غلامعلي خوشرو از سوئيس به امريكا رفت اين پاياني بود بر چالش يك ساله خالي بودن صندلي نمايندگي ايران در سازمان ملل؛ چالشي كه ايالات متحده به عنوان ميزبان مقر سازمان ملل براي جمهوري اسلامي ايران ايجاد كرده بود و حالا با انتصاب غلامعلي خوشرو از سوي كشورمان به عنوان سفير و نماينده دايم جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل متحد، گويا اين چالش رو به پايان است. البته به شرط آنكه، بار ديگر كارشكني ايالات متحده مانع از شكلگيري مشكلي جديد نشود. حالا پس از اين حكم، خوشرو كه خردادماه امسال به عنوان سفير جمهوري اسلامي در سوئيس آغاز به كار كرده بود، با ترك اين كشور به ايالات متحده امريكا نقل مكان خواهد كرد.
غلامعلي خوشرو كيست؟خوشرو كه حالا قرار است بر كرسي نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل تكيه كند، يكي از ديپلماتهاي كاركشته وزارت خارجه است كه سابقه حضور در نمايندگي سازمان ملل با پست معاونت را در كارنامه خود دارد. وي در امريكا در رشته جامعهشناسي تحصيل كرده و مدرك دكترا دارد. سال 61 خوشرو پس از پايان تحصيلات خود به ايران بازميگردد و به عنوان رئيس دانشكده روابط بينالملل وزارت امور خارجه منصوب ميشود. او پس از اين بار ديگر در رداي معاون نماينده جمهوري اسلامي در نيويورك، راهي امريكا ميشود. چندي بعد، با روي كار آمدن دكتر كمال خرازي به عنوان وزير خارجه و با حكم وي به ايران بازميگردد و به عنوان معاونت امور بينالملل وزارت خارجه مشغول خدمت ميشود. همچنين در دولت اصلاحات وي سفير جمهوري اسلامي در ايتاليا نيز بوده است. با روي كار آمدن دولت نهم و سپس دهم، خوشرو دوران بازنشستگي خود را آغاز ميكند و عمده فعاليت خود را روي تدريس در دانشگاه متمركز ميكند اما با پيروزي دكتر حسن روحاني در انتخابات، به عنوان سفير عازم سوئيس ميشود و اكنون در كسوت نماينده دائم ايران در سازمان ملل بايد عازم نيويورك شود.
اعتراض ايران به رفتار متناقض امريكااما پس از انتصاب خوشرو به اين سمت، وزارت امور خارجه با انتشار بيانيهاي رسمي نسبت به رفتار ايالات متحده امريكا در عدم ارائه رواديد به حميد ابوطالبي انتقاد كرده است. وزارت خارجه در نامه معرفي غلامعلي خوشرو، عنوان كرده است: «جمهوري اسلامي ايران همچنان مراتب اعتراض خود را نسبت به عدم صدور رواديد براي نماينده معرفي شده قبلي اعلام ميدارد و پيگيري رويههاي غيرحقوقي دولت ميزبان از طريق ساز و كارهاي قانوني در سازمان ملل در دستور كار نمايندگي دائم جمهوري اسلامي ايران خواهد بود. جمهوري اسلامي ايران بر اين باور است كه بايد براي حفظ منافع ملي كشور و ارتقاي جايگاه ايران در عرصههاي بينالمللي فرصتسازي كرد تا حداكثر منافع ملي تأمين شود و حضور مؤثر و فعال ايران در سازمان ملل به ويژه با توجه به شرايط بحراني منطقهاي و بينالمللي بيش از پيش ضرورت دارد.»
اشاره مقامات كشورمان به موضوع عدم صدور رواديد حميد ابوطالبي است كه سال گذشته به عنوان سفير جمهوري اسلامي ايران به سازمان ملل معرفي شد اما ايالات متحده با كارشكني، مانع از صدور رواديد براي ابوطالبي شد تا كرسي نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل براي نزديك به يك ماه خالي بماند.
دليل ايالات متحده براي اين اقدام، نقش حميد ابوطالبي در ماجراي تسخير سفارت امريكا در آبانماه سال 58 بوده است. اين در حالي است كه ابراهيم اصغرزاده به عنوان يكي از چهرههاي اصلي و مؤثر ماجراي تسخير سفارت امريكا در گفتوگويي نقشي براي آقاي ابوطالبي در آن ماجرا قائل نشد و عنوان كرد: آقاي ابوطالبي در جريان تسخير سفارت امريكا جزو مترجمان موقت بودند و در تصميمگيريها حضور نداشتند. وي سپس تأكيد ميكند كه «ابوطالبي جزو اقدامكنندگان نبود و بعداً پيوست و در كارها به صورت پروژهاي شركت ميكرد.»
