يكي از پديدههاي نوظهور در صحنه سياست اروپايي، قدرتگيري احزاب راستگراي افراطي است. اين احزاب از كشورهاي اسكانديناوي در شمال گرفته تا كشورهاي جنوبي قاره سبز رشد كردهاند و با طرح شعارهاي ناسيوناليستي افراطي سعي داشتهاند تا از وضعيت بحران مالي در اين قاره بيشترين بهرهبرداري را بكنند. سياستهاي افراطي اين جريان در قالب راست سنتي قرار نميگيرد و اكنون، اوكراين عرصه تازهاي از ظهور اين احزاب شده كه فارغ از محدوديت درونقارهاي سيماي جديتري از راستگرايي را به نمايش درآورده است.
تحولات اوكراين در اعتراض به خودداري ويكتور يانكوويچ، رئيسجمهور مخلوع اوكراين از امضاي توافقنامه تجاري با اتحاديه اروپا بود اما زمينه مناسبي براي قدرتنمايي جريان راست افراطي در اين كشور ايجاد كرد. بنابراين تحولات اوكراين حاوي دو لايه بود؛ لايهاي رسمي بر محور درخواست از يانكوويچ براي امضاي آن توافقنامه و لايهاي دروني يا به عبارتي خياباني بر محور شعارهاي ناسيوناليستي افراطي. لايه دروني به طور عمده توسط احزاب اسووبودا يا آزادي و پراوي سكتور يا جناح راست، هدايت ميشد كه نيروهاي آنها در زمان اعتراضات چندان گوش به فرمان رهبران معترضان نبودند و بياعتنا به توافق ميان آن رهبران لايه رسمي و يانكوويچ، خشونت خياباني را به جايي رساندند كه يانكوويچ مجبور به ترك كيف شد. نماد اين نيروها در تصاوير تاراس شوچنكو، 1861-1814، و استپان باندرا، 1959-1909، كه به عنوان نشانههاي ملي علم شدهاند. شوچنكو شاعر اوكرايني و به عنوان يكي از پدران معنوي براي هويت اوكرايني شناخته شده اما باندرا قصهاي متفاوت دارد زيرا در حالي كه راستگراهاي اوكرايني او را وطنپرستي تمام عيار ميدانند، همكارياش با نازيها چهره ديگري از او در تاريخ به جا گذاشته است.
جريان راست افراطي اوكراين ريشهاي قديمي دارد و به تمايلات ناسيوناليستي دهههاي نخست قرن بيستم بازميگردد، زماني كه شوروي و لهستان در تلاش براي تقسيم اوكراين بين خود بودند. ناسيوناليستهاي اوكرايني در آن زمان دچار چند دستگي شده بودند به نحوي كه از يكسو تحت تأثير فاشيسم ايتاليايي بودند و از سوي ديگر، افرادي نظير باندرا بناي همكاري با نازيهاي آلمان را گذاشتند و طرفدار سوسيال ـ ناسيوناليستهاي آلماني شدند. اين همكاري تا آنجا پيش رفت كه آنها در كشتار غيرنظاميان لهستاني و يهودي با نازيها همكاري كردند و از اين رو، باندرا از نظر مورخان روسي به عنوان يك نازي تمام عيار شناخته شده است. راستگرايان اوكرايني بر خلاف اين نظر باندرا را رهبر معنوي خود در مقابله با روسها ميدانند كه راه او را در حالت تعديل شده حزب اسووبودا و تندروانه پراوي سكتور دنبال ميكنند. پيروي از باندرا موجب شده تا حضور آنها در ميدان استقلال چه قبل از بركناري يانكوويچ و چه بعد از آن يادآور دوران پيران قهوهايهاي هيتلري و پيراهن سياههاي موسيليني باشد.
حزب اسووبودا از حدود يك دهه پيش سعي در تعديل شعارهاي خود داشته به نحوي كه نام حزب سوسيال را – ناسيوناليست اوكراين(PSNU) در 2004 به اسووبودا تغيير داد و نشانه نئونازي خود را كنار گذاشت تا اطمينان خاطر بيشتري ميان مردم ايجاد كرده و تصوير بهتري از خود به نمايش درآورد. اسووبودا با اين سياست به احزاب راستگراي افراطي اروپايي رو آورد و از ژان ماري لوپن، دبير كل وقت جبهه ملي فرانسه، براي كنگره خود در همان سال دعوت كرد. برخي از تحليلگران معتقدند اسووبودا برنامه اجرايي از همتاي فرانسوي خود اقتباس كرد كه شامل ملي كردن برخي موسسات، مالياتبندي تدريجي بر سود و مبارزه با سلطه اليگاريكها بر نظام سياسي و اقتصادي ميشد كه با شعارهاي داغ ضد فساد موجب جلب نظر شهروندان اوكرايني شد و در نتيجه آن توانست در انتخابات پارلماني سال 2012 بيش از 10 درصد آرا را به دست آورد و موجب حيرت ناظران سياسي اوكراين شود. اين ميزان رأي حاصل جلب نظر سرخوردگان انقلاب نارنجي بود كه به همراه ديگر نيروهاي راست افراطي در اعتراضات نوامبر و سرنگوني يانكوويچ نتيجه داد. با وجود تعديل در برنامه سياسي باز اسووبودا در اصول با ديگر نيروهاي افراطي مشترك است و محور اصلي همگي آنها در بيگانهستيزي و مليگرايي افراطي است. بيگانهستيزي اسووبودا و پراوي سكتور عليه جامعه چندفرهنگي است زيرا اين جريان معتقد است كه جامعه چندفرهنگي «مسئول ناپديد شدن صليبها و ورود دخترهاي با حجاب به مدارس است.» اين محور اساس روايت نوفاشيسم اروپايي را تشكيل ميدهد كه ميتوان جبهه مقدم آن را در اوكراين و در احزابي مثل اسووبودا و پراوي سكتور ديد.
