کد خبر: 700637
تاریخ انتشار: ۰۸ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۵:۰۸
پرواز غازهاي رولر كوستر مهاجر، بينشي منحصر به فرد در رابطه با فيزيولوژي پرنده و بيومكانيك در ارتفاعات بالا را به ما مي‌دهد.
جواد عسگر

مطالعات تيم بين‌المللي از دانشمندان بر روي بيولوژي غازهاي كله نواري مهاجر در طول پرواز در ارتفاع بالا بر روي فلات تبت و كوه‌هاي هيماليا، نشان داد كه چگونه اين پرندگان با پرواز در جو نسبتاً كم تراكم كوه خود را سازگار كرده‌اند. دكتر چارلز بي‌شاپ از دانشگاه بنگور اين مطالعه را به همراه همكارانش انجام دادند. مطالعه از داده‌هاي اختصاصي طراحي شده براي نظارت بر فشار از ارتفاع، شتاب بدن و ميزان ضربان قلب غازها در طول مهاجرت جنوبي خود از سرزمين توليد مثلشان در مغولستان تا زمين‌هاي زمستاني در جنوب شرقي تبت و هند، استفاده كرد.

همزمان با سخت‌تر شدن پرواز در ارتفاعات بالا، پرندگان استراتژي رولر كوستر را مورد استفاده قرار دادند. با كاهش چگالي هوا، توانايي پرنده نيز براي بالا رفتن و رانش هوا براي حفظ كردن خود در ارتفاعات بالا، كمتر مي‌شود. پرنده با مشكل ديگري به نام كاهش سطح اكسيژن هوا نيز روبه‌روست، سطح اكسيژن از 100 درصد سطح دريا ( با ميزان اكسيژن 21 درصد) تا نزديك به 50 درصد در 5500 متر (برابر با 5/10 درصد اكسيژن در سطح دريا) و نزديك به 33 درصد در قله كوه اورست (‌برابر با 7 درصد اكسيژن در سطح دريا) مي‌رسد.

مطالعات جديد نشان مي‌دهد كه فراواني ضربه بال (ضربان بال‌) در غازهاي كله نواري با افزايش ارتفاع و كاهش چگالي هوا به تدريج بالا مي‌رود، اما اين افزايش در هر پرواز به دقت تنظيم مي‌شود، يعني با تنوع معمولي تنها 6 درصد فلپ در هر ثانيه. شايان ذكر است ضربان قلب به خوبي با ابن فركانس ضربان بال (‌ضربه بال‌) در ارتباط است، اما يك رابطه شيبدار نمايي بين اين دو وجود دارد. براي مثال، تغيير كوچكي در فركانس ضربان بال در حدود 5 درصد مي‌تواند منجر به افزايش بزرگي در ميزان ضربان قلب در حدود 19 درصد و افزايش گستره 41 درصدي در قدرت پرواز تخمين زده شده شود.

دكتر چارلز بي‌شاپ مي‌گويد ‌اينطور به نظر مي‌رسد كه غازها بايد كنترل دقيقي بر روي چرخه پرواز و ضربان بال‌هايشان داشته باشند. وقتي سريع‌تر بال مي‌زنند بال‌هايشان را بيشتر باز مي‌كنند (يعني با دامنه‌اي بيشتر).

آنها با ارتباط دنده‌اي بسيار بالا بين حركت بال و بازده قلبي در گردش خون از قلب طراحي شده‌اند. شبيه دوچرخه‌سواري با يك چرخ‌دنده نسبتاً بزرگ براي پدال‌هاست، زماني كه شما سريع‌تر حركت مي‌كنيد چرخ دندانه‌دار در عقب چرخ با سرعت بيشتري حركت مي‌كند. تلاش زيادي لازم است تا بتوان پدال دوچرخه را حركت داد (‌يا بال پرنده‌)، زماني كه شتاب گرفتيد، چرخ عقبي (‌قلب پرنده‌) با سرعت بيشتري حركت مي‌كند كه اين امر باعث افزايش سرعت و حركت مي‌شود.

در حالي كه مطالعات پيشين نشان داده بود كه اين پرندگان قدرت پرواز تا ارتفاع 7 هزار متري دارند، 98 درصد مشاهدات نشان مي‌دهد كه اين پرندگان در ارتفاعي كمتر از 6 هزار متر قادر به پرواز هستند. محققان مي‌گويند «‌بالاترين ركورد ما از پرواز پرندگان در ارتفاع 7290 متري و 6540 متري بوده است، و 7 تا از 8 ركورد ما از پرواز در ارتفاع بالا در شب اتفاق افتاده است.»

جالب توجه است كه پرواز در شب يعني در هواي سردتر و متراكم‌تر (‌چگال‌تر‌) هزينه پرواز را نسبت به طول روز كاهش مي‌دهد.

فيزيولوژي غازهاي كله نواري براي استخراج اكسيژن از هواي كم تراكم در ارتفاعات بالا تكامل پيدا كرده است. پس از بررسي‌هاي متعدد مشخص شد كه غازهاي كله نواري قادر به انجام كاري هستند كه انجام آن براي بسياري از پرندگان ديگر غير‌ممكن است.

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار