بسياري از روستاهاي كشور با فقر زيرساختهاي روستايي مواجه هستند و كمبودها و نبود توجه كافي به روستاها سبب شده است نگاه به روستا نيز تغيير كند، به واقع اين نوع نگاه حتي در روستاييان نيز سبب شده است تا روستاييان به دليل مشكلات و مسائل فراوان، دست از توليد در حوزه دامپروري و كشاورزي بكشند و به جاي تأمين نيازهاي ساير بخشها، خود نيازمند شوند.
استعداد نهفته روستاها به دليل تنوع آب و هوايي كشور همواره مورد توجه بوده است اما به دليل نگاههاي سليقهاي و فعاليتهاي بدون پشتوانه همواره توليدات بومي روستاييان سوددهي نداشته است يا سود آن در جيب عدهاي افراد سودجو ميرود و به دليل بيتوجهي در سالهاي گذشته همواره بسياري از روستاها از چرخه توليد خارج شدهاند و خود حتي به مصرفكنندگان محصولات شهري تبديل شدهاند.
غلبه هزينههاي خانوارهاي روستايي بر درآمدها
به دليل نبود سرمايه كافي توليدات بومي روستاها ناشناخته باقي مانده يا محدود شده است، حال آنكه ميتوان با تجهيزات و امكانات پيشرفته از توليدات بومي روستاها بيشترين درآمد را براي روستاييان به دست آورد يا با استفاده از روشهاي مدرن و صنعتي توليد كشاورزي و دامداري زمينه گسترش توليدات محصولات روستايي را فراهم ساخت تا زمينه ارتقاي زندگي روستايي و توسعه روستايي فراهم شود كه اين امر ميتواند در تثبيت روستاهاي كشور نقشآفرين باشد. با اين حال ابوالفضل رضوي در چهارمين جلسه كارگروه توسعه روستايي و عشايري استان كرمانشاه با بيان اينكه اين شرايط كم وبيش در كشور ما هم وجود دارد، خاطرنشان كرد: هماكنون در روستاهاي 22 استان از 31 استان كشور، هزينههاي خانوارهاي روستايي بر درآمد آنها غلبه دارد.
زندگي 11درصد جمعيت شهرهاي بزرگ كشور در حاشيهها
معاون توسعه روستايي و مناطق محروم كشور اشارهاي هم به آمار حاشيهنشيني در كشور داشت و تأكيد كرد: هماكنون 11درصد جمعيت شهرهاي بزرگ كشور در حاشيهها زندگي ميكنند.
رضوي حاشيهنشينان را افرادي دانست كه به دليل فقر و نداري از محل زندگي خود مهاجرت كرده و در حاشيه شهرها ساكن شدهاند تا شايد امكانات بهتري براي زندگي داشته باشند. همه ما عواقب و پيامدهاي ناشي از حاشيهنشيني را ميدانيم و دليل اصلي بروز اين پديده نيز ناعدالتي اقتصادي و عدم توجه به روستاها است. اين مسئول با اشاره به سفرهاي اخير معاون اول رئيسجمهور به كرمان و آذربايجان شرقي، تصريح كرد: در اين سفرها بازديدي از حاشيههاي اين شهرها داشتم كه مردم در وضعيت بدي زندگي ميكردند و از امكانات مناسب آب و گاز برخوردار نبودند.
معاون توسعه روستايي و مناطق محروم تنها راه رفع حاشيهنشيني را بررسي علل و رفع آن خواند و گفت: مبارزه با حاشيهنشيني جواب نميدهد، مگر آنكه جلوي مهاجرت از روستاها و شهرهاي كوچك گرفته شود و امكانات مناسبي براي اين بخشها در نظر گرفته شود.
رضوي در ادامه سخنان خود به شرايط اقتصادي كشور اشاره و اظهار كرد: متأسفانه ما در سالهاي قبل رشد اقتصادي از منفي 9/5 تا منفي 6/1 درصد را تجربه كرديم و با سختي فراوان در شش ماهه امسال اين عدد به مثبت چهار رسيد كه بايد تلاش كنيم تا پايان سال آن را حفظ كنيم و كم نشود.
به گفته رضوي در اين شرايط تنها راه نجات اقتصاد كشور استفاده از ظرفيتهاي اقتصادي خود مردم و مشاركت دادن آنها است و ما متأسفانه ما مشاركت اقتصادي مردم را باور نكرده و زمينه حضور آنها را فراهم نكردهايم. رضوي ضمن سخت خواندن استفاده از سرمايههاي خرد مردم، افزود: دليل ديگري كه باعث شده از اين سرمايهها استفاده نشود اين است كه عدهاي وجود دارند كه ميخواهند چشم مردم همواره به جيب آنها باشد.
