«شهريه ثابت» مفهومي است كه با واژه «ثابت» هويت مييابد، اما ظاهراً اين مفهوم حالا هويتش را از دست داده چراكه براساس دستورالعملي كه در سال تحصيلي جديد براي دانشجويان دانشگاه آزاد ابلاغ شده است، شهريههاي ثابت دانشجويان چه براي وروديهاي جديد و چه براي وروديهاي سالهاي قبل 15 درصد افزايش مييابد.
«هر دم از اين باغ بري ميرسد» حكايت اين روزهاي دانشگاه آزاد است. پس از افزايش غيرمعقول ظرفيت پذيرش دكترا، حالا افزايش بيرويه و بيضابطه شهريه دانشگاه آزاد در آستانه سال تحصيلي 94- 93 دانشجويان دانشگاه آزاد را شوكه كرده است؛ چراكه كم و كيف دقيق اين افزايش قبلاً به آنها اعلام نشده بود و حالا براي تنگتر شدن حلقه فشار ناشي از افزايش 15 درصدي شهريه ثابت صندوق رفاه، برخي از واحدهاي دانشگاهي اعلام كردهاند كه فعلاً از وام بلندمدت وزارت علوم خبري نيست. افزايش بيرويه شهريه دانشگاه آزاد در حالي است كه بنا به تأكيد دبير اول كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي، برخي از واحدهاي اين دانشگاه حتي يك عضو هيئت علمي هم ندارد.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامي اما در دفاع از افزايش ميانگين 15 درصدي شهريه اين دانشگاه در تمام مقاطع تأكيد كرد كه اين ميزان شهريه كمتر از دانشگاههاي غيردولتي و پرديسهاي خودگردان افزايش يافته است.
حميد ميرزاده افزود: 2 هزار و 600 دانشگاه در ايران حتي واحدهاي وابسته به دولت در پرديسهاي شبانه و خودگردان شهريههايي تا دو برابر شهريه دانشگاه آزاد اسلامي از دانشجويان مطالبه كردهاند، اما تنها دانشگاه آزاد مورد هجمه تبليغاتي قرار گرفته است.
رئيس دانشگاه آزاد گفت: در شرايطي كه قريب به نيمي از واحدهاي دانشگاه آزاد در مرز ورشكستگي قرار گرفتهاند و نرخ تورم چندين سال اخير در همه وجوه زندگي فردي و اجتماعي تأثيرگذار بوده در نتيجه تصميمات مديريت قبلي و توقف در پروژههاي عمراني دانشگاه مانند فضاهاي آموزشي، كارگاهها و بيمارستانها موجب شده بيش از 750 ميليارد تومان زيان به مجموعه دانشگاه آزاد و نزديك به 11 هزار ميليارد ريال كسري بودجه وارد شود.
دانشگاه آزاد، آزاد از هر قيد و بند!
دانشگاه آزاد اسلامي كه از سال 1361 پا به عرصه وجود گذاشت اگرچه بخش مهمي از بار آموزش عالي را به دوش كشيد اما هم اكنون كه وارد دهه چهارم فعاليت خود ميشود هنوز با چالشهاي جدي مواجه است؛ چالشهايي كه بر اثر گسترش خارج از چارچوب كمي و كمتوجهي به مباحث كيفيت بخشي آموزشي ايجاد شده است. از سوي ديگر خيلي وقتها مسئولان اين دانشگاه «آزاد » بودن آن را به معناي آزاد بودن از هر قيد و بند قانوني دانسته و در طول عمر 33 سالهاش بارها شاهد برخي بيقانونيها و حتي سياسيكاريهايي در اين دانشگاه بودهايم. امسال هم در كنار تمامي مشكلات دانشگاه آزاد براي دانشجويانش، افزايش 15 درصدي شهريههاي ثابت موجب شده تا بسياري از خانوادهها و دانشجويان براي ادامه تحصيل در اين دانشگاه به «چه كنم » دچار شوند. اين افزايش ناگهاني شهريهها به همراه افزايش 15درصدي شهريه ثابت درست چند روز پس از اظهارات رئيس هيئت امناي دانشگاه آزاد اسلامي، درباره كم بودن شهريههاي اين دانشگاه اتفاق افتاد. آيتالله اكبر هاشميرفسنجاني در جلسه هيئت امناي دانشگاه آزاد گفته بود: «شهريه رشتههاي علوم پزشكي در دانشگاه خيلي كم بوده و كم است؛ اين شهريه نسبت به دانشگاههايي كه دولتي بودند و اكنون پولي شدند، كم است. دانشگاه آزاد نسبت به اين دانشگاهها يك چهارم شهريه را ميگيرد.»
حالا اين دانشگاه با اقدام غيرقانوني افزايش 15 درصدي شهريههاي ثابت انگار ميخواهد جبران مافات كند، هرچند بعيد به نظر ميرسد افراد ديگري هم درباره كمي شهريه دانشگاه آزاد با رئيس تشخيص مصلحت نظام هم عقيده باشند.
فريب دانشجويان با پنهان كردن شهريههاي جديد
بر اساس فرمول جديد افزايش شهريههاي دانشگاه آزاد، دانشجويان هر كاري كنند به اين دانشگاه بدهكارند هرچند آنها مجبورند براي انتخاب واحد و از دست ندادن كلاس درس، شهريه را هر طور شده واريز كنند وگرنه با پيامهاي سيستم ثبتنام مبني بر تأكيد واريز شهريه مواجه ميشوند.
