سهشنبه، چهارشنبه و بالاخره پنج شنبه؛ از امروز فقط سه روز به همه پرسي استقلال اسكاتلند مانده، همهپرسياي كه در صورت رأي مثبت 5 ميليون و 300 هزار اسكاتلندي به آن، بريتانيا تجزيه خواهد شد. طي دو، سه روز گذشته، چهار نظرسنجي در بين اهالي اسكاتلند انجام شده و در حالي كه سه نظر سنجي نشان دهنده رأي «نه» به استقلال اسكاتلند است، يك نظر سنجي حاكي از حمايت 49 به 42 اسكاتلنديها از استقلال است. انگليسيها ميگويند كه اين نظر سنجي به خاطر جامعه آماري محدود (700 نفر) ضريب خطاي بالايي دارد ولي آليستر دارلينگ، وزير خزانه داري رهبر كمپين حاميان يكپارچگي گفته كه بيش از 500 هزار اسكاتلندي واجد شرايط (نزديك 10 درصد) هنوز تصميم قطعي نگرفتهاند و احتمال اينكه به تجزيه انگليس رأي بدهند زياد است.
به گزارش «جوان»، بعد از سفر تبليغاتي هفته قبل ديويد كامرون نخستوزير انگليس به اسكاتلند براي منصرف كردن اهالي اين منطقه از رأي به استقلال، دولت بريتانيا كمپين گستردهاي براي ايجاد نگراني از استقلال در ميان ساكنان اسكاتلند ايجاد كرده است، روندي كه هر چند اندك، ولي نتيجه بخش بوده و باعث كاهش منحني حمايت از استقلال در ميان اسكاتلنديها شده است. روز شنبه هزاران نفر از مردان موسوم به «نارنجيپوش» كه از ايرلند شمالي به «ادينبور» آمده بودند، در حالي كه پرچمهاي بريتانيا را در دست داشتند، در مخالفت با به همهپرسي گذاشته شدن خودمختاري اسكاتلند از بريتانيا در خيابانهاي پايتخت آن رژه رفتند. شركتهاي بزرگ از بخشهاي مختلف، شامل بانكداري، خرده فروشي، انرژي و مخابرات هم طي روزهاي اخير هشدار دادهاند كه استقلال ممكن است اقتصاد اسكاتلند را به مخاطره بيندازد. بيلال حافظ، از مقامات دويچه بنك گفته كه «استقلال اسكاتلند ممكن است به طور بالقوه براي اين منطقه فاجعه بار باشد. به محض اينكه اسكاتلند مستقل شود همه بانكها امكان دسترسي به بانك مركزي انگليس براي استقراض را از دست خواهند داد. اين وضع ممكن است نظام بانكي اسكاتلند را بيثبات كند. .» همچين شركتهاي تلفن در نامههاي سرگشاده اعلام نگراني كردهاند كه استقلال اسكاتلند ممكن است به افزايش هزينهها در صنعت مخابرات منجر شود. بانك پادشاهي اسكاتلند (RBS) كه يكي از بزرگترين بانكهاي انگليس به شمار ميرود روز پنج شنبه اعلام كرد در صورتي كه مردم اسكاتلند هفته آينده رأي به استقلال دهند، مقر خود را به انگليس منتقل ميكند. اين كمپين گسترده تا جايي پيش رفت كه جيم سيلار، معاون سابق حزب ملي اسكاتلند ديروزبه صراحت گفت كه دولت انگليس يك كمپين گسترده براي ايجاد هراس از استقلال اسكاتلند ايجاد كرده است. او گفت: «ما در دو يا سه روز گذشته هدف تبليغات بسيار سازمان يافته و هماهنگ از طرف دولت انگليس براي ترساندن مردم اسكاتلند از پيامدهاي استقلال بودهايم. مثلاً برخي مانند شركت بريتيش پتروليوم به عمد اطلاعات را در باره منابع نفتي اسكاتلند تحريف كردهاند.» همچنين بر اساس گزارش بيبي سي اسكاتلند، الكس سالوموند وزير اول دولت محلي اسكاتلند گفته كه اسكاتلنديها با شركتهاي نفتي، سوپرماركتها يا لندن (دولت مركز) تحريك نميشوند. الكس سالوموند، همچنين براي نخستين باردر خصوص نحوه پوشش خبري متعصبانه شبكه تلويزيوني بيبي سي انگليس به طور علني صحبت كرد.چنين وضعيتي باعث شده كه جنبش طرفداران استقلال اسكاتلند از انگليس نيز از روز شنبه عليه «تبليغات ترس» دولت انگليس دست به روشنگري بزنند. هرچند تا روز پنجشنبه، هيچ چيز روشن نيست، ولي دولت انگليس به شدت نگران آراي سرگردان و اسكاتلنديهايي است كه هنوز تصميم نگرفتهاند. آليستر دارلينگ، وزير خزانه داري پيشين انگليس و رهبر كمپين يونيونيستها همچنان نگران است چراكه ميگويد بيش از 500 هزار تن از مردم اسكاتلند كه براي شركت در اين رفراندوم واجد شرايط هستند، هنوز تصميم قطعي خود را نگرفتهاند. وي ميگويد: « شرايط بيثبات و متغير است. اگر تنها با يك رأي تصميم به جدايي اسكاتلند اتخاذ شود هيچ راه برگشتي نيست. ما بايد بليت يك طرفه داشته باشيم.» نخستوزير انگليس هم از تمامي ساكنان سراسر انگليس خواست تا به نشانه حمايتشان از رأي «نه» در رفراندوم تاريخي روز پنجشنبه پرچم اين استان را از پنجرههاي خانههايشان آويزان كنند. كامرون رفراندوم استقلال اسكاتلند را «اعصاب خرد كن» توصيف كرد.
