بحث تشكل گرايي يكي از مهمترين سياستهاي اقتصادي به جهت تقويت بخش خصوصي و تفويض اختيارات دولت است. در اين ميان يكي از مسائلي كه چالشي پيش روي تشكلها محسوب ميشود، توانايي تشكلها براي استقلال مالي است. در حال حاضر چند گروه تشكل زير پوشش وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي فعاليت ميكنند. يكسري از تشكلها داراي سابقه قديمي هستند و بعضي ديگر بعد از انقلاب ايجاد شدهاند، البته بعضي در قالب صنفي ثبت شدهاند ولي عنوانهاي سنديكايي را هم يدك ميكشند. تشكلهاي كارفرمايي از طرق مختلف كمك ميشوند و بيشتر آنها از نظر مالي وضعيت مناسبي دارند. گرچه ما هم به آنها كمك هايي ميكنيم ولي اين براي همه نيست. تشكلهاي قديمي وضعيت مثبتي دارند و از قديم در سمينارهاي داخلي و خارجي شركت ميكنند و حضور خوبي دارند. شوراهاي اسلامي كار تشكلهاي ديگري هستند كه با توجه به استفاده از امكانات كارفرمايان در محل واحدهاي توليدي و خدماتي وضعيتي مناسب دارند. گرچه به مرور شوراهاي اسلامي به دلايلي ديگر نتوانستند مثل اوايل انقلاب رشد كنند. نمايندگان كارگران و انجمنهاي صنفي نيز بسيار خوب فعال هستند. انجمنهاي صنفي را بايد تقسيمبندي كرد. بعضي به قدري وضعشان خوب است كه به ساير انجمنها هم كمك ميكنند مانند انجمن صنفي كارگران ساختماني كه به رغم تصور كلي درباره كارگران ساختماني بسيار توانمند و از نظر دخل و خرج غني هستند. علت اين است كه انجمن صنفي كارگران ساختماني به خاطر قانون مجلس شوراي اسلامي كه به آنها اختيار شناسايي كارگران ساختماني و معرفي به سازمان تأمين اجتماعي براي بيمه تأمين اجتماعي را داده است، به همين دليل اين انجمن مبالغي را براي عضويت دريافت ميكند كه آنها را در شرايط خوبي قرار داده است و حتي به ساير تشكلها كمك ميكند. از ديگر تشكلهاي قوي ميتوان به انجمن صنفي كاميونداران و تشكلهاي بازنشستگان اشاره كرد.
ضعف در برخي تشكلها بيشتر به اين دليل است كه اعضاي آن تشكل فعال نيستند و براي تشكلشان وقت كافي را نميگذارند. در برخي تشكلها دولت موظف به همكاري و ارائه خدمات است، مثلاً انجمن صنفي كاميون داران سازمان پايانهها محل در اختيار آنها ميگذارد و تسهيلات مختلفي به آنها ميدهد. علت اصلي اين است كه خودشان هم فعال هستند و اعضاي زيادي دارند. مشكل اساسي اين است كه برخي تشكلها اسامي بزرگي دارند و كارشان با اهميت است ولي پراكنده هستند پس نميتوانند خود را سازماندهي كنند. در كل تشكلهاي كارفرمايي مانند خودروسازان، قطعه سازان، نفت و پتروشيمي نيازي به كمك دولت ندارند بلكه براي برگزاري سمينار و همايش ما را هم ياري ميكنند. تعداد زيادي از تشكلهاي كارگري هم وضعيت خوبي دارند و حق عضويت ميگيرند. انجمنهاي بازنشستگان هم وضعيت خوبي دارند. بايد در نظر داشت كه همه اين تشكلها غيرانتفاعي هستند و وظيفه دارند تقاضاي اعضاي خود را از دستگاههاي ذي ربط پيگير شوند.
در اين ميان يك مسئله اساسي قيوميت وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي بر تشكلهاي كارگري و كارفرمايي است. نهادهاي ديگري مانند اتاق بازرگاني كه در رسانهها بسيار فعال هستند گاهي خود را متولي اين تشكلها نيز نشان ميدهند در حالي كه بر اساس قانون بايد وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي متولي اصلي اين بخش باشد. در حال حاضر بسياري از اعضاي اتاق بازرگاني در تشكلهاي ثبت شده در وزارت كار نيز عضو هستند ولي ضعف در اطلاع رساني دستاوردهاي بزرگ وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي را مغفول واقع كرده است. در حال حاضر انجمنهاي كارفرمايي ما در خارج از كشور بيشتر از داخل شناخته شدهاند چراكه اين انجمنها عضو سازمان جهاني كانون كارفرمايان هستند. از طرحهاي آينده وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي ميتوان به طرح توانمندسازي تشكلها اشاره كرد و اميد اين است كه بتوانيم تشكلهاي كارگري و كارفرمايي را ساماندهي اساسي نماييم.
