جنگ روانی نبردی است برای تسلط بر افکار
و اذهان، حال این نبرد میتواند برای برتری بر یک کلیت باشد و یا میتواند تنها
برای قبولاندن چیزی جزئی در ذهن مردم باشد. جنگ روانی در طیف وسیعی از تحولات دیده
می شود. به عنوان مثال این امر را می توان در به وجود آوردن هیجان هایی میان مردم
و به چالش کشیدن اذهان عمومی طی سخنرانی
های قدیمی یا نوین و نیز پیام های تلویزیونی و غیره مشاهده کرد. معمولا یکی از وقایع
ثابت در تنش ها یا برخوردهایی که گاه می تواند جنبه فیزیکی و سخت افزاری هم داشته
باشد، نبرد در حوزه عملیات روانی است.
در صدر اسلام نیز نمونه های موفق زیادی
از جنگ روانی توسط پیامبر اسلام مشاهده می شد.
مثلا اینکه: پیامبر اکرم (ص) با توجه به این که می دانستند مسلمانان از رومیان
بیمناک هستند، در بحبوحه حفر کانال برای جنگ خندق، جرقه های کلنگ ها را به پیروزی
مسلمانان بر رومیان تعبیر می کردند یا در شب فتح مکه پیامبر اسلام دستور فرمودند
لشکریان اسلام آتش فراوانی در ارتفاعات روشن کنند تا روحیه دشمن به تصور این که
تعداد مسلمانان بسیار زیاد است تضعیف گردد.
در این میان، سید حسن نصرالله نیز به عنوان سید مقاومت و رهبر برجسته مبارزه
با رژیم اسراییل، با تأسی به پیامبر اسلام و در مواجهه با دشمنی که کار اطلاعاتی
را در مقدمه امور خویش قرار داده، به طور گسترده ای به عملیات روانی می پردازد
و با این اقدام خود هم جایگاه حزب ا... را
ارتقاء داده و هم گاه زمینه ساز پیروزی های بزرگی برای جبهه مقاومت می شود.
اما راز موفقیت و اصول جنگ روانی سید
حسن نصر ا... و حزب ا... به طور کلی چیست؟
- ایمن کردن جبهه داخلی و مبارزه با درز
اطلاعاتی از درون
- مبارزه اطلاعاتی با دشمن و دستگیری
مزدوران اطلاعاتی اسراییل
- اعتماد نکردن به منافقان در عرصه داخلی
لبنان
- تحکیم جایگاه خود در عرصه لبنان به
طوری که کمتر گروه لبنانی و منطقه ای یا فرامنطقه ای می تواند آن را نادیده بگیرد.
- همکاری اطلاعاتی و نرم افزاری با
متحدان داخلی، منطقه ای و فرا منطقه ای خود.
- و از همه مهتر راست گویی و عمل به
وعده های داده شده حتی به دشمنان. در این راستا باید اشاره ای داشت به نظر سنجی به
عمل آمده طی جنگ 33 روزه لبنان که طی آن صهیونیست ها اعلام کرده بودند اعتمادشان
به شبکه المنار و سخنان سیدحسن نصرا... بیشتر از رسانه های گروهی خودشان است و این
اوج صداقت و عمل به وعده های داده شده و جایگاه مردمی حزب ا... حتی درمیان دشمنان
خود را می رساند.
- سخنرانی های سید حسن و جهت دهی های
روانی وی در کنار عملیات نظامی موفق که در
هر برهه ای از زمان قابلیت بررسی جداگانه دارد.
از این گذشته؛ این دست از اقدامات حزب
ا... و شخص سید حسن نصرا... درباره عملیات مزارع شبعا را می توان در امور زیر
خلاصه کرد:
- قبل از واقعه قنیطره که به شهادت
تعدادی از فرماندهان عملیاتی مقاومت, لبنانی و ایرانی در سوریه منجر شد. این دسته
از اقدامات طیف وسیعی را در بر می گیرد و به فراخور هر وضعیت می توان به طور
جداگانه به آن پرداخت که در این مجال امکان اشاره تفصیلی به آنها وجود ندارد.
نمونه این امر را می توان در سخنرانی سید طی جنگ 33 روزه و جنگ 51 روزه مشاهده
کرد.
- بعد از واقعه قنیطره. در این زمان بار
دیگر جمله ای از سید حسن نصرا... بر رسانه های خبری نقش بست که صرف نظر از زمان بیان
آن که به اعتقاد برخی، قبل از این وقایع بود، در چهارچوب هراس افکنی و عملیات روانی
نصرا... قرار داشت و کابوس های جنگ 33 روزه برای صهیونیست ها تداعی می کرد.
