در روزهاي اخير تحولاتي در روابط بين داعش و تركيه روي داده است كه در مقايسه با گذشته بيسابقه به نظر ميرسد. در حالي كه تا پيش از اين تركيه به حمايت از داعش متهم بوداما در روزهاي اخير هم داعش به حملاتي در داخل خاك تركيه يا اهداف نظامي آن در مرز دست زده( كه از جمله آنها ميتوان به حمله انتحاري در جمع داوطلبان كرد براي شركت در بازسازي شهر عين العرب به كردي كوباني يا حمله به نيروهاي مرزي تركيه اشاره كرد)و هم اينكه تركيه به اقدام متقابل دست زده كه از جمله آنها ميتوان به حمله جنگندههاي اين كشور به مواضع داعش در خاك سوريه (بدون ورود به داخل خاك اين كشور) يا بازداشت مظنونان به همكاري با داعش در 13 استان و همچنين صدور مجور استفاده امريكا از پايگاه اينجرليك براي حمله به داعش اشاره كرد.
هرچند در برخي از اين موارد نيز نشانههايي از نقش مديريتي تركيه در استفاده ابزاري از داعش عليه مخالفان كرد داخلي اين كشور موسوم به پ. ك. ك يا برخورد با كردها در پوشش مبارزه با داعش ديده ميشود اما در مجموع اقدام اخيرتركيه در مقايسه با رويكرد گذشته آن در قبال داعش نقطه عطف محسوب ميشود. حال سؤالي كه پيش ميآيد اين است كه چه عواملي در اين تغيير رويكرد تركيه مؤثر بوده است. در پاسخ به اين سؤال به چند عامل ميتوان اشاره كرد: نخست اينكه تركيه احساس ميكند داعش از كنترل اين كشور خارج و از يك فرصت مقطعي و تاكتيكي به يك تهديد استراتژيك و بلندمدت براي اين كشور تبديل ميشود و هرگونه اهمال در اين زمينه ميتواند تركيه را نيز همانند ساير كشورهاي جنگ زده منطقه وارد تونل تاريك سازد.
دوم اينكه به نظر ميرسد تركيه به اين نتيجه رسيده است كه با تحولات جديد صورت گرفته در منطقه از جمله دستيابي به تفاهم هستهاي ميان ايران و گروه 5+1 و همچنين تفاهم صورت گرفته ميان امريكا و روسيه درباره حل سياسي بحران سوريه، ديگر هيچ اميدي براي براندازي دولت و نظام سياسي سوريه وجود ندارد. سوم اينكه تركيه بعد از انتخابات پارلماني اين كشور كه با كاهش كرسيهاي حزب حاكم عدالت و توسعه انجاميد وارد بن بست سياسي داخلي شده است و در چنين شرايطي همچون گذشته قادر به يكه تازي در سياست خارجي، به خصوص در قبال بحران سوريه نبوده است. البته پيش از اين نيز مسئولان روسيه از جمله سرگئي لاوروف وزير امور خارجه اين كشور از لزوم تشكيل ائتلاف جديد براي مقابله با تروريسم با حضور كشورهايي مثل تركيه، عربستان و اردن خبر كرده بودند و اكنون با تحولات جديد در روابط ميان تركيه و داعش اين پيشنهاد جدي به نظر ميرسد.
در مجموع هر چند ورود تركيه به ائتلاف ضد داعش ديرصورت گرفته است اما با توجه به اينكه گفته ميشد تركيه به ترانزيت تكفيريها از كشورهاي اروپايي و آسياي ميانه به عراق و سوريه تبديل شده بود ديده شدن نشانه هايي از برخورد جدي دولت تركيه با داعش ميتواند در مبارزه با تكفيريها و به خصوص داعش در عراق و سوريه بسيار اميدوار كننده باشد و ضمن اينكه از گسترش خطر داعش در تركيه جلوگيري كند بلكه روند سقوط دولت خودخوانده داعش را در مناطق اشغالي عراق و سوريه سرعت ببخشد. از اين ديد ورود ديرهنگام تركيه به ائتلاف ضد داعش ميتواند نشانهاي از قطع اميد تركيه به بقاي دولت خودخوانده داعش و سقوط قريب الوقع آن نيز باشد. البته توجه به اين نكته لازم است كه اقدامات تركيه عليه داعش در آغاز راه طولاني قرار دارد و اقدامات اخير اين كشور زماني ميتواند ثمربخش باشد كه در آينده نيز استمرار داشته باشد و جنبه مقطعي و تاكتيكي نداشته باشد.
