جنجالها پيرامون طرح استاني شدن انتخابات مجلس در حالي ادامه دارد، كه نه فقط شوراي نگهبان با اين طرح مجلس مخالفت كرده كه در سوي ديگر دولت نيز معتقد است كه اين طرح نياز به بازنگري دارد. اين در حالي است كه پيشتر مجمع تشخيص مصلحت نظام هم بند مربوط به استاني شدن انتخابات را از سياستهاي كلي انتخابات كشور خارج كرده بود.
اما در وراي تمام تأكيدات نمايندگان مجلس در خصوص بررسي و تصويب اين طرح كه باعث شد آنها طرح خود را با قيد فوريت تقديم هيئت رئيسه مجلس كنند و سپس خواستار تسريع در رسيدگي به آن شوند، شبكه اطلاع رساني دانا، به بررسي و واكاوي نقاط منفي اين طرح پرداخته است.
دور شدن نمايندگان از وظيفه نمايندگي
همواره و در هر «پارلمان» فلسفه نظام هاى دموكراتيك پارلمانى اين بوده و هست، كه درشرايطى از حقوق شهروندان در برابر قدرت فراگير دولت كه يك ديدگاه مركزگرا دارد، حمايت كند و دولت را در برابر مردم و منافع آنها- كه نمايندگان مجلس آن را نمايندگى مىكنند- پاسخگو سازد. حال آنكه طرح استانى شدن انتخابات مجلس شوراى اسلامى در تعارض با اين موضوع قرار دارد و مسيرى خلاف اين رويه را مىپيمايد؛ چراكه نمايندگان منتخب استان بيشتر به دنبال منافع و مصالح عامترى نسبت به حوزههاى انتخابيه هستند و با وسعت گرفتن حوزه هاى انتخابيه امكان توجه به حقوق و منافع متكثر مردم شهرهاى استان كمرنگتر شده و اندك اقبال نمايندگان به منافعِ مردم، بيشتر معطوف به مراكز استان و مناطق پرجمعيت مىشود تا در دور بعد اقبال بيشترى براى انتخاب شدن پيدا كنند.
شايان ذكر است اكنون اكثر نمايندگان حوزههاى انتخابيه شهرستانها درحدود يك بار در ماه، براى ملاقات با مردم در حوزه هاى انتخابيه حاضر مى شوند و از نزديك با مشكلات آنها آشنا مى شوند و تلاش خويش را براى كسب رضايت آنان به كار مى بندند. با استانى شدن حوزه هاى انتخابيه، نمايندگان استان فرصت كمترى براى ديدار با مردم شهرستانهاى مختلف پيدا مى كنند و بيشترين توجه آنها به حضور در شهرستان مركز استان و ساير شهرستان هاى پرجمعيت معطوف مى شود؛ لذا نبايد زمينه اى را فراهم كرد كه مردم ملجأ و پناهگاهشان، يعنى نمايندگان را از دست بدهند. از طرف ديگر براساس گزارشهاى كارشناسى صورت گرفته، با استانى شدن حوزههاى انتخابيه مجلس از تقسيم كرسىهاى پارلمان برحسب تناسب آرا دور شده و با توجه به اينكه نظام انتخاباتى ايران تناسبى نيست، استانى شدن انتخابات ما را از معناى واقعى آن دور مىكند.
مغايرت طرح با عدالت و امنيت ملي
بر اساس قانون اساسي بايد مردم به نمايندگان خود دسترسي داشته باشند و با اجراي طرح استاني شدن انتخابات مجلس فاصله ميان مسئولان نظام و عشاير و جوامع روستايي بيشتر و ديگر دسترسي اين مردم به مقامات استاني سختتر ميشود و اگر نماينده بخواهد از كل استان رأي بياورد، توجهش به شهرستانها كمتر خواهد شد.
از سوي ديگر شهرهاي بسياري داراي قوميتهاي متفاوت و مذاهب و نژادهاي گوناگون هستند كه اگر بخواهيم آنها را مستثني كنيم، مغاير با قانون اساسي و عدالت رفتار كردهايم، البته اجراي اين طرح هزينههاي بيشتري را براي نمايندگان به دليل سركشي به مناطق بيشتر بهوجود خواهد آورد.
توجه نمايندگان به صاحبان قدرت و نهادهاي شبكهاي
اگرچه يكي از مزاياي طرح استاني شدن انتخابات مجلس، ملي شدن افكار نمايندگان خواهد بود، اما به نظر چنين نتيجهاي نيز به دست نخواهد آمد و اكنون نمايندگان بيشترين توجه و احترام خود را به مردم شهرستانهاي خود ميگذارند اما بعد از اجراي اين طرح به صاحبان قدرت و نهادهاي شبكهاي توجه خواهند كرد، البته اين بحث از مجالس قبل مطرح بوده و متصور است كه مقامات و نهادهاي بالادستي نيز با اجراي آن موافق نباشند.
