دراين ماه مبارك رمضان سال 2015، ماه تجلي معنويت و ارتباط باخدا متأسفانه جنايات مرگباري به نام اسلام رخ ميدهد كه بسياري از آن در امان نيستند، درصورتي كه اسلام پيامآور صلح و دوستي است؛ براي نمونه كلمه سلام يكي از نامهاي خداست كه بسيار آرامشدهنده است. «بايد پيروز شويم» اين را پروفسور مصطفي شريف در مواجهه با تبليغات منفي از اسلام و خروج از اين وضعيت ميگويد، زيرا اغلب رسانههاي فرانسه يا ساير كشورهاي غربي با انتشار اخبار غير واقع، مسلمانان را تروريست و خشن نشان ميدهند براي همين او معتقد است ميتوان جامعه را با آموزش و فرهنگسازي مثبت به سوي بهبود و اميد سوق داد. پروفسور شريف دانشمند مسلمان الجزايري متخصص در عرصه گفتوگوي بين اديان، آموزش و پرورش، علوم ارتباطات و مطالعه تطبيقي تمدنها و مذاهب وي همچنين داراي دكتري هنر در فلسفه از دانشگاه تولوز، دكتري جامعهشناسي از دانشگاه سوربن، استاد در دانشگاه الجزاير، مديرعلمي و استاد بينالمللي در حوزه تمدن اسلامي در دانشگاه آزاد كاتالونيا و بنيانگذار دانشگاه آموزش مداوم است. شريف تا كنون آثارمتعددي داشته است ازجمله قرآن و زمان ما و پيامبر و زمان ما. درهمين رابطه نشريه فرانسوي Saphirnews با وي گفتوگوي كوتاهي انجام داده است.
اخبار و رسانههاي فرانسه همچنان مسلمانان را تروريست معرفي ميكنند و همزمان رهبران فكري مسلمانان و جمعيت زياد مسلمانان با نگاه افراطي محكوم ميشوند، شما هميشه درباره افراطگرايي هشدار دادهايد آيا فكرميكنيد اين وضعيت بهبود خواهد يافت يا بدتر ميشود؟
خيلي از مردم تحت تأثير اين فضاي ايجاد شده توسط رسانهها، نميتوانند احساسي نباشند و ناخودآگاه از دين اسلام متنفر ميگردند و از درك واقعيت بازميمانند همه اينها هم به خاطر رسانههاست كه با انتشار اخبار نادرست باعث قضاوت و پيشداوري غلط افكار عمومي ميشوند و به نوعي مسلمانان قرباني تبليغات منفي آنها هستند و با ايجاد سردرگمي و ارزيابي غلط از مسلمانان، فضاي تهمت و برخوردهاي نادرست عليه آنها در جهان بسترسازي ميشود. دراين ميان جريانهاي ماديگرا و سكولار كه به دنبال حذف معنويت و دين هستند و از اين طريق سعي ميكنند از دين استفاده ابزاري داشته باشند ميخواهند به اهداف خود برسند لذا بايد ضمن احترام به عقايد ديني مختلف، با تعامل و ارتباطي سازنده فضاي ايجاد شده را برطرف نمود.
چرا شما هميشه به آموزش روابط و گفتوگوي بين فرهنگها و مذاهب مختلف تأكيد داريد؟
زيرا خيلي ازسوءتفاهمها ناشي از جهل و دروغ است كه بايد با روابط درست برطرف بشود. با دوستي و احترام متقابل ميتوانيم درك بهتري از دنيا داشته باشيم و از اين طريق فرهنگ و دين و اجتماع خود را به ديگران معرفي كنيم. اين نيز با آموزش درست و فرهنگسازي ممكن است تا بتوانيم به ابهامات ديگران به خوبي پاسخ بدهيم. من فكر ميكنم ما ميتوانيم از ظرفيت بالايي كه در اسلام وجود دارد براي معرفي درست و اصولي خود به ديگران بهره ببريم لذا بايد مسئوليتپذير باشيم و بدانيم هركدام در سرنوشت جمعي مؤثر هستيم.
