بيچاره تو گمان ميكني اهل الله و اهل معارفي؟ اين نيز از تلبيسات نفس و شيطان است كه تو را سرگرم به خود كرده و از خدا غافل كرده و به مشتي مفاهيم و الفاظ سر و صورتدار دل خوش كرده. در مقام علم دم از تجليات ذاتي و اسمائي و افعالي ميزني و عالم را از حق ميخواني و همه موجودات را از جلوات حقَ ميگويي و در مقام عمل با شيطان شركت ميكني و به آدمزادگان سركشي و تكبر ميكني. پيش اهل معرفت اين تكبر به حق تعالي است.
آن علم معارفي كه در انسان به جاي فروتني و خاكساري، سركشي و تدلّل ايجاد كند، آن پس مانده ابليس است. اين اصطلاحات اگر اين نتيجه را در انساني حاصل كند از تمام علوم پستتر است، زيرا از آن علوم ديگر توقع نيست كه انسان را الهي كند و صاحبان آن علوم نيز چنين دعوايي را ندارند. پس آنها به سلامت نزديكترند. لااقل اين عجبِ موجب هلاكت كه _ از خواص ابليس است _ در آنها پيدا نشده و وسيله معرفه الله آنها را از ساحت مقدس حق تعالي دور نكرده!
... هيچ گاه به كمالات خود مغرور نشو كه غرور از شيطان است. هميشه به خود بدبين باش و از سوءعاقبت در ترس و هراس باش و اگر ديدي در تو از اين علوم اعجاب و خودبيني و خودپسندي حاصل شده است، بدان كه طعمه ابليس شدي و از راه سعادت دور افتادي و آنگاه نظر كن ببين جز پارهاي اصطلاحات بيمغز چه در دست داري؟ آيا ميتوان با اين اصطلاحات، ملائكه الله غِلاظ و شِداد را جواب داد؟ آيا ميشود با هيولي و صورت و معاني حرفيه و مانند اينها، خداي عالم را بازي داد؟ گيرم در اين عالم كه كشف سراير نميشود، بتوان به بندگان خدا تدلّل و تكبر كرد و با آنها با تحقير و توهين رفتار كرد، آيا ميتوان در قبر و قيامت هم باز با همين پاي چوبين رفت و از صراط هم ميتوان با همين پاي چوبين گذشت؟ علم قرآن و حديث بايد اصلاح حال تو را كند و اخلاق دوستان خدا را در تو ايجاد كند، نه پس از 50 سال تحصيل علوم ديني به صفات شيطاني تو را متّصف كند !
به جان دوست قسم! كه اگر علوم الهي و ديني، ما را هدايت به راه راستي و درستي نكند و تهذيب باطن و ظاهر ما را نكند، پستترين شغلها از آن، بهتر است. چه كه شغلهاي دنيوي نتيجه عاجلي دارند و مفاسد آنها كمتر است، ولي علوم ديني اگر سرمايه تعمير دنيا شود، دين فروشي است و وزر و وبالش از همه چيز بالاتر است.
برگرفته از كتاب شريف «شرح حديث جنود عقل و جهل»
