شبکه خبر دانشجو: با برداشته شدن تحریمها، برندهای خارجی به بازار ایران سرازیر خواهند شد، این مسئله ممکن است نگرانیهایی را برای تولیدکنندگان داخل به وجود بیاورد، اما بایستی دولتمردان به تولید داخلی و اقتصاد مقاومتی دقت قابل توجه داشته باشند، چرا که زیرساختهای تولید لوازم خانگی مرغوب در داخل وجود دارد و از این پتانسیل استفاده کافی را ببرند زیرا با بها دادن به تولید کنندگان لوازم خانگی موجب میشود که اشتغال زایی و ارز آوری زیاد شود.
در حال حاضر کارخانههای تولیدکننده لوازم خانگی با انباشت کالا در انبارهای خود و کاهش تولید روبهرو هستند که این مسئله تبعات اجتماعی زیادی را به همراه دارد. این مشکل یک شبه قابل حل نیست در سالهای اخیر میزان تورم بیشتر از افزایش حقوق و دستمزد است و در شرایطی که مشتری اصلی این کالاهای ایرانی طبقه متوسط و پایین جامعه هستند با کاهش قدرت خرید این قشر از جامعه، بازار لوازم خانگی داخلی با رکود روبهرو شده است.
قاچاق کالا به کشور یکی از دلایل اصلی رکود بازار در داخل عنوان شده است. تصمیم جدی برای کنترل قاچاق در مبادی عرضه کالا وجود ندارد میزان فروش واحدهای تولیدکننده لوازم خانگی طی سال جاری نسبت به سال گذشته به نصف یا کمتر رسیده است و صنعت کشور وارد مرحله بحران شده است.
هم اکنون صنعت لوازم خانگی دومین صنعت اشتغالزا در کشور پس از خودروسازی است. اما بررسی وضعیت کارخانههای تولیدکننده لوازم خانگی و میزان ساخت داخل این محصولات پاشنه آشیل این صنعت است زیرا که اکنون سهم مواد اولیه و قطعات وارداتی در تولید لوازم خانگی داخلی بسیار بالاست. از سوی دیگر بهنظر میرسد بهرغم پیشرفتهای بهدست آمده در تولید این محصولات هنوز هم تولیدکنندگان داخلی با تکنولوژی روز دنیا در تولید این محصولات فاصله دارند. کالبد شکافی ساخت برخی لوازم خانگی در داخل کشور گواهی بر این مدعاست. از جمله در برخی لوازم خانگی که وابستگی کشور به آنها کاملا مشهود است. لوازمی مانند ماشین لباس شویی که طبق آمار اعلام شده، بیش از ۸۰ درصد این کالا از خارج می آید و ۲۰ درصد باقیمانده نیز در کشور مونتاژ می شود.
هر چند برخی از صنعتگران می گویند آنها قادر به تولید این گونه محصولات در داخل هستند، ولی آمار گمرکات ایران به خوبی نشان می دهد اقلام ساده ای مانند وزنه تعادل بتنی در این محصولات نیز از کشورهایی مانند کره و چین به ایران وارد می شوند.
بعد از روی کار آمدن دولت تدبیر شاهد ثبات اقتصادی بودهایم اما آنچه بر تولید و تقاضا نهتنها در بازار لوازم خانگی بلکه در بیشتر تولیدات کشور سایه انداخته، انتظاری است که در اقتصاد کشور نسبت به نتایج مذاکرات ۱+۵ به وجود آمده است. این شرایط باعث شده تا بازار در حالت انتظار فرو برود و تولیدکنندگان با انباشت محصولات تولیدی در انبارها مواجه شوند بنابراین تولیدکنندگان ناچارند برای جلوگیری از هزینههای جاری فعالیتهای خود را کاهش دهند.
بسیاری از اقتصاددانان از الان نگران شرایط پسا تحریم هستند. وقتی که دلارهای بلوکه شده به ایران بازگردد و مشکلات مبادلات تجاری و تحریم های ارزی و گمرکی و بانکی برداشته شود؛ اقتصاد ایران بیشترین پتانسیل را برای واردات در سی ساله گذشته خواهد داشت و همین مساله سبب میشود بازار ایران توسط برندهای خارجی اشباع شود. این مسئله زمانی مشکلات مضاعفی را برای تولید ملی به ارمغان می آورد که شاهد رونق صنایع مونتاژی و سرهم بندی درداخل باشیم. یعنی به جای اینکه لوازم مورد نیاز خانواده ها را در کشور تولید کنیم، با وارد کردن قطعات منفک از همدیگر، آنها را در داخل پیچ و مهره و سرهم بندی می کنند و فقر نهان ما در فناوری مخفی تر از قبل و وابستگی کشور به محصولات خارجی بیشتر از سابق خواهد شد.
اینجاست که باید دقت کرد پس از برداشتن تحریم ها اقتصاد ایران به سراشیبی سقوط در دام واردات بی رویه سوق پیدا می کند و این اصلی ترین آفت بعد از برداشته شدن تحریم هاست و بایستی دولت تدبیر، تدبیری را در این زمینه لحاظ کند..در این راستا برخی از برندهای اقتصادی از سوی شرق و غرب، تصرف بازارهای ایران را سبب میشوند و نیز صنایع تولیدی داخل به سمت نابودی سوق پیدا خواهد کرد. نمونه بارز این موضوع را می توان در صنعت مونتاژ لوازم خانگی کره ای در ایران مشاهده کرد که در رقابت نابرابر با تولیدکنندگان داخلی، گلوی تولید ملی را می فشارد. از هم اکنون نیز شرکت هایی مانند سامسونگ ، پژو و...تلاش خود را برای تصرف بازار ایران و قرار دادن محصولات خود در ذائقه ایرانیان را آغاز کرده اند.
امین اسدی
تحلیلگر مسائل سیاسی
