افزايش 15تا 35ميليون توماني انواع وام در بخش مسكن بر حسب آخرين مصوبه شوراي پول و اعتبار اين نگراني را ايجاد كرده است كه به همين نسبت قيمت در بازار نيز با افزايش همراه شود، اما از آنجايي كه انحصار اعطاي ارائه تسهيلات خريد و ساخت مسكن از دست بانك مسكن خارج شد و ساير بخشهاي پولي ميتواند در اين بخش ورود كند انتظار ميرود با اين تصميم خوب دولت و شوراي پول و اعتبار هم آمار معاملات به تدريج در بخش مسكن افزايش يابد و هم اينكه با ورود قدرت مالي ساير بانكها در بخش مسكن، روند ساخت مسكن در كشور نيز با رشد همراه شود.
به گزارش «جوان»، بر اساس مصوبه شوراي پول و اعتبار، سقف وام جديد خريد مسكن براي خانه اوليها به شرط سپردهگذاري يكساله در صندوق پسانداز مسكن در شهر تهران ۸۰ ميليون تومان، در شهرهاي بالاي ۲۰۰هزار نفر ۶۰ ميليون تومان و در ساير مناطق شهري ۴۰ ميليون تومان تعيين شد، همچنين در مصوبه جديد آمده است كه علاوه بر بانك مسكن، ساير بانكها هم ميتوانند اين وام را به متقاضيان بپردازند و در واقع با اين مصوبه پرداخت وامهاي فروش اقساطي از انحصار بانك مسكن خارج شد. در خبر رسمي انتشار يافته از سوي بانك مركزي آمده است، در راستاي كمك به رونق توليد در بخش مسكن و ارتقاي قدرت خريد خانوارها و تشويق پسانداز متقاضيان مسكن و به منظور تحقق سياستهاي تنظيمي دولت جهت خروج غيرتورمي اقتصاد از ركود، شوراي پول و اعتبار در يكهزار و دويستمين جلسه مورخ 29/02/1394، موارد ذيل را تصويب كرد:
1- حساب صندوق پسانداز مسكن يكم (خانه اوليها) از محل سپردهگذاري واجدين شرايط با حداقل دوره انتظار يكسال جهت اعطاي تسهيلات خريد مسكن از محل اين حساب تشكيل ميگردد.
1- 1- سقف فردي تسهيلات خريد مسكن به خانه اوليها از محل اين طرح در «شهرتهران»، «شهرهاي بزرگ بالاي 200 هزار نفر جمعيت» و «ساير مناطق شهري» به ترتيب به ميزان 800، 600 و 400 ميليون ريال تعيين ميشود.
1- 2- نرخ سود تسهيلات اعطايي از محل اين حساب 14 درصد تعيين ميگردد.
1- 3- بانك مسكن در پذيرش سپردهگذاران و اعطاي تسهيلات ملزم بهرعايت تعادل منابع و مصارف حساب است.
1- 4- دوره بازپرداخت تسهيلات حساب صندوق پسانداز مسكن يكم حداكثر 12 سال است.
تبصره 1: دستورالعمل اجرايي اين مصوبه و نحوه تسهيم منابع در ميان مناطق شهري توسط بانك مسكن تهيه ميشود و به تصويب بانك مركزي خواهد رسيد.
2- شوراي پول و اعتبار ضمن لغو ممنوعيت اعطاي تسهيلات خريد مسكن توسط بانكها ( لغو ماده 12 مجموعه سياستهاي پولي، اعتباري و نظارتي نظام بانكي مصوب دي ماه 1390) موافقت نمود، امكان اعطاي تسهيلات خريد و ساخت مسكن توسط تمامي بانكهاي دولتي و خصوصي از محل منابع خود در شهر تهران ، شهرهاي بالاي 200هزار نفر جمعيت و ساير مناطق شهري به ترتيب 600 ميليون ريال، 500 ميليون ريال و 400 ميليون ريال به ازاي هر واحد مسكوني فراهم شود.
