و همه دردهاي من از آب است! نه از بيآبي است! اصلاً ميگويند جنگ آب الان شروع شده است. ميگويند كه هر كسي بيبرنامه باشد، باخته است. لابد شما هم تا ميگويند بيآبي، عين من به ياد دوش حمام و شيلنگ دستشويي و سينك ظرفشويي ميافتيد كه بايد آب كم مصرف كنيم تا كمك كنيم كه در جنگ آب پيروز شويم. البته اين كارها خوب است و بايد فرهنگ كم مصرف كردن آب را بياموزيم اما همهاش اين نيست!موضوع بر ميگردد به هيدروپليتيك! بله! هيدروپليتيك تركيبي متوازن از دو واژه آب و سياست است و تأثير و نقشآفريني منابع آب بر روابط سياسي كشورها را مورد مطالعه قرار ميدهد. (اولاد آدم، آدم باسوادي است!) افزايش تقاضا براي مصرف آب و مديريت ضعيف منابع آب موجبات تنش بر سر استفاده از منابع آب هم در درون كشورها و هم در روابط بين كشورها را فراهم كرده است. (مثل ما با همسايه طبقه بالايي كه آب به آنجا نميرسد و هي يقه ما را ميگيرد.) اولاد آدم به شما بشارت بدهد از آنجايي كه آب برخلاف نفت هيچ جايگزيني ندارد، لذا برخي از تحليلگران پيشبيني كردهاند كه جنگ در قرن آينده، به ويژه در خاورميانه، نه بر سر ذخاير نفت بلكه بر سر منابع آب خواهد بود. حالا هي شما بياييد و سيبزميني را روي دست هندوانه بكاريد و صادر كنيد. آب مملكت را به بهاي اندكي بفروشيد! اصلاً خدا را خوش ميآيد! لابد ميگوييد اي اولاد آدم. اول هفته بعد عيدي، ترمز بريدن نميخواهد. تازه نوبخت گفته از برنامه 20 ساله توسعه 10 سالش رفته زير خاك و 10 سال ديگرش را كردهايم دو تا پنج سال، تا زودتر بشويم كشور توسعهيافته. اين همه عجله تو براي چيست؟ بگذار اين 10 سال هم طي شود، آن وقت ميبيني كه آبمان هم زياد شد. اصلاً آب رفته، به جوي بازگشت!حالا قصه سيبزميني را از كجا درآوردي؟ آخر مردي كه سيبزميني ميداد، خيلي وقت است كه بيخبر گذاشته است ما را!
و اولاد آدم برايتان بگويد كه بيكفايتي كه شاخ و دم ندارد. بيبرنامه بودن آن هم با وجود سازمان برنامه... در حالي كه صادرات سيبزميني جزو كمارزشترين كالاهاي صادراتي از نظر اقتصاد آب است، صادرات اين محصول در نخستين ماه امسال با افزايش 1479 برابري نسبت به مدت مشابه پارسال به 38 هزار و 400 تن رسيده است. در فروردين امسال 38 هزار و 400 تن سيبزميني به ارزش 15 ميليون دلار به 11 كشور همسايه ايران صادر شده است كه اين ميزان 1479 برابر نسبت به فروردين ماه سال گذشته كه ميزان صادرات اين محصول صفر بود، بيشتر شده است.
جالبتر اينكه سال گذشته بهرغم صادر نشدن سيبزميني در نخستين ماه سال، قيمت اين محصول در بهار به دليل دير رسيدن سيبزميني به بازار همواره رو به افزايش بود و بازار سيبزميني تا تيرماه همچنان پرنوسان بود و امسال مشخص نيست با اين جهش سريع صادرات اين محصول آببر، سرنوشت بازار آن در داخل چه خواهد شد. قيمت هر كيلوگرم سيبزميني صادراتي به كشورهاي همسايه در فروردينماه امسال حدود 4/0 دلار بوده كه با احتساب نرخ 3300 توماني براي هر دلار، سيبزميني صادراتي كيلويي 1320 تومان به خارجيها فروخته شده است.
اين در شرايطي است كه كشور با بحران آب مواجه است و براي توليد هر كيلوگرم سيبزميني به طور متوسط حدود 860 ليتر آب مصرف ميشود كه كارشناسان مرتب بر كاهش كشت محصولات آببر و صادرات آن در قالب «آب مجازي» تأكيد دارند و ميگويند با توجه به نبود آمايش سرزمين و الگوي كشت مناسب و نبود برنامهريزي صحيح براي ايجاد كشاورزي پايدار، همچنان در نقاط خشك و نيمهخشك كشور به توليد محصولات آببر همچون هندوانه و سيبزميني ميپردازيم كه در صورت ادامه اين روند، دشتهاي كشور در آينده نزديك به بيابانهاي برهوت تبديل خواهند شد. حالا هي شما بياييد بگوييد صادرات تدبير چقدر شده است! مردم هم كه سيبزميني! به قول معروف اصلاً «استخري كه آب نداره، اين همه قورباغه ميخواد چكار؟» اين همه صادرات. . . خسته ميشيد! خسته نباشيد! استاد خسته نباشيد! زنگ تفريح را زدند. . .
