هنگامي كه نام منطقه پارس جنوبي را ميشنويم بياختيار به ياد منطقهاي صنعتي و پالايشگاهي ميافتيم كه حقيقتاً در سالهاي اخير به نماد عزم و اراده ملي و تحقق شعار ما ميتوانيم در حوزه صنايع نفت و گاز تبديل شده است، اما نكتهاي كه عمداً يا سهواً مغفول واقع ميشود، وضعيت توسعهيافتگي متوازن شهرهاي موجود در اين منطقه از جنبههاي مختلف اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي است.
بدون ترديد رشد و توسعه پايدار در مقياسهاي كلان اقتصادي همانطور كه منافع بسياري را براي كشور به ارمغان ميآورد، ميتواند عواقب هولناك اجتماعي را نيز به همراه داشته باشد كه درك اين عواقب و همچنين برنامهريزي براي پيشگيري از وقوع يا كاهش اثرات منفي اجتماعي آنها بسيار ضروري به نظر ميرسد از همين رو همواره در برنامهريزيهاي كلان كشور بايد مدل توسعه اسلامي مورد توجه قرار گيرد.
توسعه پالايشگاههاي توليد محصولات نفتي و گازي روزانه درآمد اقتصادي بالايي را براي كشور به همراه دارد، اگر چه رشد اين مناطق صنعتي باعث اشتغالزايي و كاهش نرخ بيكاري در منطقه شده است، اما شايد بتوان گفت در سالهاي گذشته سهم مردم بومي منطقه از اين رشد و توسعه بيشتر، آلودگي هوا، شرايط اقتصادي نامناسب، افزايش غيرعادي و شديد متوسط قيمتها، افزايش هزينه مسكن، هجوم بيرويه نيروي كار غيربومي به منطقه، خطرات امنيتي اجتماعي، ايجاد اختلاف طبقاتي شديد، افزايش قاچاق كالاهاي خارجي از بازارهاي كشورهاي حوزه حاشيه خليج فارس، رواج مصرف مواد مخدر و در نهايت عدم توسعه يافتگي و عقبماندگي نامتوازن) بوده است. حال اين سؤال وجود دارد كه علت اين عقبماندگي و توسعهنيافتگي چيست؟!
رهبر معظم انقلاب در ديدار مسئولان اقتصادي و دستاندركاران اجراي اصل 44 قانون اساسي در تاريخ 30/11/1385 بيانات ارزشمندي را ايراد فرمودند كه بايد همواره به دقت مورد توجه قرار گيرد، ايشان فرمودهاند: «رشد اقتصادي جزئي از هدف ماست و آن جزء ديگر عدالت است. امروز روي رشد و توسعه اقتصادي بحث ميشود اما مسئله ما در كشور فقط رشد اقتصادي نيست به طريق اولي رونق اقتصادي هم نيست، چون ممكن است در جامعه رونق اقتصادي باشد اما رشد واقعي نباشد، اما حتي رشد اقتصادي هم در جامعه ما هدف اصلي نيست، رشد اقتصادي جزئي از هدف ماست و آن جزء ديگر عبارت است از عدالت، شما روشنتر از عدالت در مفاهيم اسلامي و شيعي چه چيزي پيدا ميكنيد. هر برنامه اقتصادي وقتي معتبر است كه يا خودش يا در مجموع برنامهها، ما را به هدف عدالت نزديك كند والا اگر ما را از عدالت اجتماعي دور كند فرض هم بكنيم كه به رشد اقتصادي هم منتهي شود، كافي نيست.» حال ضروري به نظر ميرسد كه مسئولان دولتي بيش از پيش در جهت محروميتزدايي، ايجاد توسعه پايدار بومي و همچنين جلوگيري از آلودگي محيط زيست كه اين موضوع هم همواره يكي از دغدغههاي مقام معظم رهبري بوده است، برنامهريزيهاي لازم را انجام داده و در اين راستا گام بردارند.
در سالهاي اخير شركتهاي فعال در حوزه صنايع نفت و گاز در منطقه پارس جنوبي تا حدود زيادي نسبت به معضلات اجتماعي ناشي از رشد مناطق صنعتي در شهرهاي حوزه منطقه پارس جنوبي هوشيار شده و اقدامات مناسبي در جهت رشد و توسعه متوازن در اين شهرها انجام دادهاند، اقداماتي چون تأسيس مدارس، درمانگاهها، كتابخانهها، مناطق تفريحي، راهسازي و غيره كه مجموعه اين اقدامات توانسته تا حدودي در جهت رفع محروميتزدايي كه همواره يكي از مهمترين اهداف نظام مقدس جمهوري اسلامي و يكي از اصليترين رسالتهاي قرارگاه سازندگي خاتمالانبيا (ص) بوده است گام بردارد، اما با توجه به اينكه نارضايتي مردم ساكن شهرهايي چون عسلويه، دير، كاكي، كنگان، جم و شهرهايي نظير آنها و مطالب مطرح شده توسط ائمه محترم جمعه در نمازهاي جمعه، خطابهها و منابر در خصوص شرايط بد آب و هوايي، بالا بودن ميزان آلودگي محيط زيست، محروم بودن شهروندان برخي از شهرهاي منطقه از گاز شهري در منطقهاي كه به قلب گازي جهان معروف شده، كمبود آب لولهكشي بهداشتي، نبود امكانات مناسب زيرساختي حمل و نقل جادهاي و ريلي، كمبود اماكن فرهنگي، اجتماعي و ورزشي مناسب و غيره همواره مشهود بوده است، لذا از مسئولان و تصميمگيرندگان اين حوزه اين گونه انتظار ميرود كه در راستاي رفع اين مشكلات و معضلات و محروميتهاي جدي گامهاي اساسي و مهمي بردارند، به خصوص اينكه بخشي از كاركنان شاغل در منطقه پارس جنوبي خانواده خود را نيز در شهرهاي اين منطقه سكونت دادهاند و همين امر موجب شده است كه توجه به رشد و توسعه شهري و اجتماعي در كنار رشد و توسعه اقتصادي در اين مناطق از اهميت ويژهاي برخوردار گردد.
در پايان اميدوارم، در سالي كه به نام دولت و ملت، همدلي و همزباني نامگذاري شده، تصميمگيرندگان كشور چه در حوزه دولت و چه در بخش خصوصي با نصبالعين قرار دادن فرمايشات رهبري معظم انقلاب، تمامي فعاليتهاي مربوط به رشد و توسعه اقتصادي كشور و منطقه پارس جنوبي را بر پايه عدالت اجتماعي و كاهش فاصله ميان درآمدهاي طبقات و رفع محروميت از اقشار كمدرآمد قرار دهند تا به اميد خدا در سال جديد، در شهرهاي منطقه واقع در پارس جنوبي با كاهش مشكلات و معضلات شهري و اجتماعي روبهرو باشيم و ميزان رضايتمندي مردم منطقه افزايش قابل قبولي داشته باشد.
* كارشناس ارشد مديريت فناوري اطلاعات