تبصره: نرخ سود اين تسهيلات بر اساس مصوبات شوراي پول و اعتبار تعيين ميگردد. اعطاي تسهيلات ساخت با رعايت سقف مشاركت مدني بانكها (حداكثر80 درصد) خواهد بود.
بازار به كدام سو ميرود؟
در اين بين كارشناسان بازار مسكن معتقدند وام ۸۰ميليون توماني فقط روي واحدهاي كوچك تأثيرگذار است و نميتواند تغييري را در وضعيت كنوني بازار مسكن به وجود بياورد. پس از آغاز دوران ركود از سال ۹۱ خريد و فروش مسكن به شدت كاهش يافت و تعداد زيادي از سازندگان خرد مسكن از بازار كنار رفتند و آپارتمانهاي نوساز و همچنين نيمهكاره نيز به دليل ضعف مالي در بخش مسكن روي دست سازندگان ماند. اما از آنجايي كه هميشه رونق بازار مسكن در كشور مساوي با افزايش قيمتها بوده، رونق غيرتورمي از موضوعات مورد تأكيد كارشناسان بازار مسكن بود تا توان اقتصادي خانوارها بيش از اين كاهش پيدا نكند.
افزايش وام موجب گراني مسكن نمي شود
در همين خصوص معاون امور مسكن و ساختمان وزير راه و شهرسازي افزايش قدرت خريد مردم و خروج بازار مسكن از ركود را دو نتيجه مثبت افزايش وام مسكن دانست و گفت: از آنجا كه پرداخت وام تدريجي خواهد بود با مشكل كمبود مسكن متناسب با اين وام مواجه نخواهيم شد. حامد مظاهريان با تأكيد بر اينكه افزايش وام، قدرت خريد مردم را بيشتر ميكند، افزود: از آنجايي كه اين وام تدريجاً اعطا خواهد شد به سازندگان اين نشانه را ميرساند كه بازار مسكن به تدريج پررونق خواهد شد. ضمن اينكه انتظار داريم تكميل واحدهاي نيمهتمام و پروانههاي ساختماني جديد در پي اعلام افزايش وام در راه باشد. مظاهريان در پاسخ به اين سؤال كه «آيا ممكن است اعطاي وام ۸۰ ميليون توماني سبب گراني مسكن شود؟» اظهار كرد: اين اشكال وارد نيست زيرا وام به خانه اوليها به طور دفعي اعطا نميشود كه كمبود مسكن را در پي داشته باشد. مردم بايد براي دريافت وام سپردهگذاري كنند و اين روند در يك بازه زماني حداقل يك ساله اتفاق ميافتد. معاون وزير راه و شهرسازي درباره واكنش سازندگان به اين موضوع نيز گفت: افزايش وام به سازندگان اين پيام را ميدهد كه بايد براي ساختوساز مطابق الگوي مسكن متناسب رفتار كنند و بيشتر به ساخت واحدهاي متناسب با اين وام روي بياورند.
وام براي اقشار مياني مؤثر است؟
از سوي ديگر در خصوص تأثير افزايش وام مسكن، فرشيد پورحاجت از كارشناسان بخش مسكن گفت: اين وام به اقشار مياني جامعه كمك ميكند كه قصد خريد آپارتمانهاي كمتر از ۱۰۰ متر را دارند و در مناطق برخوردار، استفاده از اين تسهيلات كارايي چنداني ندارد. وي با اشاره به اينكه به طور حتم اين وام در كلانشهرها تأثير بيشتري ميگذارد، اظهار داشت: نقطه عطف مصوبه شوراي پول و اعتبار اين بود كه انحصار بانك مسكن شكسته شد، زيرا در چند سال گذشته فقط بانك مسكن اجازه فروش اقساطي تسهيلات را داشت. اين كارشناس با اعلام اينكه در حال حاضر بانك مسكن، وام ساخت با نرخ سود ۲۴ درصد پرداخت ميكند، افزود: در گذشته هم بانكهاي خصوصي به حوزه پرداخت وام مسكن وارد شده بودند.
