بيشك يكي از حساسترين عرصهها در اجتماع، حوزه مواد غذايي، آرايشي و بهداشتي است كه بيتوجهي به آن مشكلات عديدهاي را براي شهروندان به همراه داشته و توجه ويژه به اين عرصه ميتواند تأثيرات قابل قبولي بر بحث اقتصاد مقاومتي و تحولات خوبي به همراه داشته باشد. روز گذشته دكتر سيدهدايت حسيني مدير كل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي سازمان غذا و دارو برنامهريزيهاي سال 94 را براساس برنامهها و سياستهاي اقتصاد مقاومتي و سياستهاي كلي نظام كه توسط مقام معظم رهبري ابلاغ شده معرفي و با اشاره به اينكه محدوديتهايي را در واردات اين عرصه اعمال خواهند كرد، بر توليد داخل، حمايت از آن و همچنين حمايت از صادرات تأكيد كرد.
هرچند مديركل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي سازمان غذا و دارو يكي از اولويتهاي اين سازمان در سال جاري را ادامه اعمال محدوديت بر واردات موادغذايي، آرايشي و بهداشتي دانسته اما گروهي از كارشناسان معتقدند سهم قاچاق با اعمال محدوديت واردات افزايش مييابد كه موضوع را حادتر ميكند.
چندي پيش خبري منتشر شد مبني بر اينكه بين 80 تا 90 درصد لوازم و كالاهاي آرايشي در ايران به صورت قاچاق از طريق مرزهاي شرقي و غربي وارد كشور ميشوند و آن دسته از كالاهايي كه داراي ماركهاي معروف اروپايي يا امريكايي هستند تقريباً همه قلابي بوده و به طرز ماهرانهاي در چين، تايلند و تركيه جعل و روانه اين بازار ميشوند.
هماكنون بخش عمدهاي از بازار ايران در اختيار ماركهاي چيني، كرهاي و تركيهاي است و اين دست از كشورها با ارائه تنوع گستردهاي از محصولات آرايشي با قيمتهاي ارزان و در بستهبنديهاي جذاب، مطابق بودجه بخش عمدهاي از مصرفكنندههاي ايراني اقدام به توليد لوازم آرايشي ميكنند.
شكلات صادر، لوازم آرايشي وارد
سيد هدايت حسيني، مديركل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي سازمان غذا و دارو در پاسخ به اين نگرانيها معتقد است: «مبناي قاچاق امري نادرست و مخفيانه است و به همين دليل ثبت نشده و آماري از آن در دست نيست. البته در محصولات آرايشي و بهداشتي ميزان قاچاق بيشتر بوده و حجم بيشتري از بازار را به خودش اختصاص ميدهد. درحالي كه در حوزه مواد غذايي به ويژه صنايع غذايي با ميزان قاچاق بسيار كمتري مواجه هستيم.»
وي اعمال محدوديتها در واردات مواد غذايي را در راستاي سياستهاي اقتصاد مقاومتي و در راستاي فرمايشات مقام معظم رهبري در زمينه اقتصاد مقاومتي براي رسيدن به خوداتكايي عنوان كرد و ادامه داد: «در اين راستا بايد بيشتر روي محصولات توليد داخل تكيه كنيم، ضمن اينكه بايد زيرساختها و مباني قانوني را هم زيرنظر داشته باشيم. بر همين اساس سعي ميكنيم در زمينه واردات كالاهاي با كيفيت متوسط و غيرضروري، با تأمين نيازهاي قانوني لازم، محدوديتهاي خود را اعمال كنيم كه البته اين قضيه از زمان ابلاغ سياستهاي اقتصاد مقاومتي به تدريج آغاز شده و اميدواريم امسال نيز تقويت شده و ادامه يابد.»
بر اساس گزارشهاي موجود، صادرات مواد غذايي در ارتباط با صنايع شيريني و شكلات يكي از نقاط قوت ايران به شمار ميآيد. همچنين در صادرات صنايع لبني به كشورهاي ديگر نيز فعاليتهاي خوبي صورت ميگيرد. البته در ارتباط با پودرهاي شوينده و صنايع آرايشي بهداشتي و حتي اخيراً در زمينه برخي فرآوردههاي آرايشي نيز صادرات انجام ميشود.
در همين رابطه مديركل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي سازمان غذا و دارو با تأكيد بر لزوم استفاده از پتانسيل ايجاد شده در زمينه صادرات و با ابراز اميدواري نسبت به تقويت صادرات در زمينههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي گفت: «اميدواريم تا با حمايتي كه انجام ميدهيم، تسهيلاتي كه ارائه ميكنيم و روانسازيهايي كه ايجاد ميكنيم بتوانيم صادرات را در اين زمينهها تقويت كرده، توسعه داده و ضمن تأمين نيازهاي داخلي خود در كشور بتوانيم پوشش خوبي را در بخش صادرات در ساير كشورها فراهم كنيم.»
چراغ راهنماي تغذيه روشن شد
«برنامههاي ما طبق شعار سازمان بهداشت جهاني با محوريت ايمني و سلامت غذاست. اميدواريم كه برنامه چراغ راهنماي تغذيه در اوايل سال 94 در خصوص تعدادي از محصولات اجرا شود. البته داشتن چراغ راهنماي تغذيه كه در نيمه دوم سال 93 ابلاغ شد بر همه صنايع بعد از گذشت يك سال و نيم از زمان ابلاغ ضابطه الزامي است.»
اينها صحبتهاي مديركل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي غذايي، آرايشي و بهداشتي سازمان غذا و دارو است كه با اشاره به برنامههاي سازمان غذا و دارو در حوزه تغذيه، از اجراي چراغ راهنماي تغذيه از ابتداي امسال خبر داده و افزود: «صنايعي كه داوطلب داشتن چراغ راهنماي تغذيه هستند احتمالاً از اوايل سال 94 ميتوانند آن را اجرا كنند تا به تدريج مردم چراغ راهنماي تغذيه را در سطح محصولات غذايي و در برچسب گذاريها ببينند و در طول سال بر تعداد صنايعي كه از اين چراغ راهنما استفاده ميكنند، افزوده شود.
حسيني چند طرح عمده در سال 94 را تحول در حوزه لبنيات، تحول در حوزه برچسبگذاري مواد غذايي و تحول در حوزه نان عنوان كرد و آنها را در حال بررسيهاي كارشناسي نهايي دانست و شروع عملياتي اين طرحها را سال جاري اعلام كرد.
نگرانيها پابرجاست
هرچقدر در حوزه مواد غذايي بخواهيم حرفها و برنامههاي مسئولان را بپذيريم، بايد باور كنيم كه در بخش لوازم بهداشتي و به خصوص آرايشي وضع وخيم است. قاچاق و بيتوجهي مسئولان به اين عرصه وقتي حساستر ميشود كه بدانيم بيش از 14 ميليون زن ايراني در برابر 140 ميليون زن در خاورميانه به ميزان 1/2 ميليارد دلار از بازار 2/7 ميليارد دلاري بازار فروش لوازم آرايشي در خاورميانه بوده و به عبارتي خريدار يك سوم لوازم آرايشي در بازار خاورميانه محسوب ميشوند. اين آمار حاكي از آن است كه 14 ميليون نفر زن ايراني 1/2 ميليارد دلار و 140 ميليون نفر زن در خاورميانه 1/5 ميليارد دلار لوازم آرايشي مصرفي ميكنند.
