بهروز افخمي هر قدر كه در كارگرداني بگيرنگير داشته باشد و يك بار «فرزند صبح» را بسازد كه خودش هم امضايش را زيرپاي آن نميگذارد و بار ديگر «سن پطرزبورگ» را كه بهترين كمدي ساليان اخير ميشود، اما در اظهارنظر همواره سخنانش گيرايي خاص خود را دارد. اين گيرايي را بايد بيش از هر چيز به صراحت او نسبت داد و اينكه از اظهارنظر منطبق با خوشامد گروهي خاص يا دستهاي خاصتر پرهيز ميكند.
اين فيلمساز در تازهترين گفتوگويش كه به بهانه بررسي جايگاه «آندره تاركوفسكي» در سينماي گلخانهاي دهه ۶۰ با ماهنامه «۲۴» انجام شده نيز در كنار نواختن تاركوفسكي به عنوان كسي كه فيلمساز نبوده، اين فيلمساز روسي را با جعفر پناهي مقايسه كرده كه او هم فيلمساز نيست و ابزار بازيهاي سياسي ميشود.
تاركوفسكي شاعر بود اما فيلمساز، نه!
افخمي در جايي از گفتوگو با كتمان تاركوفسكي به عنوان فيلمساز ردهيك ميگويد: وقتي ميگوييم تاركوفسكي فيلمساز ديني است، دو ادعا را مطرح كردهايم؛ يكي اينكه او فيلمساز است و ديگري اينكه آثارش ديني است. من در مورد همان بخش اول هم ترديد دارم.
به گزارش سينماژورنال، افخمي ادامه ميدهد: تاركوفسكي شايد يك آدم باذوق و بااحساس و شاعرمسلك بوده است كه احتمالاً شعر هم گفته اما در مورد فيلمساز بودن تاركوفسكي بهطور جدي ترديد دارم. تاركوفسكي روحيه شاعرانه و در عين حال صوفيانه داشته اما وقتي سراغ سينما ميآيد، معلوم است كه چارچوبهاي اوليه آن را نميشناسد. برنده سيمرغ كارگرداني بهخاطر «آذر شهدخت...» با اشاره به تبي كه به تأسي از سياستهاي سينمايي سيدمحمد بهشتي در فارابي در ترغيب علاقهمندان سينما به آثار تاركوفسكي در دهه 60 رواج يافته بود، اظهار ميدارد: كساني كه در سالهاي ابتدايي انقلاب از تاركوفسكي يك ستاره ناراضي عرصه سينما ساختند، خودشان هم ميدانستند كه بحثشان ربطي به ارزشهاي سينمايي ندارد.
مطرح كردن جعفر پناهي هم بازي سياسي است
افخمي با شبيهسازي وضعيت تاركوفسكي با وضعيت جعفر پناهي ميافزايد: الان در مورد جعفر پناهي هم اغلب ميدانند كه ديگر بحثي از ارزشهاي سينمايي در ميان نيست. يك بازي سياسي است كه شروع شده و يك بار صندلياش را در هيئت داوران خالي ميگذارند و بار ديگر به او خرس طلا ميدهند. افخمي در جايي ديگر از گفتوگو بيان ميكند: (فيلمهايي مانند «نار و ني» و «آن سوي مه» كه تحت تأثير سينماي تاركوفسكي ساخته شد) در نهايت به فيلمي منتهي نشد كه بتواند مردم را به سينما بياورد يا آنها را در سينما نگه دارد. اين فيلمها فرصت تجربههاي درست و پيدا كردن راهي براي رسيدن به سينماي واقعي ايران را تلف كردند.