حاشيهنشيني افزايش مييابد
همچنين در اين رابطه محمدمهدي مافي با بيان اينكه بعيد به نظر ميرسد بانكهاي خصوصي تمايلي به پرداخت وام با نرخ سود ۱۲ درصد داشته باشند، گفت: وام ۸۰ ميليون توماني به نرخ تورم نزديك شده است و ميتوان گفت ارزش ريالي اين وام معادل تسهيلات ۲۰ميليون توماني سالهاي قبل است. اين سازنده مسكن با اشاره به اينكه اين تسهيلات فقط در بخش مسكن ارزان قيمت، تحرك ايجاد ميكند، بيان كرد: بازپرداخت وام ۸۰ ميليون توماني هم موضوع مهمي است زيرا اغلب وامگيرندگان توانايي مالي بالايي ندارند و نميتوانند اقساط اين وام را بپردازند. وي اظهار داشت: اما اين وامها يك مشكل بزرگ براي كلانشهرها محسوب ميشوند به اين دليل كه منجر به افزايش جمعيت در شهرهاي بزرگ شده و مهاجرت از روستاها و شهرهاي كوچك را به شهرهاي بزرگ افزايش ميدهد. مافي افزود: موضوع بازپرداخت اين وام هم از ديگر مشكلات اين وام به شمار ميرود، بنابراين تعداد كمي ميتوانند از اين وام استفاده كنند. وي در خصوص نقش اين وام براي خروج از ركود بخش مسكن، اظهار داشت: بيتأثير نيست؛ به ويژه از جنبه رواني ممكن است كه صاحبان آپارتمانها اميدوار به بازار بهتري شوند اما در بلندمدت كمكي به رونق بازار مسكن نميكند.
ابلاغ و اجرا در ابتداي هفته آينده
وليالله سيف رئيس كل بانك مركزي در گفتوگويي با اشاره به آخرين مصوبات شوراي پول و اعتبار با بيان اينكه شوراي پول و اعتبار ضمن لغو ممنوعيت اعطاي تسهيلات خريد مسكن توسط بانكها كه در گذشته تصويب شده بود موافقت كرده است، گفت: امكان اعطاي تسهيلات خريد و ساخت مسكن علاوه بر بانك مسكن توسط همه بانكهاي دولتي و خصوصي وجود دارد . رئيس كل بانك مركزي گفت: اين مصوبات ابتداي هفته آينده به همه بانكها ابلاغ ميشود و از زمان ابلاغ آن بانكها ميتوانند اين مصوبات را اجرا كنند. وي ابراز اميدواري كرد: با اين مصوبات شوراي پول و اعتبار بخش مسكن از ركود فعلي خارج ميشود و وضعيت بهتري پيدا ميكند.
وام ربطي به اوراق تسهيلات ندارد
همچنين عليرضا توكلي، رئيس اداره ابزارهاي نوين مالي فرابورس، در خصوص تأثير مصوبه جديد شوراي پول و اعتبار بر قيمت اوراق تسهيلات خريد مسكن (تسه) گفت: مصوبه اخير شوراي پول و اعتبار كه سقف وام را در تهران به 80 ميليون تومان افزايش داده است با استفاده از اوراق تسهيلات مسكن اجرايي نميشود، زيرا مردم بايد در صندوق سپرده و پس انداز اندوخته يكم بانك مسكن سپردهگذاري كرده باشند و طبق فرمول و ضوابطي كه بانك مسكن مشخص ميكند، از وام 80 ميليوني بهرهمند شوند. وي خاطرنشان كرد: مردم ميتوانند با شرايط گذشته يعني 35 ميليون تومان وام مسكن با نرخ 16 درصد و بازپرداخت 12 ساله و 10 ميليون تومان وام جعاله با نرخ 16 درصد و بازپرداخت پنج ساله، اوراق تسهيلات مسكن خريداري كرده و با استفاده از آن وام بگيرند.
