در حالي كه تلاشهاي اخير روسيه براي برگزاري كنفرانس صلحي جهت پايان دادن به جنگ سوريه به تنها طرح ديپلماتيك بينالمللي تبديل شده و اميدهاي زيادي براي حل و فصل صلحآميز اين بحران ايجاد كرده است، يكي از مخالفان سرشناس كه پيش از اين براي شركت در اين كنفرانس اعلام آمادگي كرده بود، از موضع خود عقب نشيني كرد و گفت در اين كنفرانس شركت نميكند.
معاذ الخطيب، رئيس پيشين ائتلاف مخالفان خارجنشين در يك عقبنشيني آشكار از موضع قبلي خود اعلام كرد در كنفرانس صلح مسكو براي پايان دادن به جنگ سوريه شركت نميكند. وي در صفحه اجتماعي فيسبوك خود نوشت: «ما تصميم گرفتيم با عنوان حقيقي يا حقوقي در اين نشست شركت نكنيم چراكه شرايط لازم براي موفقيتآميز بودن آن فراهم نشده است. » اين موضع معاذ الخطيب كه به ميانهروي معروف است در حالي است كه وي پيش از اين با سفر به مسكو براي شركت در اين كنفرانس اعلام آمادگي كرده بود. روسيه طي هفتههاي گذشته براي برگزاري يك كنفرانس صلح تحت عنوان «مسكو1» با حضور نمايندگاني از دولت و مخالفان سوريه، تلاشهاي زيادي كرده است.
هنوز مشخص نيست كه با شركت نكردن معاذ الخطيب كه يكي از مهمترين ميهمانان اين كنفرانس محسوب ميشد، تلاشهاي روسيه چگونه ادامه خواهد يافت اما آنچه مسلم است موضع وي ضربه نسبتا سنگيني براي تلاشهاي روسيه محسوب ميشود. به نظر ميرسد معاذ الخطيب تحت فشار قدرتهاي خارجي و مخالفان تندرو خارج نشين قرار گرفته است. زماني كه وي در اواخر ماه نوامبر سال گذشته ميلادي با مقامات روسيه براي فراهم كردن زمينههاي برگزاري كنفرانس صلح به مسكو رفت تحت حملات شديد شخصيتهاي تندرو مخالفان قرار گرفت و به همين دليل مجبور شد از طريق يك يادداشت مفصل در صفحه فيس بوك كار خود را توجيه كند. الخطيب در اين يادداشت خواستار «يك استراتژي واقعگرايانه شد و از هموطنان خود خواست كه به پيشنهادهاي روسيه يك شانسي بدهند حتي به قيمت اينكه اسد را براي مدتي در قدرت ببينند.»
از سوي ديگر، اعلام انصراف معاذ الخطيب چهار روز پس از آن صورت گرفت كه خالد خوجه، رئيس جديد ائتلاف مخالفان سوريه با برگزاري كنفرانس صلح مسكو مخالفت و اعلام كرد همچنان به تشكيل دولت انتقالي پايبند است و نبايد بشار اسد، رئيسجمهوري سوريه در اين دولت حضور داشته باشد.
غربيها به دنبال اختلال در طرح مسكو
طرح روسيه كه همزمان با تلاشهاي استفان دي ميستورا نماينده سازمان ارائه شده در حال حاضر تنها طرح ديپلماتيك براي پايان دادن به اين جنگ از طريق روشهاي مسالمت آميز است و در صورت به نتيجه رسيدن ميتواند موفقيت بسيار بزرگي براي روسيه باشد. به همين دليل تحليلگران معتقدند غرب مانع از موفقيت طرح مسكو خواهد شد. الياج مغناير، تحليلگر مسائل خاورميانه و سردبير روزنامه الراي كويت در صفحه تويتر خود نوشت: فرانسه و اتحاديه خواستار موفقيت روسيه در هيچ زمينهاي نيستند، بنابراين به اين كشور كمك نخواهند كرد. از طرف ديگر، در طرح مسكو هيچ جايگاهي نداشت. موسسه كارنگي طي تحليلي درباره طرح مسكو نوشت: «در ماههاي اخير تحرك ديپلماتيكي درباره جنگ سوريه شكل گرفته است اما بر خلاف موارد قبلي ايالات متحده به صورت عجيبي غايب است و در عوض ايران و روسيه دو متحد عمده بشار اسد رئيسجمهور سوريه تلاش ميكنند تا ابتكار عمل را به دست بگيرند و زمينه را براي دستيبابي به توافق سياسي جديد فراهم آورند. » هنوز مشخص نيست كه اين تصميم معاذ الخطيب تا چه حد تحت فشار غرب صورت گرفته است اما آنچه مسلم است غرب از ناكامي تلاشهاي صلحآميز روسيه استقبال خواهد كرد.
احتمال آتشبس ديگر بين مخالفان و دولت
هر چند با اعلام مخالفت معاذ الخطيب براي شركت در كنفرانس صلح مسكو، اميدها براي يافتن راهحل مسالمتآميز در سطح ملي و بينالمللي كاهش يافت اما در سطح محلي منابع خبري از احتمال برقراري قريبالوقوع آتشبس جامع بين ارتش و شبهنظاميان در بعضي مناطق سوريه دادند. به گزارش فارس، يك منبع محلي حمص خبر داد كه تا چند روز آينده توافق جامع تازهاي براي مصالحه و آتشبس بين افراد مسلح و ارتش سوريه در كوي الوعر منعقد ميشود كه به مناقشههاي مسلحانه در اين منطقه پايان بدهد. بر اساس اين گزارش، منطقه «الوعر» در غرب شهر حمص در مركز سوريه شاهد آرامش شكنندهاي است اما قرار است طي چند روز آينده راه حلي فراگير براي برقراري آتش بس در اين شهر به اجرا گذاشته شود. اين در حالي است كه جبهههاي درگيري بين ارتش سوريه و شبه نظاميان مسلح نيز در ريف شرقي و غربي حمص به سمت «الحوله» و در شمال تا «الرستن» و «تلبيسه» به خاطر سرماي شديد هوا چندان داغ گزارش نميشود. بنابر گفته يك منبع محلي تا چند روز آينده و شايد تا كمتر از پنج روز ديگر محلههاي قديم و جديد حي الوعر شاهد مصالحهاي فراگير باشند كه مشابه هيچ يك از آشتيهايي كه در ديگر استانهاي سوريه روي ميدهد نخواهد بود. اين منبع افزود: تظاهرات اهالي الوعر عليه برخي شيوخ، چهرههاي سرشناس و گروههاي مسلح در اين منطقه به روند ايجاد حل و فصلي براي بحران اين منطقه سرعت بخشيد، به خصوص پس از اينكه افراد مسلح شماري از اين تظاهراتكنندگان را ربودند مسئلهاي كه به متشنج شدن اوضاع بين اهالي و شبه نظاميان منجر شده و تحركات براي تسريع مصالحه را شدت بخشيد و نتايج آن طي روزهاي آتي كاملاً روشن خواهد شد. اين منبع به محتواي اين راه حل و مصالحه در الوعر اشارهاي نكرد اما گفت: به زودي شاهد اتفاقي غافلگيركننده و غيرمنتظره در حي الوعر خواهيم بود.
