* امر به معروف و نهي از منكر وظيفهاي همگاني است كه نتيجه آن نظارت فراگير و
هميشگي است كه نقش مهمي در مصونيت و سلامت جامعه و پيشگيري در جرم دارد. معناي نهي
از منكر در يك جامعه ديني،همان معناي نظارت اجتماعي در جامعهشناسي است. در نهي
از منكر جامعه يا گروهي از افراد با رفتارهاي نابههنجار مقابله كرده و تلاش ميكنند
آنها را به سمت هنجارهاي ديني سوق دهند.
اگر هر يك از اعضاي جامعه احساس مسئوليت كنند كه بايد در مقابل ناهنجاريها
و منكرات بايستند، فرصتهاي تبهكاري كمتر شده و در نتيجه ميزان جرائم كاهش مييابد.
* به مجموعه اقدامات غيركيفري كه هدف آن مبارزه با بزهكاري از طريق كاهش يا از
بين بردن علل جرمزا است پيشگيري از جرم گفته ميشود. دين اسلام به پيشگيري بيشتر از اصلاح و درمان
توجه دارد و اين مبحث بخش زيادي از تعاليم اسلامي را به خود اختصاص داده و قبل از
هر چيزي به عواملي كه زمينههاي ارتكاب جرم و گناه را فراهم ميكند توجه و
برايشان چارهجويي كرده است.
* اخلاق فردي و اجتماعي نظارت كنندهاي دروني هستندكه در برابر قانون و پليس
كه نظارت كنندههاي بيروني هستند عمل ميكنند و كارآمدتر از آن ميباشند. بين جرمي كه افراد مرتكب ميشوند و مرحله رشد
اخلاقي آنها رابطه وجود دارد. اخلاق ميتواند يك قانعكننده مهمي در برابر شهوتها
و خودپرستيها باشد. اگر انسان رشد اخلاقي نداشته باشد، ستيزهجويي در او شكل
نخواهد گرفت بنابراين كسي كه اخلاق خوبي داشته باشد به ندرت مرتكب جرم ميشود.
* تلاش براي گسترش اخلاق اسلامي در
كنار عبارات، اقدامات كم هزينه سياست جنايي اسلامي براي پيشگيري از جرم ميباشد.
فرد بياعتقاد يا فردي كه داراي اعتقاد ضعيف باشد، هدف معيني در زندگي ندارد و به
همين دليل زندگياش متزلزل است. بنابراين هر چقدر اعتقادات ديني فرد قويتر باشد،
شادابي و نشاط بيشتر در او ظهور پيدا ميكند. ارتباط بنده با خداوند از طريق نماز
خواندن، باعث اطمينان و آرامش زيادي شده و اضطرابها و نگرانيها را از انسان دور
ميكند و فرد در مقابله با سختيها، دچار بيماريهاي روحي نميشود.
* سوء ظن به ديگران باعث تصورات غيرواقعي نبست به آنها و در نتيجه دگرگوني
روابط خواهد شد. به همين دليل اسلام سوء ظن را گناه دانسته و از آن نهي كرده. از
ديدگاه جرمشناسي افراط در سوء ظن ميتواند موجب پديد آمدن بيماري توهم و در نتيجه
دشمن انگاشتن ديگران و حتي تلاش براي از بين بردن آنان شود.
* اگر چه انسان موجودي اجتماعي و ناگزير از معاشرت با ديگران است اما معاشرت و
همنشيني با فرومايگان، انسان را به سمت پستي و تباهي ميكشاند.
* عفت و پاكدامني از جمله عواملي هستند كه باعث بالا رفتن امنيت و مانع بروز
خيلي از رفتارهاي مجرمانه ميشوند. چون بسياري از قربانيان از طريق تحريك و
برانگيختن جاني و با ايجاد موقعيتي كه منجر به ارتكاب جرم ميشود به قرباني شدن
خود كمك ميكنند.
* جامعهاي كه بهتر بتواند در زمينههاي مختلف علمي، فرهنگي، هنري، اجتماعي و
غيره به سمت پرورش فضائل اخلاقي پيش برود، شاهد رذايل و بزهكاريهاي كمتري در خود
خواهد بود.
