- وظيفه اصلي پليس حفظ نظم و امنيت در جامعه است. در جوامع در حال توسعه، حفظ و توسعه سرمايه انساني بسيار مهم است. سرمايه انساني زماني باعث رشد اخلاقي، فرهنگي، اقتصادي و سياسي جوامع ميشود كه جرم آن را تهديد نكند، بنابراين براي حفظ سرمايه انساني، مهار جرم بسيار مهم است. پليس با تكيه بر اعتقادات ديني و ارزشهاي ملي، بر حسب وظايف قانوني و با داشتن تجارب لازم، اقدامات مناسب را به منظور پيگيري و پيشگيري از جرائم انجام ميدهد.
- تأمين امنيت اجتماعي در جامعه باعث تقويت امنيت ملي ميشود. در كشور ما تأمين امنيت، نظم و آسايش عمومي از وظايف نيروي انتظامي است.
- اهم ديدگاه مقام معظم رهبري در توصيف امنيت اجتماعي و اخلاقي و احساس امنيت به شرح زير است: امنيت يكي از اساسيترين نيازها و جزو انتظارات مردم است. وقتي مردم در محيط زندگي، كار، تحصيل و فضاي عمومي جامعه احساس امنيت نكنند، مشكل بزرگي براي كشور به وجود آمده است. امنيت اجتماعي يعني اينكه مردم در محيط كار و زندگي خود احساس ترس و ناامني نكنند. وجود امنيت اخلاقي نيز ضروري است. يعني مردم بتوانند طبق اعتقادات و دين خود آسوده حركت كنند و با صحنههايي مواجه نشوند كه وجدان دينيشان آزرده شود يا تأثيرات بد روي فرزندانشان بگذارد.
- مقام معظم رهبري توصيههايي به نيروي انتظامي براي تأمين امنيت اجتماعي، اخلاقي و احساس امنيت داشتهاند كه برخي از آنها عبارتند از تأمين و حفظ امنيت اسلامي و شهروندي، جلب رضايت مردم با تأمين امنيت، دفاع از امنيت معنوي، اخلاقي و فرهنگي، سالمسازي محيط اجتماعي، حفظ ارزشها و اشاعه آن در جامعه، حفظ آبرو و حيثيت مردم در انجام مأموريتها، خدمتگزاري صادقانه و مخلصانه به مردم و ارائه خدمات امنيتي، انتظامي و رفاهي.
- حضور پليس در جامعه با لباس مخصوص و آراسته، از يك طرف باعث گسترش ايجاد امنيت و آرامش افراد ميشود و از طرف ديگر نقش هشداردهنده و بازدارنده دارد.
- يكي از راههاي مهم در كنترل اجتماعي، پيشگيري است. هدف از پيشگيري محدود كردن امكان وقوع جرائم از طريق غيرممكن كردن ارتكاب جرم، دوري كردن از ارتكاب جرم و كاهش احتمال ارتكاب جرم است. نيروي انتظامي وظيفه پيشگيري از وقوع جرم و جلوگيري از ايجاد وضعيتهاي جرمزا را به عهده دارد.
- پيشگيري، سبب كاهش زيادي در هزينهها و نيروهاي مورد نياز در كنترل اجتماعي ميشود و در سه مرحله قبل، حين و پس از وقوع جرم مطرح است. پليس در هر سه مرحله نقش اساسي دارد و علاوه بر كاهش جرائم، درصدد كاهش ترس از جرم و بزه ديده شدن ميشود.
- پليس ارشاد، نقش ارشادكننده دارد و به صورت گشتهاي شهري، در پيشگيري از جرائم فعاليت ميكند و با مظاهر مختلفي از تخلفات اجتماعي مانند بدحجابي برخورد ميكند.
- يكي از برنامههاي پيشگيري از جرم سازمان ملل، در نظر گرفتن همه مردم ميباشد كه در سه سطح انجام ميشود اول، كاهش فرصتها، مانند طراحي باز شهرها كه موجب افزايش نقطه ديد مردم و كاهش جرائم ميشود. دوم، تغيير ارزشهاي اجتماعي مانند توسعه و حمايت از دخالت مردم و مقابله داوطلبانه با جرائم، نظارت بر برنامههاي تلويزيوني و سوم، توسعه نهادي مانند توسعه نظام پليس و قضايي براي پيشگيري از جرم، آموزشهاي عمومي، مبارزه با بيكاري، به كار بردن سياستهاي حمايت از خانواده و... .
