
فرصت چهار سالهاي كه در اختيار هر رئيسجمهور و كابينهاش قرار ميگيرد، فرصتي است براي خدمترساني كه اين مدتزمان نه آنچنان طولاني است و نه كوتاه، بنابراين حق مردم است كه از رئيسجمهور منتخب و كابينهاش در دولت انتظار خدمت داشته باشند و حل مشكلات خود را در تلاش شبانهروزي مسئولان نه بازيهاي سياسي و حزبي آنان ببينند. رأي مردم در انتخابات هر چند با گرايشات سياسي آنان آميخته است اما تجربه ثابت كرده حاصل و ارزشي كه مردم براي رأي خود در نظر گرفتهاند و به خاطر آن پاي صندوقهاي رأي حاضر ميشوند، تلاش براي آوردن شخصي روي كار است كه بتواند مشكلي از مشكلاتشان را حل كند، حال از هر جناح و حزب سياسي كه باشد، براي مردمي كه با هزار اميد و آرزو پاي صندوقهاي رأي حاضر ميشوند، فرقي نميكند.
در ديدار اخير اعضاي هيئت دولت با رهبر معظم انقلاب، حضرت آيتالله خامنهاي در رهنمودي با تأكيد بر عبور دولت از جناحبنديها در مسائل سياسي، خطاب به اعضاي دولت فرمودند: «علائق اعضاي دولت به برخي جناحهاي سياسي اشكالي ندارد، اما دولت و اعضاي آن نبايد اسير جناحبنديها شوند.»
ايشان افزودند: «در موضوع جناحبنديهاي سياسي همواره تأكيد بر رفاقت و اُنس با يكديگر است، اما در برخي موارد هم مسئله متفاوت است و بايد حتماً خطوط قرمز و خطوط فاصل رعايت شوند.» اين توصيه روشنگرانه در كنار تجربه تاريخي نشان ميدهد موفقيت دولتها در گرو پايبندي به وعدهها براي حل مشكلات مردم است نه حل شدن در بازيهاي حزبي و جناحي كه حاصلي غير از بياعتمادي و نااميدي مردم نخواهد داشت.
كارگزاران؛ نخستين حزب دولتساختهمرور آسيبهاي ناشي از عملكردهاي جناحي دولتها خصوصاً در دوران سازندگي و دومخرداد و تمايل دولتها به ايجاد جريانهاي سياسي دولتساخته كه نوعي استفاده ناصحيح از قدرت مستقر براي تضمين قدرت آينده محسوب ميشود، به ما نشان خواهد داد در آينده هم اگر دولتها قصد ايجاد جريانهاي سياسي از درون دولت را داشته باشند، به عاقبتي غير از آنچه گذشتگان گرفتار شدند، دست نخواهند يافت.
در اواخر دولت هاشميرفسنجاني و در آستانه انتخابات مجلس پنجم، اولين حزب سياسي دولتساخته كه به «كارگزاران سازندگي» معروف شد شكل گرفت، به عبارت دقيقتر در بهمن ماه ۱۳۷۴ شانزده تن از وزيران، معاونان و نزديكان هاشميرفسنجاني رئيسجمهور وقت ايران در بيانيهاي با عنوان «خدمتگزاران سازندگي» اعلام كردند در انتخابات مجلس پنجم حضوري فعال خواهند داشت و فهرستي از كانديداهاي مورد حمايت خود را معرفي خواهند كرد.
اين اتفاق كه با واكنشهاي مختلف سياسي خصوصاً از طرف جناح مقابل مواجه شد و برخي اين اقدام را دخالت قوه مجريه در قوه مقننه تلقي كردند، در نهايت با فرمان رهبر معظم انقلاب مبني بر حضور نداشتن وزيران در اين گروه سياسي، تغييراتي در آن ايجاد شد.
منطقي كه در اين فرمان رهبر انقلاب وجود داشت بسيار هوشمندانه بود و مهمترين دليل آن بر اين اصل استوار بود كه دولت مجري انتخابات است و نميشود مجري انتخابات، خودش كانديدا داشته باشد و اجراي عادلانهاي داشته باشد. با اين حال تداوم سياسي اين حزب همچنان به انحاي مختلف داخل فعاليتها و بدنه دولت هاشمي باقي ماند و اين تلاش حزبي – دولتي براي بقاي تفكر تكنوكراتها بود؛ تلاشي كه البته دولتيها را تا حد زيادي گرفتار بازيهاي سياسي كرد و عاملي شد تا نتيجه انتخابات رياست جمهوري سال 76 با تغيير نگرش جدي مردم رقم بخورد.
