تصور من اين است كه اين بچهها بيش از ساير كودكان شاهد جر و بحثهاي لفظي و درگيري والدينشان با يكديگر و حتي با ساير مردم هستند پس طبيعي است كه چنين رفتاري از خود بروز دهند.
حالا دليل پرخاشگري كودكمان هرچه هست بهترين نوع رفتار از جانب ما والدين رفتارهايي است كه به كاهش و كنارگذاشتن پرخاش از جانب او ختم شود.
1 ـ از خودتان شروع كنيد: شما پدر و مادرها اول بايد از خودتان شروع كنيد و هر نوع رفتار و گفتاري كه بوي تنش و پرخاش بدهد را از بين خودتان برداريد. بگذاريد بچهها فرصت ديدن رفتارهاي درست و آرام را از طرف شما به عنوان الگو داشته باشند.
2 ـ سرشاخه خشونت را قطع كنيد: بنشينيد، فكر كنيد و ببينيد كودكتان در چه زمانهاي پيشبيني شدهاي از خودش رفتارهاي پرخاشگرانه بروز ميدهد؛ زمان خريد كردن؟ مهدكودك رفتن؟ كافي است به هر نتيجهاي كه رسيديد عامل اصلي خشونت را از برنامهتان حذف كنيد. وقتي ميبينيد كه كودكتان در زمان خريد روي يك خوراكي يا اسباببازي خاص زوم ميكند زمان خريدن دست به پرخاشگري ميزند، كلاً دور خريد رفتن او را خط بكشيد. اگر ميبينيد در جمع بچهها دست به خشونت ميزند تا مدت كوتاهي دور مهماني و جمع شدنها را خط بكشيد.
3 ـ صبر پيشه كنيد: با بروز رفتارهاي پرخاشگرانه از جانب كودكتان در ذهنتان مرور كنيد كه «الان وقت عصبانيت من نيست؛ بايد صبور باشم. حرفي نزنم، كاري نكنم». صبر والدين در زمان خشونت بچهها بهترين راهحل است، فراموش نكنيد در زمان پرخاش نه ميتوانيد آموزنده خوبي باشي نه متنبهكننده.
4 ـ منحرفكننده مسئله باشيد: بهترين راهحل درست زمان پرخاشگري كودكان اين است كه فكر كودك را از مسئله پرت كنيد. درست زماني كه در حال جيغ زدن است به او پيشنهاد بازي دلخواهش يا خوردن خوراكي مورد علاقهاش را بدهيد. به هر ترفندي متوسل شويد كه همراه با آرامش شما هم جسم كودكتان آرام شود هم فكر و ذهنش از مسئله منحرف شود.
5 ـ لجبازي كودكتان را قلقلك ندهيد: كودكان پرخاشگر اغلب به شكل باورنكردني لجباز هم هستند. دست روي نقطه ضعف بچهها نگذاريد چون آنها از قدرت منطقي برخوردار نيستند كه به رفتارشان جهت بدهد بلكه برعكس با حساسيت شما آنها هم لجبازي و پرخاشگري بيشتري از خودشان بروز ميدهند. اين را گفتم تا بدانيد پيشقدم شويد و از عنوان كردن يا پرداختن به كارها يا رفتارهايي كه ميدانيد براي كودكتان آزاردهنده است به شدت دوري كنيد.
6 ـ زمان انفجار را درك كنيد: همانطور كه از احاديث و روايات ديني ما هم برميآيد، مهمترين زمان تربيت كودك و رشد شخصيتي او از دوران نوزادي تا 10 سالگي است. به قول خودمان بچهها در اين سن دقيقا مثل ضبطصوت عمل كرده و از روي رفتارهاي ما كپيبرداري ميكنند پس اگر كودكي در اين سن و سال داريد بايد بدانيد كه بخش مهمي از تأثيرپذيري او از رفتارهاي شماست، حواستان باشد.
