«بيمهها»؛ مبحثي كه ساليان سال است ذهن تمام شهروندان و مسئولان را به خود مشغول كرده و هيچ وقت هم به نتيجه نرسيده است. با اينكه در هر دولتي، برخي وزراي مرتبط با اين موضوع، تلاش كردهاند تا كاري براي ساماندهي وضعيت سردرگم بيمهها انجام دهند، اما در نهايت متوجه شدهاند كه دور باطل زدهاند و بدون اينكه گامي به جلو برداشته باشند در همان نقطه صفر باقي ماندهاند.
اما اينبار گويي كارد به استخوان وزير بهداشت رسيده و بعد از اينكه چند روز پيش اعلام كرد «صرفنظر از بحثهاي پيش پا افتاده و كودكانه، معتقديم كه نظام بايد در مورد بيمه درمان، تصميم جدي بگيرد»، حالا گلايه كرده و گفته «موقعي كه مجبور شدم مسئوليت قبول كنم به رئيسجمهور گفتم براي ما پزشكان مهم است كه بيمهها دست چه كسي باشد. رهبري هم ابلاغ كردند كه منابع با محوريت وزارت بهداشت هزينه شود، اگر بيمه با ما بود، گرفتاري امروز سلامت وجود نداشت.»
بعد از ابلاغ سياستهاي كلي نظام سلامت توسط مقام معظم رهبري كه در بند 9 آن به موضوع بيمه و در بند هفتم نيز به توليگري وزارت بهداشت در حوزه سلامت اشاره كرده بودند، وزارت بهداشت لايحهاي را جهت سامانبخشي بيمهها در راستاي منويات رهبري پيشنهاد كرد كه امروز وزير بهداشت عنوان ميكند اين لايحه همچنان در نوبت كميسيون اجتماعي مجلس قرار دارد.
چند روز پيش دكتر سيدحسن هاشمي عنوان كرده بود: «براي تغيير آمديم، نيامديم كه شرايط گذشته را ادامه دهيم. بنابراين اگر مطلبي ميگوييم عمدتاً از سر خيرخواهي و برگرفته از دانش موجود بشري بوده و از تجربه كشورهايي كه نظام سلامت كارآمدي دارند، به دست آمده است. صرف نظر از اين بحثهاي پيش پا افتاده و كودكانه، معتقديم كه نظام بايد در مورد بيمه درمان، تصميم جدي بگيرد و نظام بيمه بايد حتماً جراحي شود.»
از يك حقيقت نبايد گذشت و آن هم اينكه مسئله تجميع بيمهها هميشه يكي از دغدغهها و گلايههاي وزير بهداشت در طول دو سال مسئوليت وزارتش بوده است.
به جرئت ميتوان گفت دكتر هاشمي در اكثر صحبتها و برنامههايش كه به حوزه سلامت مرتبط بوده است به نوعي بحث بيمهها را پيش كشيده و از عدم تجميع بيمهها گلايه كرده است.
وزير بهداشت كه حالا ميتوان گرد خستگي را كه به خاطر دوسال تلاش بيوقفه بر پيكرش نشسته، ديد، در پاسخ به اين سؤال كه هميشه دغدغه شما تجميع بيمهها بوده است، براين اساس نظر خود رئيسجمهور در اينباره چيست؟ به «تسنيم» گفت: «در اينباره آقاي رئيسجمهور، خودشان بايد نظر دهند و بايد از خود وي سؤال كنيد ولي در دولت در اين باره هنوز بحثي نشده است.»
مجبور شدم مسئوليت را قبول كنم«موقعي كه مجبور شدم مسئوليت را قبول كنم به جناب آقاي دكتر روحاني گفتم براي ما به عنوان پزشك خيلي مهم است كه بيمهها دست چه كسي باشد. بنابراين مهم است سكاندار بخشي كه قرار است خدمت را از ما خريد كند چه كسي باشد»
اينها حرفهاي وزير بهداشت است كه باز هم لب به اعتراض گشوده و ادامه داد: «در طول اين سالهايي كه گذشت مهمترين مشكل بخش سلامت مردم، بيمه بوده است. الان هم همين مشكل ادامه دارد. معتقدم تا بيمه سامان پيدا نكند، اين مشكلات ادامه خواهد داشت، چون بيمه بايد از مردم حمايت مالي كند تا اگر مصيبتي براي سلامتي كسي رخ داد، جبران كند، بنابراين هيچ وقت نميتوانيد بگوييد كه مردم بيمار شوند و درد و رنجي غير از بيماري نداشته باشند، براين اساس اگر بناست فرمايش و خواسته رهبر معظم انقلاب محقق شود بايستي بخش حمايتي تكليفش مشخص شود.»
