پس از دو ماه و نيم كشمكش برسر تردد كاميونهاي ايراني و تركيه از مرز
بازرگان، از اتاق بازرگاني ايران خبر ميرسد كه هفته آينده، هيئتي از بخش
خصوصي براي حل و فصل اختلافات ترانزيتي به تركيه اعزام ميشود، اما سازمان
راهداري با رد اين خبر اعلام ميكند كه توافق ديگري در كار نيست.
ايران سالانه 15 ميليارد دلار تجارت با تركيه دارد كه قرار است اين رقم به 30 ميليارد دلار افزايش پيدا كند، اما به دليل زيادهخواهي تركها، ماههاست كه نقل و انتقال كالا ميان دو كشور به سختي امكانپذير است. بر اساس قراردادي كه سال 1373 ميان دو كشور ايران و تركيه منعقد شد، كشور تركيه حق دريافت عوارض از كاميونهاي ايراني را نداشت اما براي يكسانسازي قيمت سوخت بينالمللي و به دليل ارزان بودن سوخت در ايران رانندگان كاميونهاي ترك بايد مابهالتفاوت قيمت سوخت را به ايران پرداخت ميكردند.
متأسفانه در اوايل مهر ماه كشور تركيه، عوارضي سنگين معادل 52 يورو بابت هر 100 كيلومتر تردد در خاك تركيه از رانندگان كاميونهاي ايران طلب كرد كه اين موضوع مورد اعتراض رانندگان ايراني قرار گرفت و موجب بروز اختلافاتي ميان دو كشور شد. البته تنها كاميونهاي حامل مواد غذايي فاسدشدني به ناچار از مرز عبور كرده و به پرداخت اين عوارض تن ميدهند و مابقي كاميونها روزهاست كه در مرز بازرگان بلاتكليف ماندهاند.
اين اختلافات ادامه يافت تا اينكه طرف ترك پيشنهاداتي را به ايران ارائه كرد كه از جمله آن ميتوان به حذف مابهالتفاوت سوخت از كاميونها و فروش سوخت به ناوگانهاي تركيه به قيمتي كه به ناوگانهاي ايراني داده ميشود اشاره كرد. اما اين اتفاق طبق قوانين ما مورد قبول نبود چراكه اساساً فروش سوخت يارانهاي به تركيه و ساير كشورها ممنوع است. تا اينكه در اوايل آذر ماه هيئتي از وزارت راهداري تركيه به ايران آمدند تا مشكلات را رفع كنند، اما مذاكرات طرفين به نتايج مثبتي نرسيد و در نهايت ايران پيشنهاد پلمب مخازن سوخت كاميونهاي تركيه را ارائه داد.
از اين رو قرار شد از دهم آذر ماه سال 1393 كاميونهاي تركيه پلمب شوند و اين موضوع به طرف تركيهاي و اتحاديه كاميونداران تركيهاي اطلاعرساني شد كه قرار است كاميونهاي تركيهاي پلمب شوند پس به اين منظور بايد سوخت مصرفيشان را همراه بياورند. همين اتفاق باعث شد كه طرف مقابل هم سختگيريهايي براي ورود ناوگان ايراني انجام دهد.
اما از دهم آذر ماه به دليل اينكه برخي از كاميونها امكان پلمب باكشان وجود نداشت، همچنان عبور و مرور با مشكل مواجه شد. در دو روز گذشته يك منبع آگاه با تأكيد بر اينكه اختلافات بين مقامات مسئول ايران و تركيه در مرز بازرگان باعث شده است 2 هزار و 500 كاميون در اين مرز در ترافيك باشند، تأكيد كرد: در حال حاضر فضاي امنيتي در مرز بازرگان حاكم شده است و ترافيك كاميونهاي ايراني و تركيه براي عبور از مرز به 20كيلومتر ميرسد.
وي همچنين از مرگ يك راننده ايراني در مرز تركيه خبر داد و گفت: متأسفانه روز گذشته يكي از رانندگان كاميون ايراني در خودروي خود دچار گازگرفتگي شد و جان خود را از دست داد.
