بي شك كيفيت
از دير باز واژه اي بسيار دلنشين در تمام ابعاد زندگي انسان بوده است. از زماني كه
انسان كالا را براي خود خلق مي كرده تا زماني كه مبادله پاياپاي به عنوان انقلابي
در تاريخ بشریت ايجاد شده، همواره كيفيت به هر عنوان مطرح بوده است. در همه آن
زمانها و بيشتر در زمان ما كيفيت در لواي قيمت پنهان مانده و نقش خود را كمرنگ
كرده است ولي در عصري كه قدرت انتخاب براي هر انسان از حد و حدود كشور به گستره
جهاني ميل كرده واژه كيفيت ارزشي دو چندان يافته است. در اين حين، استانداردهاي
ملي و بين المللي در مسير سير تعالي و كسب درجات كيفي، نقش موثري را ايفا نموده است.
اين استانداردها با ارائه مفهوم دقيق تري از كيفيت و بيان دیگر ابعاد كيفيت همچون
انعطاف پذيري در برابر خواسته هاي مشتري، تحويل به موقع، مرغوبيت و انطباق با الزامات
فني و هزينه، توانسته است عمق خواسته و نيازهاي مشتريان سازمان را شناسايي و در
مسير دستيابي به آنها، حركت نمايد. بسياري از سازمان ها و شركتهاي فعال در صنايع
توليدي و خدماتي در سراسر جهان، با بهره گيري از الزامات استانداردهاي موجود،
فرآيندهاي خود را بهبود بخشيده اند و توانسته اند با بكارگيري هر چه مناسب تر اين
بايدها، به اهداف متعالي خود دست يابند. شايد بتوان گفت، از دستاوردهاي بارز اين
الگوهاي استاندارد شده، بهينه سازي فرآيندها، كاهش هزينه هاي آشكار سازمان، كنترل
هزينه هاي پنهان، افزايش خوش نامي سازمان و بسياري موارد ديگر مي باشد كه جز در
سايه اجراي درست فعاليت هاي صحيح محقق نمي شود.
اساساً،
استانداردهاي كيفي از دير باز مطرح بوده اند ولي دوره علمي مهندسي كيفيت به سالهاي
1900 ميلادي به بعد بر مي گردد. همچنین منشاء شكل گيري سازمان بين المللي
استاندارد و استانداردهاي كيفيت در سالهاي جنگ جهاني دوم ريشه دارد. بعبارتي بشر،
نياز به حفظ كيفيت را در تقابل با افزايش توليد و مصرف و گسترش خدمات، در اين
دوران مشاهده نمود. لذا سري اول اين استانداردها تحت عنوان BS
5750 با هدف كنترل كيفيت تدوين گرديد.
هم اكنون نيز
ويرايش چهارم استاندارد مديريت كيفيت ISO 9001:2008 كه قابليت كاربرد در تمامي سازمانهای خصوصی، دولتی، تولیدی و خدماتی را
دارا مي باشد، داراي اعتبار مي باشد و پيش نويش ويرايش پنجم نيز كه در سال 2015
منتشر خواهد شد، عرضه گرديده است. آنچه كه در كليه سازمان هاي استانداردسازي شده،
به وضوح مي توان مشاهد نمود، وجود مكانيزم هاي مدون اجرايي جهت انجام امور سازمان
مي باشد. در دنياي امروز كه عصر فناوري اطلاعات نام دارد، وجود سيستم هاي مديريتي
مدرن نيز جايگاه خود را يافته است و در اين اثناء، تعامل با سرويس هاي فناوري
اطلاعات، توان خروجي اين سيستم ها را افزايش مي دهد.
بكارگيري
استانداردهاي مديريتي در دنيا عمدتاً از سال 1990 گسترش يافت. در ايران نيز
خوشبختانه اين استانداردها در حال گسترش مي باشند و بعضاً ارگانهای دولتی شرکتهای
تابعه و تامین کنندگان خود را ملزم به اخذ این سیستمهای مدیریتی نموده اند كه به
زودي مي توانيم شاهد گسترش اثرات مثبت آن در محصولات و خدمات ارائه شده سازمان ها
و يا محصولات آنها باشيم. به نظر مي رسد همه افراد می توانند اثرات اين سيستم ها
در ايجاد يك سيستم منظم كاري را رويت نمايند. نظام هاي يكپارچه اطلاعاتي در
سازمانهاي دولتي، سيستم هاي اطلاعاتي الكترونيكي، يكپارچگي شبكه هاي اطلاعاتي
بانكها و نظاير آن، برخي از اين دستاوردها مي باشد.
* کارشناس
مدیریت