4 نظر سنجي چه ميگويند؟
كمپين گسترده دولت بريتانيا باعث شده كه منحني حمايت از استقلال اسكاتلند طي دو سه روز اخير روندي كندتر پيدا كند. بر اساس يك نظر سنجي توسط «Survation» كه با تماس تلفني از 1000 اسكاتلندي طي روزهاي پنجشنبه، جمعه و شنبه انجام شده، 41 درصد از استقلال اسكاتلند حمايت و 47 درصد مخالف آن هستند ولي 9 درصد گفتهاند كه هنوز تصميم نگرفته و 3 درصد هم از اعلام نظرشان خودداري كردهاند. در برآيند كلي (كم و زياد كردن آراي بيتصميم و امتناع كننده) 46 درصد حامي استقلال اسكاتلند و 54 درصد مخالف استقلال آن هستند. نكته جالب اينكه 40 درصد شركت كنندگان در اين نظرسنجي گفتهاند كه وضع معيشتي خانواده شان در صورت استقلال بدتر خواهد شد، موضوعي كه نشان ميدهد كمپين ايجاد نگراني دولت انگليس در ميان اسكاتلنديها اثر گذار بوده است. در نظر سنجي ديگري كه توسط «Opinium/Observer» از 1055 نفر طي روزهاي 9 تا 11 سپتامبر انجام شده، 53 درصد به استقلال نه و 47 درصد آري گفتهاند. در نظر سنجي سوم نيز «Panel Base» آن را براي ساندي تايمز انجام داده، پس از كنار گذشتن آرا تصميم نگرفته و كساني كه از اعلام نظراجتناب كردهاند، 49 درصد به استقلال اسكاتلند آري و 51 درصد به آن نه گفتهاند. اما نظر سنجي چهارم كه ديروز نتايج آن مشخص شده و باعث نگراني داونينگ استريت شده، توسط موسسه ICM به صورت آنلاين براي روزنامه ساندي تلگراف انجام شده و نشان ميدهد كه حاميان استقلال اسكاتلند 49 درصد و مخالفان آن 41 درصد هستند. اگر آراي نامشخص را از اين نظر سنجي هم كنار بگذاريم، حاميان استقلال اسكاتلند به 54 درصد ميرسد كه بيشترين ميزان حمايت از استقلال اسكاتلند در بين نظر سنجيهايي محسوب ميشود كه اين موسسه انجام داده است. اين نظر سنجي ديروز در بين مقامهاي دولت انگليس نگرانيها را افزايش داد تا جايي كه آليستر دارلينگ، وزير خزانهداري پيشين انگليس گفت كه بيش از 500 هزار تن در موررد استقلال تصميم نگرفتهاند ولي حاميان متحد ماندن بريتانيا، ميگويند كه جامعه آماري اين نظر سنجي 700 نفر بوده و از حداقل استاندارد نظرسنجيها (1000) برخوردار نيست به همين خاطر درصد خطاي آن را بالا ميدانند.
اروپا نگران است
ميزان مشاركت در همه پرسي روز پنجشنبه حدود 93 درصد برآورد شده و اين نشان ميدهد كه تب مخالفتها و موافقتها بالا گرفته است. طي روزهاي اخير نقاط مختلف بريتانيا شاهد تجمعات مختلف در موافقت و مخالفت بود. شبكه يورو نيوز روز يكشنبه گزارش داد كه حدود 400 نفر از اهالي ولز براي اعلام حمايت از استقلالطلبان اسكاتلندي تجمع كردهاند. روزنامه اينديپندنت گزارش داد كه جدايي احتمالي انگليس از اتحاديه اروپا ميتواند ولزيها را نيز به فكر استقلال بيندازد. برخي ناظران ميگويند كه استقلال اسكاتلند بر ساير نقاط اتحاديه اروپا نيز اثر گذار خواهد بود. اتحاديه اروپا تأكيد دارد اسكاتلند مستقل بايد براي عضويت در اين اتحاديه درخواست دهد ولي دولت اسكاتلند ميگويد نيازي به اين كار نيست. همچنين ملي گرايان ميگويند اسكاتلند مستقل بايد در عضويت اتحاديه اروپا، ناتو، سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهاني و گروه كشورهاي مشترك المنافع باقي بماند. آنها در نظر دارند با ايجاد 70 تا 90 دفتر بينالمللي، سهمي در شبكه سفارتخانههاي انگليس داشته باشند. رسانههاي خبري فرانسه ديروز فاش كردند كشورهاي عضو اتحاديه اروپا از تكرار تجربه استقلال اسكاتلند از انگليس نگران هستند و نميخواهند اين مسئله درجايي ديگر از اين اتحاديه تكرار شود. همچنين گفته ميشود كه نتيجه همهپرسي 18 سپتامبر استقلال اسكاتلند هر چه باشد تاثير مهمي بر ارتقاي جايگاه جنبش جدايي طلب در شمال ايتاليا خواهد داشت.
