جايگاه «ابزار» در تمدن نوين اسلامي

گفتاري از استاد اصغر طاهرزاده

ما تا در دنيا زندگي مي‌كنيم حتماً به ابزار نياز داريم. ما از طريق اسلام مي‌خواهيم تمدن بسازيم، صوفي‌گري كه نمي‌خواهيم راه بيندازيم. «تمدن اسلامي» يعني نوعي از زندگي كه انسان‌ها بتوانند به تمام ابعاد مادي و معنوي خود به كامل‌ترين شكل جواب دهند، آري؛ در اين زندگي، بعضي‌ها ممكن است به افق‌هايي برسند كه نسبت به بقيه‌ افراد به حداقل ابزار نياز داشته باشند، امّا عموم مردم را نمي‌توان در اين حيطه قرار داد. اسلام بستري كلي مي‌سازد تا هر كس مطابق استعدادهايش بتواند نوع زندگي الهي و انساني‌ خود را انتخاب ‌كند. در اين تمدن مشروب‌فروشي نيست، ابزارهاي پوچ و محرك نفس امّاره نيست، ولي شرايط براي زندگي در روي زمين فراهم است، حالا شما چقدر از ابزارهاي زندگي دنيايي مي‌خواهيد استفاده ‌كنيد به‌عهده خودتان است. پس تمدني كه نتواند در راستاي اهداف خود ابزار مناسب بسازد تمدن به حساب نمي‌آيد. هر چند در دل همين تمدني كه ابزارهاي انساني را براي رفع حوائج منطقي بشر مي‌سازيد افرادي هم خواهيد داشت كه طي‌الأرض ‌كنند و كمترين استفاده را از ابزارها بنمايند. ولي وظيفه‌ نظام اسلامي است كه براي همه مردم تمدن خود را با لوازم مربوطه‌اش شكل دهد هرچند وقتي بستر رشد يقين فراهم شد انسان‌ها كمتر گرفتار ابزار هستند.