك تحصيل دختران انجام داده است.»
