شايد لايحه برخورد با تقلب براي تصويب نياز به مطالعه و بررسي زيادي داشته باشد اما از آنجا كه خبري از بررسي آن در كميسيون اجتماعي دولت نيست و از ارسال اين لايحه به كميسيون مزبور نيز نزديك به سه ماه ميگذرد، مجلس در آيندهاي نزديك اين مسئله را در قالب سؤال ملي از وزير علوم مطرح ميكند.
مسئله تقلب علمي در كشور هميشه ناديده گرفته ميشود و پرونده قطور آن بيشتر خاك ميگيرد تا اينكه هر از چند گاهي رسانهاي با تهيه گزارش يا انجام گفتوگويي اين پرونده را گردگيري ميكند.
به طور كلي وجود تقلب در روند توليد علم آسيبهاي فراواني ميتواند داشته باشد كه بيسوادي فارغالتحصيلان، بيانگيزگي دانشجويان ساعي، بياعتباري توليدات علمي، از دست دادن وجهه بينالمللي مستندات و محصولات علمي كشور و ماندگارتر شدن مسئله بيكاري و وابستگي بازار كار به استخدام دولتي، از آن جمله هستند.
لايحه برخورد با تقلب علمي متوقف در كميسيون اجتماعي دولت اين بار هم اين پرونده با گفتوگوي رسانهاي قاسم جعفري، عضو كميسيون آموزش مجلس مورد توجه قرار گرفت. وي در اظهارات خود كه به دنبال اعلام وصول سؤال ملي پنج تن از نمايندگان مجلس از وزير علوم در حوزههاي مختلف در يكشنبه گذشته بيان ميكرد، گفت: متأسفانه وزارت علوم اقدام جدي در زمينه برخورد با تقلبهاي علمي انجام نداده است.
وي كه طراح دو سؤال ملي از محمد فرهادي، وزير علوم است، در توضيح سؤالات خود درباره نحوه ساماندهي آژانسهاي اعزام دانشجو به خارج از كشور و عملكرد وزارت علوم در حوزه پيشگيري از پاياننامههاي سفارشي شده بود، گفت: بحث تقلب و تخلفات علمي در دانشگاهها حدود يك سال است كه مطرح شده و وضعيت دانشگاهها در اينباره بهرغم اينكه عده زيادي زحمت ميكشند، چندان خوب نيست.
عضو كميسيون آموزش مجلس افزود: عدهاي با سفارش مقاله، كپي، گرتهبرداري و پاياننامهفروشي با آبروي علمي كشور بازي ميكنند و اين جفاي بزرگي در حق اساتيد و دانشجوياني است كه زحمت ميكشند. جعفري ادامه داد: توقع ما از وزارت علوم در اين خصوص اين بود كه كار جدي در اين زمينه انجام دهد و لايحهاي را ارائه كند تا در اين زمينه بازدارندگي ايجاد شود و با علم بازي نشود. برهمين اساس سؤالي را از وزير علوم مطرح كردم. وزير علوم درخصوص لايحه برخورد با تقلب علمي اعلام كرده بود كه اين لايحه به كميسيون اجتماعي دولت ارسال شده و پس از تصويب در كميسيون اجتماعي دولت در صحن علني مجلس مطرح خواهد شد. كميسيون آموزش نيز در صورتي كه علاقهمند باشد ميتواند خود نيز در اين زمينه يك طرح تهيه كند. جعفري افزود: با توجه به اين مسئله كه روند رشد علمي كشور اهميت دارد، وزارت علوم نبايد اين كار را بر دوش ديگران قرار دهد. وي افزود: درحال حاضر وزارت علوم اقدام جدي در اين زمينه انجام نداده است، برهمين اساس من مجبور شدم كه بپرسيم چرا در اين زمينه اقدام اساسي نشده است.
وي در خصوص نحوه ساماندهي اعزام دانشجو نيز گفت: مخاطب اين سؤال هر دو وزير (وزير بهداشت و وزير علوم) هستند. آژانسهايي كه دانشجو اعزام ميكنند و مربوط به بخش خصوصي هستند، دانشجويان را به لحاظ مالي سركيسه ميكنند و در برخوردهايي كه با اين دانشجويان داشتهام از اين وضعيت راضي نيستند. حرف ما اين است كه چرا اين آژانسها ساماندهي نميشوند. هر دو وزير قبول دارند كه در اين زمينه كمكاري شده ولي عملاً اقدام جدي صورت نميگيرد.
باجدهي دولتي به متقلبان از منظر ديگر تمام معايب بازار سياه دانش در كشورمان، در مقابل مشاغلي كه اين تقلبها به وجود آوردهاند و گردش مالي و بازاري كه ايجاد كردهاند، ناديده گرفته ميشود.
اگرچه اين نوع مسامحه با خلافكاران منحصر به اين دولت نيست و در دولت قبل نيز تخلفات برخي اصناف به خاطر حفظ مشاغل و در نظر گرفتن آمار بيكاري ناديده گرفته ميشد اما اين دست اقدامات نشان ميدهد كه ايجاد و حفظ اشتغال در دولت فعلي نيز ميتواند تعابير مسامحهآميزي در برداشته باشد.