چه روشي را پيشنهاد ميكنيد؟
افراد را تشويق كنيم تا اظهارنظر كنند حتي اگر ديدگاه مخالفي دارند بدون اينكه ترس و واهمه داشته باشند. ما بايد زمينه ارتباط و تعامل با همديگر را تقويت كنيم و به درستي اشتباهات را بگوييم. ديدگاهها و تجاربي كه داريم را دراختيار هم قرار بدهيم براي همين معتقدم بايد آموزش روابط بين افراد را جدي بگيريم و به گفتوگو و تعامل بين فرهنگها و مذاهب توجه داشت تا دچار تنش نشويم.
تأكيد شما به دفاع از زندگي در كنارهم است چطور ميتوان به اين مسئله رسيد؟
بايد ياد بگيريم تا دركنار هم زندگي مسالمتآميز و خوبي داشته باشيم؛ يعني مسلمانان و غيرمسلمانان با وجود تفاوت ديني، با هم اشتراكات و منافع انساني دارند كه همين ميبايست زمينه همكاري و مشاركت باشد. اين داستان نيست بلكه ما دركنار هم زندگي ميكنيم و اين يك واقعيت است. در جامعه ما اديان و گروههاي مختلف با طرز تفكر و باورهاي اعتقادي متفاوت در كنار هم زندگي ميكنند لذا در اين جامعه لائيك كه همه اديان حضوردارند بايد بتوانيم روابط خوبي با هم داشته باشيم و به ارزشها و اعتقادات همديگر احترام بگذاريم.
در دين اسلام به مسلمانان چه چيزي درباره آموزش اصولي در زندگي گفته ميشود؟
در اسلام به پنج بعد زندگي و شخصيت انسانها توجه ميشود؛ اول بعد مهم و حساس فرهنگي است. دوم ابعاد هنجاري كه شامل دستورات فرهنگي و حاكميت قانون است. سوم بعد روانشناختي. چهارم بعد عملي يعني تعهد به اصول فرهنگي و اجراي آن و پنجم بعد اخلاقي است كه هدف اين پنج اصل اساسي آن عقل و قلب است. اينها به لحاظ جسمي و روحي براي فرد و جامعه اهميت دارد كه بايد از دوران كودكي همان زمان كه بچهها به مدرسه ميروند در وجودشان نهادينه شود تا بتوانند بهعنوان يك شهروند مسلمان اروپايي در جامعه سكولار و مدرن زندگي كنند بدون اينكه ريشهها و هويت خود را از دست بدهند يا اذيت بشوند.
به نظرميرسد اين توصيهها قابل اجرا نيستند و پوچ و واهي است زيرا در جامعه بحرانزده اروپا كه با مشكلات زياد اقتصادي دست و پنجه نرم ميكنند مسلمانان و مهاجران را سپر بلا قرار ميدهند شايد به توصيههاي جديتر در زمينه جغرافياي سياسي بينالمللي نياز است تا با مشكل مواجه نشوند مانند مواد غذايي، سلاح و آب يعني به نوعي علايق مادي اولويت دارد.
اين موارد اصلاً پوچ و واهي نيستند بلكه راهكاري براي افزايش روابط حسنه و دوستي بين افراد است كه به دنبال خود مسئوليت اجتماعي ميآورد. طبيعي است بحران اقتصادي كنوني و نبود اخلاقيات در جهان باعث كنش و واكنشهاي غيرمنطقي و تنشزا بين افراد ميگردد. اسلامهراسي و نژادپرستي عليه مسلمانان باعث ايجاد موج يهودي ستيزي ميشود. هانا آرنت گفته است تبليغات منفي و فريبكارانه براي آن است تا سپر بلايي ايجاد شود و ازاين طريق هژموني صورت بگيرد يعني با يك انحراف تسلط ايجاد شود. لذا بايد همه مردان و زنان با حسن نيت بدون فريبكاري با هم روابط خوبي داشته باشند به طوري كه برادري حاكم باشد. قانون برتري نژاد و گروه حذف بشود به جاي آن قانون احترام و ارتباط خوب با همديگر وضع گردد. من با اعتماد به نفس ميگويم شهروندان اروپايي فريب خوردهاند.
