در ميان آحاد و اقشار مختلف جامعه، استادان دانشگاه به عنوان نخبگان جامعه و به واسطه ارتباط نزديكي كه با نسل جوان دارند ميتوانند نقش مهم و تأثيرگذاري در هدايت دانشجويان داشته باشند. از همين رو سازمان بسيج اساتيد پايگاهي مهم براي حضور استادان دانشگاه و مقابلهشان با جنگ نرم دشمن شمرده ميشود. دقايقي همراه با «علي مظفر» از استادان بسيجي دانشگاه تهران، نگاهي به نقش هدايتگرانه اين فرماندهان جنگ نرم در معادلات پيچيده دنياي امروز انداختيم و حضورشان در شبكههاي مجازي را بررسي كرديم كه در ادامه ميخوانيد.
در مرحله اول بايد تعامل علمي و فكري بين دانشجويان و استادان تحقق پيدا كند و تقويت شود تا جهاد علمي صورت بگيرد. در مرحله دوم تقويت بنيه علمي و اعتقادي و پرورش مهارتهاي فردي و اجتماعي دانشجويان را مدنظر قرار ميدهيم. يك استاد بسيجي بايد يكي از اهدافش تقويت بنيه علمي و اعتقادي دانشجو باشد. مسئله بعدي كه هميشه سعي ميكنيم به آن بپردازيم شناسايي و پرورش استعدادهاي خلاق است. امروز دشمن با تمام توانش ميآيد و ديگر با تانك، اسلحه و هواپيما نميآيد. دشمن از طريق شبكههاي اجتماعي جنگ نرمي را شروع كرده كه ما هم بايد از همان طريق پاسخش را بدهيم. اگر با ايجاد زمينههاي نقشآفريني، ترويج علم و كمك به ارتقاي سطح آموزش، علم دانشجويان را بالا ببريم ميتوانيم از طريق همين شبكههاي اجتماعي به عنوان يك اسلحه در برابر دشمنان استفاده كنيم. يعني سلاحي كه دشمن ميخواهد عليه ما استفاده كند را از او بگيريم و خلع سلاحش كنيم. ما سعي ميكنيم مهارتهاي لازم را براي حضور در ميدانهاي آموزش براي دانشجو فراهم كنيم. دانشجو آنجا آماده ميشود با دشمني كه از طريق مجازي وارد شده از خودش كنش و عكسالعمل نشان دهد. بسيج اساتيد اينجا بايد خودش را عالي نشان دهد و در غير اين صورت هم استاد و هم دانشجو ضربه ميخورند. مادامي كه استاد نتواند سر كلاس دانشجو را در مسيري كه بايد باشد قرار دهد مطمئناً دانشجو در مسير ديگري قرار خواهد گرفت. نياز هست در شرايط فعلي جنگ نرمي را كه دشمن شروع كرده ما به نحوي در سايه ممارست، صبر و آموزش به پيش ببريم تا در مقابل دشمن شكست خورده نباشيم.
آيا استادان بسيجي در عمل برنامهاي براي مقابله با اين دشمن مجازي دارند؟
ما سعي ميكنيم سر كلاس موضوعي را به دانشجو بگوييم و خوب و بد را به او نشان دهيم. او را در مقابل هنجارها و ارزشها قرار ميدهيم و او بايد خودش شرايط را ارزيابي كند. به دانشجو ميگوييم در جنگ نرم دشمن سعي كرده از شما اطلاعات بگيرد. اول از شخص شماره را ميگيرد و وقتي طرف شماره را وارد كرد به نحوي وارد يك جهان مجازي واقعي ميشود. جهاني كه شما آنها را به صورت جزء رصد ميكنيد و آنها به صورت كل شما را رصد ميكنند. اولين چيزي كه در اين دايره ميتوانند از شما بگيرند اطلاعات گوشي شماست. در مرحله بعدي زمان را از تو ميگيرند و در مرحله بعدي تمام شنودهايت را ميگيرند. در مراحل بعدي تمام نقاط ضعف و قوتت را ميگيرند تا از روي آن برايت برنامهريزي كنند. در آخر ميتوانند با توجه به دادههايي كه به شما ميدهند هويت تو را بگيرند. اطلاعاتي كه به شما ميدهند روي فكر شما تأثير ميگذارد. وظيفه من و شما ساختن سد و آنتيويروس مقابل اين شرايط و تهاجم است تا جوان واكسينه شود. واكسينه كردن هم از راههاي مختلفي انجام ميشود. به دانشجو ميگوييم وارد شو ولي سعي كن اطلاعات را با ملاحظه خاصي بدهي. اگر وارد مسائلي ميشوي بدان كه دشمن تو را نگاه ميكند و چيزي نگويي كه به ضررت شود. از همه مهمتر كاري كه انجام ميدهي طوري نباشد كه با آبروي خود، خانواده و جامعهات بازي كند. دانشجو را در مرحله هشدار قرار ميدهيم و زماني كه در اين وضعيت قرار بگيرد از خودش كنش و واكنش نشان خواهد داد.
