اثرات چاقي در بچهها
يكي از اثرات چاقي در بچهها و نوجوانان ايجاد آسم است. جالب است بدانيم كه آسم در بيماران چاق تفاوتهاي زيادي با آسم در افراد لاغر دارد. اين نوع آسم به عنوان آسم چاقي ناميده ميشود و متأسفانه در اين بيماران پاسخ به درمان معمولي آسم سختتر است. نياز به بستري شدن در اين افراد بيشتر از آسم معمولي است و تعداد روزهاي ترك مدرسه يا محل كار به علت ابتلا به تشديد حمله حاد آسم بيشتر از افراد عادي است.
ايجاد افزايش حساسيت در راههاي هوايي
علائم ريوي در اين بيماران شديدتر از افراد مبتلا به آسم لاغر است، علت افزايش شيوع آسم در بيماران مبتلا، چاقي شخص نيست اما بسياري اعتقاد دارند كه چاقي يك بيماري التهابي مزمن است كه اين التهاب مانند ساير ارگانها ممكن است در داخل ريه نيز ايجاد شود و منجر به ايجاد افزايش حساسيت در راههاي هوايي شود. جالب است بدانيد كه نتايج تحقيقات اخير دانشمندان و متخصصان تغذيه و سلامت گوياي نوعي ترس و نگراني از نخوردن غذاي كافي است كه در نتيجه اين ترس و نگراني وزن بدن بالا رفته و زمينههاي بروز و ظهور چاقي فراهم ميشود.
فوايد كاهش وزن
منشأ وجود و ايجاد حساسيت در داخل بافت چربي است و اعتقاد بر اين است كه از داخل بافت چربي مواد التهابي فراواني ترشح ميشود كه اثرگذار در اكثر بافتهاي بدن ازجمله ريه است. كاهش وزن، موجب كاهش علائم بيماري، ايجاد كنترل بهتر بيماري و بهبود در كيفيت زندگي افراد ميشود.
عوارض چاقي
يكي ديگر از عوارض چاقي، وجود سندروم هيپوونتيلاسيون ناشي از چاقي يا كاهش تنفس در بيماران است. افراد چاق قادر به تنفس سريع يا عميق نيستند و اين منجر به كاهش اكسيژن در سطح خون و افزايش گازكربنيك خون ميشود. بسياري از اين افراد در هنگام خواب دچار دوره كوتاهي از توقف تنفس در هنگام خواب ميشوند و اين منجر به خوابآلودگي در طي روز ميشود.
كمبود اكسيژن در هنگام خواب منجر به نارسايي قلب ميشود. از ديگر عوارض اين بيماري به علت خوابآلودگي، تصادف در طي رانندگي و در حين خواب وجود خرخر است. افسردگي و فشار خون بالا از ديگر عوارض ناشي از اين بيماري است. وجود گازكربنيك بالا در خون منجر به ايجاد سردرد ميشود كه در حين صبح تشديد مييابد. اكسيژن پايين خون منجر به نارسايي قلب راست و نهايتا قلب ريوي ميشود. در اين بيماران مهمترين درمان كاهش وزن از طريق رژيم و ورزش كردن است.
چاقي مركزي در آقايان، چاقي محيطي در خانمها
همه ميدانيم كه دو نوع چاقي وجود دارد؛ يك نوع چاقي مركزي و ديگري چاقي محيطي است. چاقي مركزي در آقايان شايعتر است. بافت چربي در قفسه سينه، ديواره شكم و ارگانهاي احشايي رسوب ميكند. چاقي محيطي در خانمها شايعتر از آقايان است. اين نوع چاقي در اندامها و در بافت زير پوست رسوب ميكند. چاقي مركزي همراه با علائم ريوي بيشتري شده و معمولا منجر به كاهش عملكرد ريهها ميشود.
شباهت چاقي و برونشيت مزمن
از عوارض ديگر چاقي بر سيستم تنفسي، نياز بيشتر عضلات تنفسي به مصرف اكسيژن نسبت به افراد با وزن نرمال در زمان بيهوشي بوده و در افراد چاق ميزان كار تنفسي و نياز به اكسيژن 16 بيشتر از افراد نرمال است.
برونشيت مزمن يك بيماري پيشرونده و غير قابل برگشت راههاي هوايي است كه عمدتاً در افراد سيگاري اتفاق ميافتد، اما افراد چاق هم دچار علائم آن ميشوند. چاقي و برونشيت مزمن شباهتهاي زيادي به هم دارند. هر دو باعث ايجاد اختلال در عملكرد ريه و كمبود اكسيژن بدن ميشوند. چاقي و برونشيت مزمن جزو بيماريهاي التهابي محسوب ميشوند كه باعث افزايش عوارض و مرگ و مير ميشود. همراهي هر دو با هم باعث تشديد كاهش عملكرد ريه و در نهايت موجب بدتر شدن شرايط بيمار ميشود.
دلايل شايع و رايج چاقي
از ديگر عوامل و دلايل پيدايش پديده چاقي در افراد عوامل ژنتيكي، كمكاري تيروئيد، تأثير داروهاي ضد افسردگي، عدم تحرك كافي، رژيم غذايي، استرس و اضطراب، استراحت زياد، عصبانيت، خواب ناكافي و حالات نامناسب روحي و رواني است. چاقي بيماري بسيار خطرناكي است كه ميزان خطر خود را با روند افزايشي ابتلا به انواع و اقسام بيماريهاي مرتبط نشان ميدهد. از جمله اين بيماريها عبارتند از: پر فشار بودن خون، افزايش چربي خون، پديد آمدن بيماري ديابت نوع 2 و ساير بيماريهاي كشنده قلبي عروقي، سكته مغزي و قلبي، كسالت و مشكلات مربوط به كيسه صفرا و ايجاد انواع مختلف سرطانها و مشكلات مرتبط با تنفس.
چاقي، يك بيماري جدي!
عدم فعاليت و استفاده از تركيبات كورتون باعث تشديد چاقي ميشود و نهايتاً به عنوان يك سيكل معيوب عمل خواهد كرد. بيماران چاق با توجه به گردن كوتاه و محدوديت در حركات گردن در صورت نياز به لولهگذاري جهت اعمال جراحي شرايط سختتري نسبت به افراد لاغر خواهند داشت. در نهايت به معضل چاقي به عنوان يك بيماري جدي بايد نگريست.
درست است كه ژنتيك نقش مهمي در ايجاد چاقي دارد اما با افزايش دانش جامعه در مورد نگاه ويژه به روش زندگي و ورزش ميتوان از ايجاد و تشديد مشكلات چاقي كاست.
*
پزشك عمومي