مشاركتيها بعد از كارگزارانيهابا روي كار آمدن سيدمحمد خاتمي، مردم تصورشان بر اين بود كه وي از تجربه دولت قبلي در ساخت حزب و حضور در جريانهاي سياسي عبرت گرفته و اين اشتباهات را تكرار نخواهد كرد اما متأسفانه در دوران دومخرداد، شكلگيري حزب دولتي مشاركت را با سرعتي بيشتر و اثراتي مخربتر از كارگزاران شاهد بوديم.
«حزب جبهه مشاركت ايران اسلامي» كه توسط برخي فعالان ستادهاي انتخاباتي محمد خاتمي پايهريزي شد، به تدريج به بدنه دولت كشيده شد و بسياري از دولتيها را گرفتار بازيهاي انتخاباتي و حزبي و سياسي كرد؛ اتفاقي كه مردم بسيار از آن نگران بودند زيرا ميدانستند گرفتاري مسئولان در جريانهاي سياسي به منزله تلاش آنان براي بقاي شخصي در دايره قدرت و ثروت و رسيدن به مطامع سياسياي است كه هيچ نفعي براي مردم ندارد، از همين رو رهبر معظم انقلاب طي ديداري كه در سال 80 با رئيسجمهور وقت و هيئت دولت خاتمي داشتند، اين نكته را متذكر شدند: «آقايان وزرا هم نبايد وقت خود را در كارهاى حزبى صرف كنند. زمان آقاى هاشمى وقتى حزب آقايان كارگزاران درست شد، يكى از اشكالات اساسىاى كه من به كار آنها گرفتم و به آنها گفتم، اين بود كه براى حزب بايد وقت صرف كنيد - دور هم بنشينيد و حرف بزنيد، تبادل نظر كنيد، بلى و خير بگوييد، بحثهاى سياسى و روشنفكرى كنيد - كه ولو در كار شما هيچ اثرى هم نگذارد، بايد بدانيد كه اين مقدار همت و وقت، متعلق به دولت است. وزير كه در وزارتخانه هشت ساعت كار ندارد، وزير، تمام وقت در اختيار وزارتخانه است. اگر شما همّت و نشاط حرف زدن و فكر كردنتان را جاى ديگرى صرف كرديد، در حقيقت وقت وزارتخانه را غصب كردهايد. اين فعل حرام است.» به رغم اين توصيه و سفارشات ديگر از سوي دلسوزان نظام، اما مشاركت با اوضاعي وخيمتر از كارگزاران ادامه يافت و اعضا و پيروان و حاميان آن ضربههاي مهلكي را نه تنها به دولتهاي هفتم و هشتم كه به ملت و دولت جمهوري اسلامي وارد كردند. در نهايت در برههاي از زمان يعني فتنه 88، با پيوند معنوي و سياسي كه بين كارگزاران و مشاركت برقرار شد، بسياري از مشاركتيها تلاش خود را براي ضربه زدن به نظام و اصل انتخابات به كار بردند كه اين امر منجر به انحلال حزب مشاركت گرديد.
مسئله وحدت، بالاتر از بازي سياسيدر دولت دهم محمود احمدينژاد هم تلاشهايي براي راهاندازي يك حزب دولتي با تفكرات خاص جريان انحرافي آغاز شد كه البته تا پايان بينتيجه باقي ماند هر چند آن تلاشها در همان مرحله قبل از زايش حزب دولتي كه عاقبت عقيم ماند، بيش از اندازه خود، ضربههايي را به دولت و ملت وارد كرد.
اكنون دولت يازدهم روي كار است و قبل از آنكه گرفتار تجربههاي تلخ دولتهاي قبل از خود شود، رهبر انقلاب هشدارهايي را از سر دلسوزي به دولتيها ابراز ميكنند. بر همين اساس است كه ايشان علاوه بر تذكراتي كه به اعضاي هيئت دولت در ديدارشان در هفته دولت داشتند و دولتيها را از اسير شدن در جناحبنديهاي سياسي منع فرمودند، در ديدار با اعضاي مجلس خبرگان رهبري هم كه رئيسجمهور حاضر بود، تأكيد كردند: «مسئله وحدت و همدلى در كشور هم بسيار مهم است. اختلاف سليقه در زمينههاى سياسى - در زمينههاى سياسى خرد و كلان - وجود دارد، اما اين اختلافها نبايد وحدت كشور را و همدلى كشور را از بين ببرد؛ همه بايستى با هم باشند.»
حال طبيعي است كه اگر در ميان اين اختلافات سياسي، دولت گرفتار يك جريان سياسي شود، چه بلايي بر سر آن خواهد آمد؛ بلايي كه دولتهاي گذشته گرفتار آن شدند و گريزي از آن نيست، اگر دولتها خود را وابسته و دلبسته به جريانهاي خاص سياسي كنند.