غافلگير شدن در برابر طوفان و سيل تجربهاي تلخي است؛ چه براي مسئولان و چه براي مردم كه چند بار تكرار شده است. خسارتهاي مالي و جاني در سيل و طوفان اخير هرچند بسيار ناگوار و دردناك بود ولي از يك جهت داراي اهميت بالايي بود؛ چرا كه به رغم ادعاي مسئولان بخشهاي مسئول در حوزه مديريت بحران كشور و پايتخت براي مقابله با اين حوادث غيرمترقبه، همه غافلگير شدند.
اين حادثه نشان داد كه فعاليتها و تلاش براي حوادث و بحرانها به دليل نبود مديريت صحيح و ريسكپذيري بالا چندان كارآمد هم نبوده است.
در حقيقت حوادث اخير سبب شده تا وزارت كشور و قوه قضائيه نيز به نحو چشمگيري فعال شوند و به دنبال مقصران حادثه باشند، هرچند تجربه وقوع حوادث مختلف در كشور ما نشان داده است كه عزم جدي براي شناسايي خاطيان وجود ندارد اما همين كه اين دستگاهها و وزارتخانه نسبت به حوادث اينچنيني حساس شدند خود جاي بسيار اميدواري دارد. از سوي ديگر چندي پيش رئيس سازمان مديريت بحران شهر تهران در بازديد يك عضو شوراي پايتخت از اين سازمان گفت در برابر زلزله تهران آمادگي نداريم.
در اين زمينه صادقي تأكيد كرد كه زلزله تهران آنقدر بزرگ است كه توان مقابله ما كوچك شمرده ميشود و ما هيچ آمادگي براي زلزله تهران نداريم چراكه حادثه عظيم زلزله در تهران در حد شهرداري، وزارت كشور يا حتي رياست جمهوري نيست و بايد كل امكانات نيروهاي مسلح و كمكهاي بينالمللي بسيج شده تا با سلامت از اين زلزله عبور كنيم.
براين اساس مشخص ميشود كه اقدامات و فعاليتهاي صورت گرفته براي زلزله احتمالي در حد صفر بوده و كار مشخصي براي قبل، حين و بعد از زلزله صورت نگرفته است و همچنان در بحث زلزله احتمالي راه نرفته بسياري باقي مانده است.
بر اين اساس لازم است تا تكتك افراد جامعه در اين زمينه حساس شوند و همچنين دستگاههاي متولي در كنار ساير امكانات بخشهاي ديگر حوادث احتمالي را جدي بگيرند، چراكه حادثه در كشور ما خبر ميكند ولي مسئولان و شهروندان از آن بيخبر هستند به همين دليل هميشه در بحران زندگي ميكنيم. اما براي مديريت آن در حوزه فردي و جمعي و حتي سيستمي كار خاصي انجام نشده است.
با نگاهي به كشورهاي حادثهخيز كه هميشه براي حوادث غيرمترقبه آمادگي دارند مشخص ميشود كه در كشور ما فقط اقدامات شعارگونه براي مقابله با حوادث در نظر گرفته شده است و هيچ مسئول يا دستگاهي در صدد آن نيست كه ضعفهاي خود را بپذيرد و به دنبال تقويت آنها برآيد. بحران هرچند كوچك هم باشد نياز به مديريت صحيح و كارآمد دارد و اگر نتوانيم در برابر حوادث كوچك كه خسارتهاي جاني و مالي سنگين برجا ميگذارند كاري انجام دهيم، ديگر براي زلزله احتمالي بايد فاتحه همه چيز را خواند. با توجه به پيشرفتهاي صورت گرفته در حوزه تكنولوژي و علمي و شبكههاي مجازي و اجتماعي اين انتظار ميرود كه مسئولان و دستگاههاي متولي از فضا و ظرفيتهاي موجود به بهترين شكل براي پيشگيري، مقابله و آمادگي در برابر حوادث احتمالي استفاده كنند.
به هر رو زلزله احتمالي پايتخت دير يا زود به وقوع خواهد پيوست و اين ما هستيم كه اگر آماده نباشيم بيشترين خسارتهاي جاني و مالي را خواهيم ديد.
اينكه در شرايط كنوني فارغ از حوادث مترقبه هرگونه ميخواهيم ساخت و ساز ميكنيم و به سادگي از كنار هشدار بحران عبور ميكنيم جاي بسيار تأسف دارد. آيا با امكانات و ظرفيتهاي علمي و تكنولوژي كشور ميزان آمادگي ما بايد در برابر حوادث غيرمترقبه و زلزله احتمالي اينقدر ضعيف باشد؟ ايراد و نقاط ضعف بحراني چرا برطرف نميشود؟ تا به كي بايد در بحران زندگي كنيم؟ آيا بايد هميشه در برابر حوادث كوچك خسارتها و تاواني سنگين بپردازيم؟ نقش من و شما در مديريت بحرانهاي احتمالي پيش رو چيست؟
كمي تفكر واقعبينانه به پاسخ اين سؤالات ميتواند قدري ما را نسبت به حوادث احتمالي حساس و احساس نياز را در تك تك افراد جامعه بيدار كند كه حادثه خبر ميكند اين ما هستيم كه بيخبر هميشه غافلگير ميشويم؟
فراموش نكنيم آماده نبودن براي سيل و طوفان و حوادث از اين دست نزديكتر شدن به چراغ قرمز زلزله احتمالي است.