نكته جالب توجه اين است كه بر خلاف هميشه كه بعد از اعلام نتايج آزمونهاي دانشگاه آزاد، جدول شيوه ثبتنام، مدارك مورد نياز براي ثبتنام و البته جدول شهريه براي داوطلبان تازه پذيرفته شده در سامانه اطلاعرساني معاون سنجش و پذيرش دانشگاه آزاد منتشر ميشد، امسال تنها مدارك مورد نياز براي ثبتنام، حق بيمه و مهلت ثبتنام در سامانه اطلاعرساني اين معاونت درج شده و خبري از جزئيات شهريه ثابت و متغير براي گروههاي علوم انساني و غيرعلوم انساني نيست و در واقع دانشجويان جديدالورود نميدانند با چه ميزان شهريه در ترم نخست روبهرو ميشوند تا خود را براي پرداخت آن آماده كنند. اين افزايش شهريه اما با اعتراض جدي دانشجويان اين دانشگاه مواجه شده است.
در چنين شرايطي وام بلندمدت شهريه وزارت علوم نيز در برخي از واحدهاي دانشگاهي قطع شده است. اقساط اين وام يك ميليون توماني صندوق رفاه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، نه ماه بعد از دانش آموختگي قابل پرداخت است. به گفته سعيد كاردار، معاون دانشجويي دانشگاه آزاد اسلامي احتمال دارد هنوز دستورالعمل اختصاص اين وام به دانشجويان در سال تحصيلي جديد ابلاغ نشده باشد.
وي درباره اختصاص وامهاي خود اين دانشگاه ميگويد: صندوق رفاه دانشگاه آزاد هم وام ميدهد اما اين وامها در همان نيمسال قابل پرداخت است.
مجوز افزايش 25 درصدي شهريه براي شهريه متغير است نه ثابت
ابرينيا، مديركل دفتر آموزش عالي غيردولتي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري نيز درباره اعتراضات صورت گرفته به افزايش شهريه دانشگاه آزاد از سوي دانشجويان ميگويد: وزارت علوم سقف افزايش شهريههاي دانشگاههاي غيرانتفاعي را 25 درصد درنظر گرفت كه اين مسئله شهريه ثابت سالهاي گذشته را در بر نميگيرد، يعني دانشجوي ورودي سالهاي گذشته نبايد در شهريه ثابت با افزايش شهريهاي مواجه شده باشد. وي با بيان اينكه دانشگاه آزاد ساز خود را ميزند، ميافزايد: وزارت علوم سعي كرده دانشگاه آزاد را ضابطهمند و قانونمند كند، اما چون سابقه اين دانشگاه به اين شكل بوده كه با ضوابط وزارت علوم هماهنگي و سازگاري نداشته به نظر طول ميكشد تا خود را با اين ضوابط هماهنگ كند. ابرينيا با اشاره به جلسات مشترك وزارت علوم با مسئولان دانشگاه آزاد در زمينههاي مختلف تأكيد ميكند: در جلسات مشترك اين مسائل به آنها تذكر داده ميشود، اما بهدليل سابقهاي كه دانشگاه آزاد در زمينه عدم قانونمندي دارد و خود را مستقل ميداند تا بيايد خود را در روال ضابطهمندي قرار دهد، طول ميكشد.
تصميمي براي تعديل هزينهها و فشار نيامدن به وروديهاي جديد!
علي عباسپور طهراني، رئيس واحد علوم و تحقيقات اما اين افزايش شهريه عجيب و غريب را براي تعديل شهريهها و به منظور فشار نيامدن به وروديهاي جديد ميداند.
به گفته وي شهريه هر سال بر مبناي تورم است و با توجه به تورم بالاي 25 درصد امسال 15 درصد افزايش شهريه داشتهايم. رئيس واحد علوم تحقيقات در رابطه با اينكه چرا افزايش شهريه در مورد شهريه ثابت نيز لحاظ شده است، اينگونه توضيح ميدهد: فرقي بين شهريه ثابت و متغير نيست زيرا افزايش هزينهها به طور كلي رخ ميدهد، البته من جزئيات را نميدانم و هيئت امنا اين تصميم را گرفته است.
شهريه دكترا در دانشگاه آزاد معادل هزينه تحصيل در خارج از كشور است
حجتالاسلام عليرضا سليمي درباره افزايش شهريه دانشگاههاي آزاد، جامع علمي- كاربردي و غير انتفاعي اظهار كرد: افزايش شهريه اجحاف در حق دانشجوياني است كه از قشر ضعيف جامعه هستند. در اين دانشگاه بدون برنامه چندين اتفاق افتاده است كه نشان ميدهد بايد نظارت دقيقتري براين مراكز صورت بگيرد. دبير اول كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي، همچنين با بيان اين مطلب كه افزايش تعداد دانشجوي دكترا و ارشد در كشور بيرويه است، تصريح كرد: در برخي از واحدهاي دانشگاهي اين مركز آموزش عالي حتي يك هيئت علمي هم نداريم.
به گفته وي يكي از واحدهاي دانشگاه آزاد با وجود 300 دانشجو ارشد يك هيئت علمي هم ندارد. در واحد دبي هم هيچ عضو هيئت علمي وجود ندارد در صورتي كه دهها نفر در آنجا مشغول به تحصيل در مقطع دكتري هستند. عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اينكه مشخص نيست بر چه اساس، قاعده و فرمولي از دانشجويان شهريه گرفته ميشود، ميافزايد: هزينه ادامه تحصيل در مقطع دكتري 500 ميليون ريال براي دانشجو تمام ميشود، دانشجويان ايراني ميتوانند با تأمين اين هزينه براي ادامه تحصيل به خارج از كشور بروند. به باور حجتالاسلام سليمي، دانشگاه بنگاه اقتصادي نيست و نبايد چنين شكلي به خود بگيرد، دانشگاه مجموعه مقدس و مباركي براي آموزش علم و دانش به افراد است.