فشاري كه كافي نبودتمامي اين وقايع در حالي بود كه بر اساس قوانين سازمان ملل و همچنين موافقتنامهاي كه ميان سازمان ملل و ايالات متحده تحت عنوان «توافق مقر» به امضا رسيده بود، عدم صدور رواديد براي ابوطالبي خلاف مقررات عمومي اين نهاد بينالمللي به شمار ميرفت اما ايالات متحده در حركتي شگفتانگيز با ضميمه كردن دو مصوبه از سوي كنگره و سنا كه سپس به امضاي باراك اوباما نيز رسيد، ممنوعيت ورود ابوطالبي به خاك امريكا را به عنوان يك قانون به مرحله اجرا گذاشت. در اين بين اصرار جمهوري اسلامي ايران براي اعزام ابوطالبي به نيويورك نيز اگرچه باعث جريانسازيهاي مختلفي در مجامع بينالمللي شد و حتي پاي دبيركل سازمان ملل را نيز به ماجرا باز كرد اما راه به جايي نبرد تا پس از نزديك به 10 ماه، دولت از مواضع خود در اين خصوص كوتاه بيايد و خوشرو را به سازمان ملل معرفي كند.
در عين حال اين عقبنشيني از مواضع توسط دولت در حالي بود كه بر اساس اطلاعات موجود، اين اقدام ايالات متحده مسبوق به سابقه بوده و در موردي، اين كشور مانع از صدور ويزاي نماينده فلسطين براي حضور در سازمان ملل شده بود كه آن زمان فلسطين با شكايت در ديوان بينالمللي دادگستري و اخذ رأي مشورتي بينالملل توانست امريكا را محكوم كند.
همچنين نكته مهمي كه در اين ميان مغفول مانده است، عدم استفاده از ظرفيت ديپلماتيك كشور براي حل اين مشكل بود، به نحوي كه حتي نشست و برخاستهاي ميان وزراي خارجه ايران و امريكا كه اين روزها به امري عادي تبديل شده هم نتوانست تأثيري در حل اين پرونده داشته باشد. اگرچه بعيد به نظر ميرسد كه اين موضوع توسط وزير امور خارجه در ملاقاتهاي مكرر خود با مقامات امريكايي مطرح شده باشد.
از سوي ديگر با توجه به شعار انتخاباتي آقاي روحاني در خصوص بازگرداندن احترام به پاسپورت ايراني، حداقل در اين مورد خاص، به وضوح مشاهده شد كه نه تنها هيچ اقدامي در اين خصوص صورت نگرفته، بلكه ارزش گذرنامه ديپلماتيك كشور نيز دچار ضعف شده است.
كوتاهآمدن در انتخاب ابوطالبي راه را براي اعمالنظرهاي بعدي امريكا باز ميكنددر همين ارتباط، ابراهيم كارخانهاي، نماينده مردم همدان در مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرگزاري فارس، با اشاره به انتخاب غلامعلي خوشرو به عنوان نماينده جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل متحد گفت: واقعيت اين است كه امريكا به رغم لبخندها، قدم زدنها و برخي مواضع دوپهلويي كه اتخاذ ميكند به راه خود ادامه ميدهد و آن كاري را كه ميخواهد انجام ميدهد.
وي افزود: اگرچه مقر سازمان ملل در امريكاست اما اين دليل بر اين نيست كه بايد نظر امريكا در رابطه با نمايندگان كشورها در سازمان ملل اعمال شود. اگر بنا بر اين باشد كه تمام نمايندگان كشورها در سازمان ملل متحد مورد تأييد امريكا باشند، آن سازمان، سازمان امريكا خواهد بود و نه سازمان ملل متحد. عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس اظهار داشت: دولت نبايد در ارتباط با انتخاب حميد ابوطالبي به عنوان نماينده ايران در سازمان ملل كوتاه ميآمد چراكه اين حق مسلم دولت جمهوري اسلامي ايران است كه نماينده خود در سازمان ملل متحد را انتخاب كند و اگر اين موضوع به يك سنت تبديل شود و در مورد نمايندگان بعدي نيز اين مسئله تكرار شود، امريكا در انتخاب نمايندگان بعدي ايران در سازمان ملل نيز اعمال نظر خواهد داشت. كارخانهاي خاطرنشان كرد: ما بايد نماينده جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل را خود انتخاب كنيم و اينكه امريكا در اين مسئله اعمال نظر داشته باشد، برازنده ملت ايران نيست.
وي افزود: دولت بايد در انتخاب نماينده ايران در سازمان ملل قاطعانه برخورد ميكرد و عدم برخورد قاطع در اين حوزه باعث شد امريكا حرف خود را به كرسي بنشاند.
نماينده مردم همدان در مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: در طول 35 سال گذشته در هر عرصهاي كه ما در مقابل امريكا با قدرت و اقتدار برخورد كرديم، پيروز ميدان بوديم و هر جا كه ما برخورد ضعيفي داشتيم در همان بخش با چالش مواجه شديم. قدرتهاي زورگو و سلطهگر زباني جز زبان اقتدار را نميفهمند.