در برخورد با پديده شبكههاي اجتماعي گاهي برخورد حذفي انجام ميدهيم در صورتيكه برخورد حذفي جوان را حريصتر ميكند. استادان دانشگاه به عنوان نخبگان جامعه چه راهكارهاي كارشناسانهاي براي مقابله با شبكههاي اجتماعي انجام دهند؟
امروز دانشجوي ما جوان دهه 20 نيست و حتي علمش از پدر و مادرش بيشتر است. چون امكاناتي كه دستش است در اختيار والدينش نبوده است. ما اگر به صورت حذفي با او كار كنيم مطمئناً اولين كارش اين است كه انگيزه بيشتري براي انجامش پيدا ميكند. بايد در مقابل به او راهكار نشان دهيم. بگوييم اگر ميخواهي از اين وسيله استفاده كني در كنار مزايايش، اين معايب را هم دارد. ما اصل مشاركت و مسئوليتپذيري و آزادي و بيان را داريم. ما ميتوانيم در شبكههاي اجتماعي اصل بيان، عقايد و نظراتمان را بگذاريم تا ديگران هم سود ببرند. نياز نيست هر چه كه دشمن القا ميكند را قبول كنيم. ما وقتي كه در دريا ميافتيم چه بخواهيم و چه نخواهيم بايد دست و پا بزنيم. عدم دست و پا زدن ما غرق شدن آني و حتمي ما را به دنبال خواهد داشت. ما چه بخواهيم و نخواهيم وارد اين جريان ارتباطي شدهايم و دنيا دهكده جهاني شده و ما هم جزئي از آن هستيم. فيسبوك آمده و ما اگر اجازه ندهيم دانشجويمان از در وارد شود از پنجره وارد خواهد شد. بايد حالت حذفي را كنار بگذاريم و جوان را هدفمند داخل بفرستيم. در شبكههاي مختلف اجتماعي بيشترمان ورود پيدا كردهايم و سعي ميكنيم با توجه به مسائلي كه جامعه و نظام نياز ميبيند وارد شويم. اصل داوطلبانه بودن، عضويت و همكاري در شبكههاي اجتماعي را بايد الزامي بدانيم چون عدم حضور ما در اين شبكهها باعث سرخوردگي دانشجو از مسائل روز و كشيده شدنش به سمت دشمنان ميشود.
الان شما در زماني غير از زمان تدريس در محافل و جاهاي ديگر با دانشجويان ارتباط داريد؟
من شعر طنزي ميخواندم كه ميگفت امروز همه خانهها سوراخ شده و هيچ پردهاي نميتواند ميان خانههايمان وجود داشته باشد. امروز همين تلفني كه با آن صحبت ميكنيم يكي از اين سوراخهاست. اين روزنهها باز شده و اگر نتوانيم از اين روزنهها درست استفاده كنيم قافيه را خواهيم باخت. تلفن همراه وقتي به دست مردم جامعه رسيد ارتباط افراد با يكديگر را بيشتر كرد. حالا دانشجو سر كلاس ميگويد من در فلان شبكه اجتماعي هستم و آيا شما هم وارد ميشويد؟ من يا بايد حذفي به مسئله نگاه كنم يا بيخيال موضوع شوم. اگر بگويم نه دانشجو جذب افراد ديگري ميشود و اگر بگويم نه حضورم را به كسان ديگري دادهام. الان ما با دانشجويان موافق و مخالف شبكهاي درست كردهايم. در اين گروه دانشجويي مطلب نادرستي ميگذارد. اگر من به صورت مستقيم به دانشجو بگويم مطلب نادرست است او را براي هميشه طرد كردهام. اما ميآيم يك حديث يا روايت را ميگذارم و ميگويم حدس بزنيد مربوط به چه بزرگي است. استادان فارغ از وظيفه تدريس در سر كلاس بايد خارج از كلاس هم هواي دانشجو را داشته باشند. اگر بتوانيم دانشجو را بيرون از كلاس هدايت كنيم استاد هستيم وگرنه حضور در سر كلاس وظيفهمان است و در آن مدت كوتاه اتفاقي نخواهد افتاد.