7 ـ اكسير محبت تزريق كنيد: تأثير توجه و محبت بر هر نوع رفتار غيرتربيتي كودكان بسيار شگفتآور است، به ويژه در مورد كودكان پرخاشگر. چرا كودكان پرخاش ميكنند؟ يكي از دلايل اين است كه دوست دارند در مركز توجه و محبت شما قرار گيرند پس شما با تزريق محبت به رفتارهاي خودتان با همسر و كودكتان بسيار راحت ميتوانيد بخش مهمي از رفتارهاي پرخاشگرانه كودكتان را كنترل كنيد.
8 ـ اطمينان كنيد: يكي از دلايل بروز لجبازي و پرخاش از جانب بچهها بروز احساس استقلال و قدرت تصميمگيري آنهاست. به جاي آنكه بچهها براي ابراز چنين احساسي دست به خشونت بزنند بهتر نيست شما اين قدرت آنها را به رسميت بشناسيد؟ كافي است زمينه بروز قدرت تصميمگيري و استقلال بچهها را فراهم كنيد تا آنها مجبور نباشند اينطور دست به پرخاشگري بزنند. اجازه دهيد در مورد امور عادي و مربوط به خودش از خريد كردن گرفته تا طراحي اتاقش، اول كودكتان تصميم بگيرد. در مورد مسائل ساده مثل كجا برويم، چه لباسي بپوشيم يا چه غذايي سفارش بدهيم از همفكري او استفاده كنيد تا او هيچ دليلي براي ورود به جبهه جنگ خوداظهاري نداشته باشد.
9 ـ اهل معامله نيستند: در زمان خشونت بچهها ژست معاملهگر به خودتان نگيريد. «جيغ نزن، اگه جيغ نزني قول ميدم بستني برات بخرم. . . » اين جملهها درست در زمان بروز خشونت بچهها هيچ مشكلي را حل نميكنند، چون اين بچهها در ذهنشان تصور ميكنند خودشان بهترين هستند حتي در زمان معامله كردن.
10 ـ راه رفته را تكرار نكنيد: هوش و ذكاوت كودكان پرخاشگر به حدي زياد است كه اين اجازه را به شما نميدهد از يك اهرم تربيتي براي بار ديگر استفاده كنيد چون پيش از آنكه شما دست به كار شويد آنها با مرور دفعه قبل استفاده كردن شما از اين روش دست شما را ميخوانند و در مقابلتان موضع ميگيرند پس خوب حواستان به روشهاي تربيتيتان باشد.
11 ـ تنبيه جواب نميدهد: اگر زماني توصيه ميكنم براي بعضي بچهها از روش تنبيه و محروم كردن مثل پول توجيبي، پارك، خريد يا بازي استفاده كنيد در اين مورد خاص به هيچ وجه توصيه نميكنم چون اين بچهها به شدت در مقابل تنبيه از خودشان مقاومت نشان ميدهند و در نهايت اين شما هستيد كه بايد كوتاه بياييد پس وارد جنگي نشويد كه از قبل ميدانيد شكست خورده شما هستيد نه كودك پرخاشگرتان. اين بچهها قدرت تصميمگيري بالايي دارند. رفتار شما را جزء به جزء در ذهنشان تفكيك ميكنند و خوب ميدانند كه كجا بايد حمله كنند و چه زماني بايد عقب بكشند. فراموش نكنيد بعد از هر عقبنشيني آنها، بايد انتظار يك ضدحمله را داشته باشيد.
12 ـ امر نكنيد: لحن آمرانه و زور گفتن در تربيت اين كودكان هيچ تأثير مثبتي نخواهد داشت.
13 ـ باتري وجوديشان را خالي كنيد: همه بچههاي پرخاشگر از روي انرژي زيادي كه دارند دست به يكسري رفتار ميزنند. كافي است شما روشي پيدا كنيد و اين انرژي را تخليه كنيد؛ موبايلي كه شارژ نداشته باشد هيچ كاري نميتواند بكند. بهترين راه تخليه انرژي بچهها ورزش، دويدن، بازيهاي پرهيجان، استخر و آب بازي است.
