ايروان، پايتخت ارمنستان از روز دوشنبه 22 ژوئن عرصه اعتراضات خياباني است و به نظر ميرسد مقابله پليس و نيروهاي ضد شورش با معترضان نه تنها اوضاع را آرام نكرده بلكه بر دامنه آن افزوده است. دليل اين اعتراضات نه سياسي بلكه اقتصادي است زيرا معترضان در مخالفت با تصميم دولت براي افزايش حدود 17 درصدي بهاي برق به خيابانها آمدهاند و گفتهاند تا تجديد نظر دولت در اين تصميم خود به اعتراض ادامه ميدهند. هر چند موضوع اعتراضات اين چند روز فقط اقتصادي است اما شدت گرفتن آن توجه قدرتهاي خارجي را به خود جلب كرده كه طبق معمول، روسيه و كشورهاي غربي از دو سوي مقابل به اين اعتراضات نگاه ميكنند. رسانههاي روسي به طور عمده اين اعتراضات را در قالب انقلابهاي رنگي ارزيابي ميكنند و معتقدند همان سناريو توسط عوامل غربي در ايروان اجرا ميشود. كنستانتين كوساتچف، رئيس كميسيون خارجي مجلس روسيه يكي از مقامهاي روسي است كه معتقد است اين تظاهرات امكان بروز يك انقلاب رنگي را در ارمنستان به وجود آورده و به اين جهت، نسبت به ادامه تظاهرات ابراز نگراني كرده است. لئونيد اسلاتسكي، رئيس كميته كشورهاي مستقل همسو در دوماي روسيه، اشاره به احزاب مخالف دولت دارد كه با استفاده از مشكلات اجتماعي، مردم را به خيابانها كشاندهاند و حتي رد پاي عوامل و آموزشهاي خارجي را هم در اين مخالفتها ميبيند، هر چند او مخالفان دولت را فاقد آن مقدار نفوذ و قدرت كافي ميداند كه بتوانند حاكميت ارمنستان را با يك انقلاب رنگي سرنگون كنند. در مقابل اين نوع نگاه تند و تيز روسي نگاه متفاوت غربي به اوضاع ارمنستان است كه با پيگيري مستمر حوادث انگشت بر رفتار پليس و نيروهاي ضد شورش گذاشته تا آنكه از دولت بخواهد نسبت به معترضان آرام رفتار كرده و به درخواست آنان پاسخ مثبت بدهد. اگر به اخبار و گزارشهاي رسانههاي غربي مثلاي بيسي نيوز، ديلي تلگراف، بلومبرگ و بيبي سي در مورد اوضاع اين چند روز در ايروان نگاهي انداخته شود، خط مشابهي ديده ميشود كه گويا حركتي خودجوش از نسل جوان يا به قول اين رسانهها، نسل جديد اين كشور شروع شده و ديگر مثل نسل قديمي تنها به شكايت بسنده نميكند و مستقيم وارد عمل شده است.
اين دو نگاه به جريان اعتراضات اين چند روز در ايروان مشابه همان نگاهي است كه در فوريه 2014 نسبت به اوضاع كييف ميشد؛ اعتراضاتي در آن موقع به تصميم ويكتور يانكوويچ، رئيسجمهور وقت در خودداري از امضاي پيمان تجاري با اتحاديه اروپا شروع شده بود كه بعد منجر شد به فروپاشي حكومت يانكوويچ و روي كار آمدن حكومتي ضد روسيه در اوكراين. حالا هم موضوعي اقتصادي دستمايه اعتراضات در ايروان شده و نحوه نگاه دو سوي روسيه و غرب با نحوه آرايش احزاب مخالف در اين اعتراضات هم بر دامنه مشابهت افزوده است. نبايد فراموش كرد وقتي سرژ سركيسيان در آوريل 2009 مراسم سوگند رياست جمهوري را انجام ميداد، همين احزاب حدود 10 هزار نفر از هواداران خود را در ميدان آزادي كييف جمع كرده بودند تا رافي هوانيسيان، رهبر اصلي مخالفان دولت و رقيب اصلي سركيسيان در انتخابات را رئيسجمهور خود بنامند. همين احزاب در جريان انتخابات دو ماه قبل از آن هم در خيابانهاي ايروان دست به كار شده بودند كه نتيجه آن كشته شدن 10 نفر و زخمي شدن 250 نفر بود. از سوي ديگر، بايد به احساسات ضد روسي توجه كرد كه از سوي اين احزاب و به عنوان اهرم فشاري بر سركيسيان و سياست نزديكي او به مسكو استفاده ميشود. وقتي كه در اواخر ژانويه وارلري پرمياكف از سربازهاي پايگاه نظامي 102 روسيه در شهر گيومري، دومين شهر بزرگ ارمنستان به طرز وحشتناك و البته عجيبي يك خانواده شش نفره را در اين شهر قتل عام كرد، همين احزاب در افزايش احساسات ضد روسي و اعتراضات مردمي نقش داشتند. از سوي ديگر، بايد به وضعيت اقتصادي ارمنستان توجه داشت كه نتوانسته بعد از استقلال از شوروي سابق به ثبات برسد و حتي بحران اقتصادي سالهاي اخير غرب و وضع تحريمهاي غرب عليه روسيه در يكي دو سال اخير شرايط را براي اين كشور سختتر كرده است. شركت هواپيمايي ملي ارمنستان، آرم آويا (Armavia)، يكي از شركتهايي است كه دو سال قبل اعلام ورشكستگي كرد و در بيانيهاي ناتواني در پرداخت بدهيها را دليل ورشكستگي خود دانست و اعلام كرد اين وضعيت ناشي از تأثيرات بحران مالي جهاني بوده است، بنابر اين دو عامل مهم اقتصادي و احزاب مخالف در مشابهت اعتراضات فعلي ايروان با يك سال و نيم قبل كييف ديده ميشود كه همين امر تا اندازهاي نگراني مسكو از بروز يك انقلاب رنگي ديگر در ارمنستان را توجيه ميكند، البته در اين مورد خاص نبايد به پيوندهاي تاريخي، فرهنگي و اجتماعي بين مسكو و ايروان بيتوجه بود كه همين امر تا كنون توانسته ارمنستان را براي مسكو در حاشيه امن قرار بدهد اما حالا سؤال اين است كه نسل جوان ارمني حاضر در اين اعتراضات تا چه اندازه به اين پيوندها توجه دارد و در اصل اين نسل به پيوندي اعتقاد دارد يا خير؟
