پس از فراز و نشيبهاي فراوان سرانجام شوراياريهاي دوره چهارم در مناطق 22 گانه پايتخت يكي پس از ديگري معرفي و فعاليتهاي خود را به صورت رسمي با كمي تأخير آغاز ميكنند. اين در حالي است كه اظهار نظر برخي از اعضاي شوراي پايتخت در هفته گذشته سبب شد تا مباحث شوراياري و موضعگيريهاي برخي اعضاي شوراي شهر جلسه علني شوراي شهر را به حاشيه بكشاند.
به واقع حضور شوراياريها آن هم در مرحله چهارم فعاليت اين نهاد محلهاي با توجه به شناخت شهروندان از فعاليتها و عملكرد آنان ميتواند با برنامهريزي صحيح شوراي شهر فارغ از يارگيري جناحي و سياسي نقطه عطفي براي شكوفايي محلات شهر تهران به حساب آيد.
از آنجايي كه محلات شهري داراي مشكلات بسياري هستند سطح انتظارات شهروندان هم از مديران شهري و شوراها بالاتر از دريافت خدمات شهري رفته است و در تمامي حوزهها سطح انتظارات افزايش يافته است. بر اين اساس انتظار ميرود كه اعضاي شوراياري بتوانند با فعاليت مؤثر و بجاي خود به ارتقاي زندگي شهري كمك كنند تا شهروندان در محلات خود بتوانند هويت محلهاي خود را به عنوان يك شهروند تأثيرگذار در اداره امور در محل زندگي به دست بياورند.
به واقع فعاليتهاي شوراياريها با ساير دستگاههاي شهري ميتواند منجر به افزايش مشاركت شهروندان شود.
گام برداشتن در شرايط كنوني زندگي شهرنشيني ميطلبد تا چشمانداز و توسعه پايدار محلهاي با مشاركت و تقويت مديريت يكپارچه از پايين به بالا شكل بگيرد.
بايد توجه داشت كه با توسعه شهري مسائل و مشكلات محلهاي نيز پيچيدهتر شده است چراكه بايد تمام مؤلفههاي شهري محلهها از لحاظ كمي و كيفي ارتقا يابد تا شهر هم سازمان پيدا كند.
خردنگري به جاي كلان ديدن مشكلات و مسائل ميتواند پايههاي مديريت از پايين به بالا كه متكي بر مشاركت جمعي و خرد جمعي است را ساماندهي كند. خلأيي كه سالهاي متمادي به واسطه كلاننگري سبب هدررفت هزينههاي فراواني شده بود را تا حدودي جبران كند. اين رهيافت ميتواند در نهادينهسازي توسعه پايدار شهري و مديريت شهري كارآمد و كارا نقشآفرين باشد.
بسياري از چالشهاي شهري و جامعه ناشي از بيتوجهي به مهارت زندگي در محل زندگي است به گونهاي كه اگر محلهاي را فقط در حوزه مسائل شهري مد نظر قرار داده و آن را تقويت كنيم و از مسائل اصلي همچون مسائل فرهنگي و اجتماعي و حتي اقتصادي غافل شويم محلهها كه ميتوانند خود نقش سهمي در توسعه پايدار شهري داشته باشند خود به عاملي مخرب و آسيبزا تبديل خواهند شد.
به عنوان مثال بيتوجهي به مسائل اجتماعي در ابعاد فردي و محلهاي ميتواند انواع و اقسام آسيبهاي فرهنگي و اجتماعي را سبب شود و اگر كنترلي بر اينگونه مسائل صورت نگيرد محله خود به محلهاي مبدل خواهد شد كه افراد آسيبپذير و آسيبزا در آن رشد خواهند كرد و ساير محلهها هم از دست آنها در امنيت و آسايش و آرامش نخواهند بود.
بر اين اساس لازم است تا شوراياريها كه خود نيز از بدنه اصلي شهروندان محله هستند، آستين بالا زده و به طور جدي وارد عرصه كارزار شوند تا بتوانند هويت از دست رفته محلهها را با كمك شهروندان، مديريت شهري، شورا و دستگاههاي شهري بازيابي كنند.
تمركز شوراياريها بر مديريت شهري، پاشنه آشيل اين نهاد مردمي است كه در 3 دوره گذشته، جلوي رشد مطلوب فعاليتها و اثرگذاري فعاليتها را گرفته است بنابر اين لازم است شوراياري ها در مرحله جديد فعاليتهاي خود با استفاده از تجربههاي دورههاي قبل به تقويت نقاط قوت و رفع نقاط آسيبپذير فعاليت خود اهتمام جدي داشته باشند و اينگونه نباشد كه باز هم اعلام شود كه شوراياريها شوراياري شهرداريها هستند. بلكه لازم و ضروري است تصميمگيريها و تصميمسازيها بر اساس پاي كار آوردن مجموعههاي دستگاههاي شهري متمركز شود تا اين نگاه كه شوراياريها هم شوراياري شهرداريها هستند در نزد عموم با عملكرد بجاي شوراياريها اصلاح شود.
به واقع حساس و درگير كردن دستگاههاي شهري به مسائل و مشكلات محلهها ميتوانند تمريني براي گام برداشتن در مسير شكلگيري مديريت يكپارچه شهري باشد.
به عنوان مثال در بحث كمآبي و مصرف بيرويه آب و الگوسازي اين مديريت شهري نيست كه ميتواند نقش بهسزايي در اطلاعرساني آموزش و چارهانديشي داشته باشد بلكه فعالسازي دستگاه متولي توسط شوراياريها ميتواند كارساز امور باشد. تجربهاي كه كمتر در اداره محلهها به آنها پرداخته شده است.
بايد توجه داشت كه شوراياريها اين قابليت را دارند كه بتوانند به عنوان يك بازوي قوي در كنار دستگاههاي شهري مسائل را رصد و با كمك آنها به حل مسائل بپردازند.
مباحثي همچون آسيبهاي اجتماعي، مسائل مربوطه به حفظ سلامت، سلامت شهري، بحران در تغيير رفتارهاي اجتماعي همچون مسايل مربوط به ترافيك و... ميتواند مبادي باشد كه شوراياريها به آنها داخل شوند.
به هر حال بخشي از تغيير نگرش و رفتارها ميتواند از محلهها و فعاليتهاي محلهاي آغاز شود كه اين امر ميتواند منجر به اصلاح سبك زندگي شود؛ موضوعي كه همگان در مسير اصلي آن بايد قرار گيرند تا شاهد هويتبخشي به محله باشيم.