اين منبع آگاه تأكيد كرد: شرايط جوي در نقطه صفر مرزي بسيار نامناسب است و رانندگان مجبورند در كاميونهاي خود از سيستم گرمايشي مانند پيكنيك استفاده كنند چراكه ترافيك بسيار طولاني شده و تحمل سرما براي رانندگان بسيار سخت است.
ورود بخش خصوصي به ماجرا
همچنين اعضاي كميسيون حمل و نقل اتاق بازرگاني ايران پس از سكوت دو ماهه در مقابل اين اتفاق دست به كار شدند و قرار است هفته آينده هيئتي از بخش خصوصي براي حل و فصل اختلافات ترانزيتي به تركيه اعزام شود.
مسعود دانشمند در گفتوگو با ايسنا اظهار كرد: پيشنهاد تركيه مبني بر پلمب باك كاميونها موضوعي است كه خود جاي تأمل دارد. چون امكان پلمب كردن خيلي از باكها وجود ندارد يا برخي از باكها چند محل خروجي دارند.
وي با اشاره به توافقات صورت گرفته بين دو كشور مبني بر پلمب كاميونهاي ترك در مرز ايران از روز دهم آذر ماه گفت: با توجه به مشكلات پيش آمده قرار شد تا روز شنبه هفته آينده (22 آذرماه) در مرزها روانسازي انجام شود و براي عبور كاميونهاي تركيه و پلمب آنها سختگيري نشود. كاميونهايي كه آمادگي پلمب را دارند از مرز رد شوند و آنهايي كه سوخت در اختيار ندارند از طرف ايران سوخت خريداري كنند. دانشمند در پاسخ به اينكه در برخي باكها لولهاي وجود دارد كه گازهاي ناشي از بنزين از آن خارج ميشود و حتي بعد از پلمب باك ميتوان از طريق اين لوله سوخت به باك رساند، گفت: بله، از طريق اين لوله ميتوان سوخت را به باك رساند و به طور كلي پلمب باكها كار دشوار و در برخي مواقع نشدني است. وي در پاسخ به اينكه ظاهراً ورود برخي كاميونهاي ايراني فقط بايد با بنزين محدود به خاك تركيه صورت گيرد، توضيح داد: اين خبر به صورت رسمي اعلام نشده ولي برخي مأمورين ترك اين كار را انجام ميدهند.
سازمان راهداري: ديگر توافق نميكنيم
برخلاف اظهارات عضو كميسيون حمل و نقل اتاق، مديركل ترانزيت سازمان راهداري، خبر اعزام هيئتي براي پيگيري عوارض عبور كاميونهاي ايراني به تركيه را رد كرد و گفت: طبق وعده قبلي تركها تا شنبه هفته آينده مهلت دارند تا مخازن كاميونها را پلمب آماده كنند. محمدجواد عطرچيان در پاسخ به اين سؤال كه شنيده شده است ايران هيئتي را براي مذاكره با كشور تركيه درباره عوارض عبور كاميونها اعزام كرده است، گفت:اين موضوع را تكذيب ميكنم. ما هيئتي را در تركيه براي انجام اين كار نفرستادهايم. وي ادامه داد: در حال حاضر همانطور كه قبلاً اعلام شد، فعلاً با كشور تركيه مدارا كردهايم و تا روز شنبه به آنها مهلت دادهايم موضوع پلمب مخازن سوخت كاميونها را بررسي كرده و كاميونهاي خود را براي پلمب سوخت در مرز ايران آماده كنند. مديركل ترانزيت سازمان راهداري گفت: ضمناً در اين مدت كاميونهايي كه امكان پلمب مخازن سوخت آنها وجود ندارد، در ايران سوختگيري كرده و از آنها مابهالتفاوت سوخت دريافت ميشود و از هفته آينده پلمب مخازن سوخت كاميونهاي تركيه به دقت اجرايي ميشود.
