اشتياق برخي شركتها و سرمايهگذاران خارجي براي لغو تحريمها و بازگشت به ايران، آنقدر در صحنه بينالمللي نمود پيدا كرده است كه رسانههاي دنيا سلسله گزارشهاي جهتداري را براي از بين بردن اشتياق فوق و ممانعت از بازگشت آنها به ايران منتشر ميكنند.
هنوز توافق هستهاي ايران با گروه 1+5 به مرحله نهايي نرسيده، اخبار منتشر شده در رسانههاي بينالمللي از خط و نشان كشيدن امريكاييها براي شركتها و نهادهايي كه قصد بازگشت به ايران را دارند و نميتوانند اين اشتياق خود را پنهان كنند، حكايت دارد.
در اينكه بازار80ميليوني ايران يك بازار بكر براي سرمايهگذاري و كسب سودهاي قابل ملاحظه است، شكي نيست، به ويژه آنكه طي سالهاي اخير بر اثر تحريمهاي ناعادلانه غربي نيز بسياري از شركتها و سرمايهگذاران خارجي از ايران خارج و مجبور شدند به دليل تحريمها از سود موجود در اقتصاد ايران چشم پوشي كنند. اين شركتها منتظر سوت لغو تحريمها هستند تا بتوانند به سرعت به قراردادهاي پيشين خود و بازار ايران بازگردند.
اشتياق به اقتصاد ايران
رقابت بين شركتهاي خارجي براي بازگشت به بازار ايران آنقدر علني شده است كه مقامات غربي از هجوم يكباره سرمايهگذاران به اقتصاد ايران البته پس از لغو تحريمها نگران هستند و همين امر زمينهاي ايجاد كرده تا برخي از مقامات بدون عنوان شدن نامشان در رسانهها نسبت به هجوم سرمايهگذاران به ايران ابراز نگراني كرده و درصدد ايجاد دستاندازهايي براي ممانعت از اين اتفاق برآمدهاند.
همين ترسها و نگرانيها از ايران پس از تحريم موجب شده تا رويترز طي گزارشي به نقل از يك مقام آگاه به طور تلويحي هم به شركتها و نهادهايي كه قصد برقراري مراودات با ايران را پس لغو تحريم دارند و هم به بانكهاي ايراني هشدار دهد كه تمامي مراودات مالي و تجاري ايران پس از تحريم به دقت مورد رصد قرار ميگيرد تا از اين طريق از انگيزه و اشتياق شركتها و نهادهايي كه در انتظار لغو تحريم براي بازگشت به ايران هستند، بكاهند.
هشدار رويترز
خبرگزاري رويترز در گزارشي به تقسيمبندي انواع تحريمهاي ايران پرداخته و با توجه به غيرهستهاي بودن تحريم بانكهاي ايراني نتيجه گرفته كه بانكهاي خارجي پس از توافق احتمالي هم بعيد است كه به ايران بازگردند.
در گزارش مذكور به تجربه تلخ بانكهاي اروپا و امريكا از همكاري با ايران و متحمل شدن جريمههاي دولت امريكا پرداخته شده و نويسنده نوشته كه با وجود ذخائر عظيم نفت و گاز هم، باز بانكهاي خارجي علاقهاي به ورود به بازار ايران نخواهند داشت.
نويسنده با اعتراف به اينكه شركتهاي نفتي بزرگ و به خصوص شركت «شل» و علاقه شركتهاي خدمات هوايي به ورود مجدد به بازار 80 ميليوني ايران هم اعلام آمادگي كردهاند، نوشته است: «بيش از 10 بانك كه اكثر آنها اروپايي است، با تحريمهاي ايران- محور امريكا گزيده شدهاند و از سال 2009 تاكنون، چيزي حدود 14 ميليارد دلار جريمه دادهاند.»
بيادبي يك مقام بانكي امريكايي!
همچنين يك مقام ارشد بانكي امريكا هم به شرط ناشناس ماندن در اين خصوص با رويترز مصاحبه كرده و گفته است: «با توجه به قوانين ضدپولشويي، هر كس كه فكر بازگشت به ايران به سرش خطور كند، ديوانه است.»
رويترز اين مقاله را در خصوص روزهاي پس از توافق احتمالي ميان ايران و 1+5 نوشته؛ يعني گفته كه اگر تحريمها هم برداشته شود، باز بانكها باز نخواهند گشت.
نويسنده در توجيه استدلال خود نوشته: «توافق ژنو فقط به برداشته شدن موقت تحريمهاي مربوط به پرونده هستهاي پرداخته بود و جمع قابل ملاحظه ديگر تحريمهاي ايران كه اكثراً هم امريكايي هستند و به دلايل حقوق بشري و حمايت ايران از شبهنظاميان خاورميانه اعمال شده بودند، بر سر جاي خود باقي ماند.»
پولشويي بهانهاي براي باج گيري
رويترز ميافزايد: «وزارت خزانهداري امريكا، كل نظام مالي ايران را به عنوان «نگراني عمده پولشويي» شناخته و مدعي است كه ايران از تروريستها حمايت مالي ميكند و با همين سيستم مالي، به دنبال سلاح كشتار جمعي است.» با توجه به اين بند از گزارش، اگرچه اين امر به تنهايي باعث ممنوعيت معاملات بانكهاي خارجي با ايران نخواهد بود اما بانكها را در بازگشايي كسب و كار خود با ايران دچار احتياط خواهد كرد.
به نظر ميآيد وزارت خزانهداري امريكا قصد دارد تا پس از توافق هستهاي و حذف تحريمهاي نفتي و مالي ايران به دقت مراودات مالي ايران را رصد كند تا در صورت مشاهده اقداماتي كه خلاف قانون پولشويي است، همچنان از طريق جريمههاي قابل ملاحظه درآمدي براي خود دست و پا كنند.
بانكهايي كه گفتهاند به ايران نميآييم
در ادامه اين گزارش مجهول و جهتدار اين خبرگزاري با اشاره به «استاندارد چارترد» يكي از بانكهايي كه مجوز فعاليت در ايران را داراست به نقل از «جولي گيبسون» سخنگوي اين بانك گفته است كه اين بانك تمايلي براي استفاده از اين مجوز ندارد.
در آخرين بخشهاي اين مقاله به بانكهاي متمايل به همكاري با ايران ميرسيم و نام بانكهاي هند و چين را ميبينيم ولي نويسنده باز هم ميگويد كه مثلاً بانك دولتي هند، اعلام كرده كه فعلاً براي گسترش فعاليتها يا تبديل دفترش به شعبه برنامهاي ندارد.
بانك «نور» دوبي هم كه پيش از اين با ايران همكاري ميكرده، به ماجراي بيرون كشيدن پولهاي خود از ايران پس از اعمال تحريمهاي امريكايي اشاره ميكند و يكي از مسئولانش به رويترز گفته: «هزينه زير پا گذاشتن تحريمها بالاست و كسي چنين ريسكي را به جان نميخرد.» با توجه به انتشار چنين گزارش جهتداري در رويترز نشان ميدهد كه بازار ايران تا چه اندازه براي شركتها و سرمايهگذاران غربي از اهميت برخوردار است.