وي در ادامه راهكارهايي براي برونرفت از اين وضعيت و استفاده از ظرفيتهاي اقتصادي خود مردم ارائه كرد و ادامه داد: اولين كار اين است كه باور كنيم مردم پتانسيل مشاركتهاي اقتصادي را دارند، بعد براي آنها اعتمادسازي كنيم و بعد افراد معتمد و كدخدامنش را كه مردم به آنها اعتماد دارند پاي كار بياوريم و گام بعدي شناخت افراد باتجربه و نخبه، شناخت مردم متمكن و سرمايهدار و پاي كار آوردن آنها است. وي معتقد است: هر قومي بخواهند به توسعه برسند بايد سه اصل مديريت و مسائل مالي، دانش فني و لابيگري را بلد باشند و در اين زمينه ما هم براي افزايش مشاركت مردم مناطق محروم و روستايي امكاناتي را در نظر گرفتهايم كه پرداخت تسهيلات با شرايط ويژه است.
گسترش چتر حمايت از روستاييان
به گفته اين مسئول در روستاهاي مرزي به ازاي سهم آورده مردم پنج برابر، در روستاهاي عادي سه برابر و براي خانوادههاي ايثارگر و تحت پوشش بهزيستي و كميته امداد به ازاي ميزان آورده، چهار برابر تسهيلات پرداخت خواهد شد و بر اين اساس وام ساير روستاها هم تنها چهار درصد كارمزد دارد و وثيقه آنها نيز كارت يارانه است.
معاون توسعه روستايي و مناطق محروم كشور در خصوص شيوه بازپرداخت تسهيلات نيز اظهار كرد: پس از يكسال تنفس، يك دوره دو ساله مشاركت داريم و سپس پنج سال بازپرداخت و در اين زمينه سرمايهگذاري خود مردم ميتواند در قالب شركتهاي سهامي خاص يا تعاوني باشد و همچنين براي شركتهاي سهامي خاص وثيقه ملكي و كارمزد 11 درصد است. رضوي با اشاره به معافيتهاي بيمهاي و مالياتي در نظر گرفته شده، خاطرنشان كرد: هر ايراني در داخل يا خارج از كشور ميتواند در اين شركتهايي كه تشكيل ميشود سهيم باشد. معاون توسعه روستايي و مناطق محروم كشور يادآوري كرد: مشكلي براي پرداخت تسهيلات نداريم و تنها براي سال جاري 180 ميليارد تومان داريم كه اگر كرمانشاه مستندات خود را براي طرحها و تشكيل شركتها ارائه كند 30 ميليارد تومان به استان پرداخت خواهيم كرد.
وي در ادامه در خصوص تعاوني فرش دستبافت روستايي كرمانشاه كه 3هزار نفر اشتغالزايي در پي دارد، افزود: اگر استاندار اين رقم اشتغالزايي را تأييد كند تا آخر هفته حدود هفت ميليارد توماني كه براي اين تعاوني لازم است را از محل صندوق مهر امام رضا (ع) به استان پرداخت خواهيم كرد.
رضوي از كارگروه توسعه روستايي و عشايري كرمانشاه به عنوان يك نمونه در كشور ياد كرد كه با پيشرفت در آينده ميتواند الگويي براي كشور باشد. به گفته اين مسئول اگرچه اين كارگروه هنوز در كل كشور به تصويب نرسيده اما كارهاي نهايي تصويب آن در دست انجام است و براي برنامه ششم توسعه 29 شورا در كشور در حال فعاليت هستند كه يكي از آنها شوراي توسعه روستايي و عشايري است. بايد دانست كه روستاييان به دليل ماهيت فعاليتهاي خود در حوزههاي كشاورزي و دامداري، نقش بسيار تأثيرگذاري در توسعه و رشد كشور برعهده دارند، بر همين اساس لازم است تصميمسازان به خصوص دولتمردان به فعاليتهاي روستاهاي كشور نگاه توسعهاي داشته باشند. حمايت از فعاليتهاي روستاييان در بخشهاي اقتصادي كشور زمينه ايجاد اشتغال پايدار و آباداني روستايي را به همراه خواهد داشت، به گونهاي كه روستاهاي آباد، كمتر نيروي مهاجر را به ساير نقاط گسيل ميكنند.
از سوي ديگر رصد مسائل و مشكلات روستا و تثبيت فعاليتهاي روستاييان سرمايهگذارياي است كه در ميانمدت، بازده بسياري هم براي روستا و هم براي ساير نقاط به همراه خواهد داشت.