وي با بيان اينكه وزارت بهداشت وظيفه خود را در اين زمينه انجام داده است، تأكيد كرد: «اميدواريم كه نه فقط از جهت شكلي بلكه از جهت محتوايي، اين بخش مهم از نظام سلامت كشور سامان پيدا كند. به هر حال دو سال از دوره ما به پايان رسيد و مابقي آن نيز به سرعت سپري خواهد شد، اما واقعيت اين است تا زماني كه بيمهها، صرف نظر از اينكه توسط چه وزارتخانهاي اداره شوند و كجا باشند، اصلاح نشوند، بعيد است كه ما بتوانيم به يك نظام كارآمد در حوزه سلامت برسيم.»
هاشمي افزود: «برخي دوستان بدون توجه، اين موضوع را در محاق حاشيهها ميبرند، به اين صورت كه ميگويند چه گروهي و در چه سازماني ارائه خدمت ميشود؛ در حالي كه اصلاً هدف ما اين نيست، بلكه هدف ما استفاده از تجربه بينالمللي و علم اداره بيمه است كه در دنيا بسيار مورد توجه بوده است.»
يك بيمه و هزار متوليسازمان تأمين اجتماعي يكي از سازمانهايي است كه مستقيماً با وضعيت بيمهاي شهروندان در ارتباط است. بر همين اساس مديرعامل اين سازمان در مورد روند حذف تدريجي دفترچههاي بيمه تأمين اجتماعي، با اعلام اينكه در اولين مرحله، دفترچه كاغذي بيماران خاص حذف ميشود، درباره افزوده شدن برگههاي رنگي به انتهاي دفترچههاي بيمه و فراهم شدن امكان انجام آزمايشات تكميلي براي بيمه شدگان كه چندي پيش از سوي وزير رفاه اعلام شد، گفت: «اين طرح مشمول دارندگان دفترچههاي بيمه تأمين اجتماعي نيست.»
به گفته تقي نوربخش شمار بيماران خاص 320 هزار نفر است كه بيشترين هزينهها و بيشترين تسهيلات را نياز دارند.
وي افزود: حذف دفترچههاي بيمه روي مديريت مصارف و هزينههاي درماني تأثيرگذار است، به عنوان مثال در حال حاضر ممكن است افرادي حتي شايد به دلايل موجه، دو يا سه دفترچه داشته باشند كه حذف دفترچه و دادن ID و كد واحد به هر شهروندي كه تحت پوشش صندوق بيمه است، بسيار مؤثر است.
در شرايطي كه مردم معتقدند بحث بيمهها براي صاحبان آن بسيار سودآور است كه نميخواهند از دست بدهند، وزير بهداشت با تأكيد بر اينكه بيمهها بايد كارآمد شوند، يعني همان مسيري كه دنيا رفته است را بروند و دولت و مجلس نيز در اينباره مطالبه كنند، گفت: «براي اين كار نيز بايد متوليگري با وزارت بهداشت باشد زيرا رهبري نيز در بند 7 ابلاغ سياستها كاملاً مشخص كردند كه متولي وزارت بهداشت است و در بند 9 هم فرمودند منابع با محوريت وزارت بهداشت هزينه شود. اگر مديريت منابع با ما بود، مطمئن باشيد به نحو ديگري هزينه ميكرديم و اين گرفتاريهايي كه امروز براي ما هست وجود نداشت، يعني به اندازهاي تعهد ايجاد ميكرديم كه ميتوانستيم تأمين كنيم.»
هاشمي تصريح كرد: «اينكه ما صندوقي داشته باشيم بدون اينكه صنعت بيمه داشته باشيم و حق بيمهاي را كم كنيم و پولي را هم از طرف دولت بگيريم و دستمان را در صندوق كنيم و هر وقت پول داشتيم بدهيم و هر وقت هم نداشتيم نگاه كنيم كه نميشود زيرا بيماري متوقف نميشود. به هر حال مردم خدمت ميخواهند.»
به هر حال بارها و بارها وزير بهداشت گفته كه «پرستار، پزشك، نگهبان بيمارستان، تجهيزات و دارو و غيره هزينه دارد و وقتي نتوانيم هزينهها را پرداخت كنيم، كار قفل ميشود و مصيبتها به وجود ميآيد. اگر بيمارستانها به اين نتيجه برسند كه بيمهها نميتواند هزينهها را پرداخت كند طبيعي است كه براي سلامت مردم مشكل ايجاد ميشود.»