- پس از عملیات مزارع شبعا که به عملیات
انتقام از قنیطره موسوم شد ولی بر اساس آنچه که در سخنان سید حسن و مصاحبه ایشان
با شبکه المیادین منتشر شد، این عملیات تنها انتقام از واقعه قنیطره نبود بلکه
حملات هوایی رژیم اسراییل به سوریه و سراسر جبهه مقاومت را نیز در نظر داشت. تا پیش
از واقعه قنیطره تلاش می شد که عملیات نظامی حزب ا... در سوریه اقدامی علیه به
اصطلاح انقلاب مردمی!! در این کشور علیه نظام بشار اسد عنوان شود و افتی در جایگاه
حزب ا... در میان توده های عرب به دلیل تبلیغات منفی رسانه های وابسته به غرب
مشاهده شود اما عملیات شبعا بار دیگر موقعیت حزب را از این منظر بهبود بخشید ضمن اینکه
زمان بندی آن نیز پیش از سخنرانی سید حسن، موضع او را تقویت می کرد.
در برآیند حاصل از مؤلفه های مذکور، می
توان به مجموعه پیام هایی مهم در سخنان سید حسن (طی مصاحبه با شبکه المیادین و
مراسم بزرگداشت شهدا) و عملکرد حزب ا... اشاره کرد که در ادامه جنگ روانی و نیز
چالش ذهنی مخاطبان صهیونیست و حامیان آنان بسیار تاثیرگذار بود. در این فرصت به
برخی از آنها اشاره می شود:
- اعلام رسمی برای لغو قواعد درگیری
مندرج در قطعنامه 1701 و خط آبی حاصل از آن میان طرفین اسراییلی و لبنانی. این
اقدام پس از لغو رسمی این قواعد، توسط نقض های مکرر رژیم اسراییل صورت گرفت و در
مجموع، فضا را به نفع حزب الله کرد به ویژه آنکه کشته شدن یک صلح بان اسپانیایی در
واکنش اولیه این رژیم به رویداد مذکور، به نفع صهیونیست ها نبود.
- طرح معادله ای جدید برای وحشت افکنی
در صهیونیست ها و اعلام یک در برابر یک و نیم یعنی واکنش قوی تر به تجاوز صهیونیست
ها. این امر باعث بازدارندگی بیشتر حزب
ا... شد. این حزب نشان داد که تعیین کننده مقررات و قواعد بازی آن است نه اسراییل.
- معطوف ساختن اذهان به جولان در عین
اجرا شدن عملیات انتقام در مزارع شبعا یعنی شکست اطلاعاتی فاحش برای دشمن. سید حسن
در تفاوت هایی که میان عملیات شبعا و واقعه شهادت فرماندهان حزب الله در قنیطره
وجود داشت به این نکته اشاره کرد که عملیات در شبعا بر خلاف واقعه قنیطره در
اوج آمادگی رژیم صهیونیستی صورت گرفته
است.
- زمان و مکان مناسب برای اجرای عملیات
شبعا درجهت تاکید بر اشغالی بودن مزارع شبعا و لبنانی بودن آنها.
- طرح مجدد اسراییل به عنوان دشمن و در
حاشیه قرار گرفتن دیگر گروه های تحت حمایت صهیونیست ها مثل تکفیری ها. در این راستا باید به افزایش
محبوبیت و موج استقبال از عملیات شبعا در میان گروه های مقاومت لبنانی اشاره کرد.
- در چالش قرار دادن صهیونیست ها برای
چگونگی واکنش به عملیات شبعا زیرا می دانند که هر پاسخی از سوی آنها با عکس العمل
شدید مقاومت اسلامی لبنان روبرو می شود.
- حمایت حزب ا... از سوریه و محور
مقاومت و تلاش برای ایجاد بازدارندگی بیشتر
دربرابر حملات هوایی صهیونیست ها به سوریه در این میان حمایت های روسیه از حزب
ا... هم چندان بی تاثیر نیست.
- ارسال پیام هایی امیدبخش به داخل یا
خارج لبنان برای دوستداران آن و تحکیم و
تقویت مواضع در برابر مخالفان داخلی و خارجی.
با وجود پیام های متعدد و زیادی که بیان
آنها در حوصله این مجال اندک نیست می توان این پیش بینی را داشت که خشم فرو خورده
صهیونیست ها که گرچه در فضای کنونی و به ناچار مسکوت مانده، در فضای ترورهای
م<ثر آتی و یا طراحی هایی برای مخدوش ساختن چهره حزب ا... در سطوح منطقه ای و بین
المللی نمود یابد. امری که باید برنامه ریزی های لازم درباره آن به عمل بیاید.
*موسسه تحقيقات و پژوهشهاي علمي سياسي
ندا
