پارلمان اروپا نيز به صف مخالفان استفاده امريكا از هواپيماهاي نظامي بدون سرنشين پيوست. اين نهاد قانونگذاري در اتحاديه اروپا، پنجشنبه هشت اسفند 92 طرحي را به تصويب رساند كه به موجب آن استفاده پنتاگون از پهپادها براي عمليات عليه غيرنظاميان و اهداف غيرنظامي در نقاط مختلف جهان غيرقانوني است و دولتهاي عضو اتحاديه اروپا از اين پس ملزم خواهند بود از همكاري در اين حملات، مطلقاً خودداري نمايند. اين تصميم با حمايت قاطع پارلمان اروپا (534 رأي موافق در برابر 49 رأي مخالف) و به استناد مجموعهاي از گزارشها، مطالعات و بررسيهاي انجام شده در كميتههاي پارلماني و مؤسسات سازمان ملل متحد به تصويب رسيد.
پرنده هدايتپذير از راه دور (پهپاد)، يكي از ابزارهاي اصلي امريكا در انجام عملياتهاي امنيتي و نظامي در كشورهايي نظير افغانستان و پاكستان است كه بدين منظور، پايگاههايي نيز در برخي كشورهاي منطقه از جمله عربستان ايجاد شده است. از اين رو، عنوان «حملات پهپادها» در سطح رسانهها و ادبيات بينالمللي، به عبارتي بيانگر عملياتهاي نظامي پراكنده امريكا در كشورهاي مختلف به بهانه مبارزه با تروريسم تبديل شده است.
تاكنون، شوراي حقوق بشر سازمان ملل متحد نيز با بررسي گزارشهاي دريافتي در مورد كشتار غيرنظاميان در اثر حملات اين پهپادها از جمله به بهانه مقابله با تروريسم، نامشروع بودن اين روند را در دستوركار بينالمللي قرار داده است. در اين زمينه، دو گزارشگر ويژه از سوي شوراي حقوق بشر در سالهاي 2010 تاكنون تعيين شدهاند تا به بررسي پيامدهاي حقوق بشري استفاده از اين هواپيماها در نقاط مختلف جهان كه عمدتاً توسط امريكا به انجام رسيدهاند، بپردازند. در اين راستا، سه گزارش در تاريخ 28 مي2010؛ 13 و 18 سپتامبر 2013 توسط اين شورا منتشر شده است.
دبيركل سازمان ملل متحد در 13 آگوست 2013 با صدور بيانيهاي از كاربرد پهپادهاي مسلح و نظامي در پاكستان و افغانستان ابراز نگراني كرده بود. پارلمان اروپا با مصوبه اخير خود، در عين حمايت مالي از تحقيقات مربوط به توليد نسل جديد پهپادها در چارچوب سياست دفاعي مشترك اتحاديه، رويكرد مخالفت با كاربريهاي غيرقابل كنترل اين فناوريها را اتخاذ نموده است. پارلمان اروپا تأكيد نموده كه نبايد اين فناوريها بدون دخالت و كنترل انسان قادر به شليك يا حمله باشند و كاربرد پهپادهاي امريكايي كه فاقد معيارهاي مذكور هستند، غيرقانوني خواهند بود. از اين رو، پارلمان اروپا با ابراز نگراني از اينكه استفاده از پهپادها در عملياتهاي كشنده فرامرزي طي يك دهه گذشته بسيار گسترش يافته و با اشاره تلويحي به پرونده امريكا در اين زمينه كه همه روزه رو به گسترش است، كشتار شمار قابلتوجهي از غيرنظاميان در اثر حملات غيرمسئولانه با استفاده از اين پهپادها را محكوم كرده است. يكي ديگر از واكنشهاي تند پارلمان اروپا به سياست نظامي امريكا، محكوم كردن استفاده از پهپادها در عملياتهاي فرامرزي بدون رضايت دولت ميزبان است كه شورا آن را نقض حقوق بينالملل، تماميت ارضي و حاكميت دولتها تلقي نموده و در اين خصوص، تفسيري جديد از بند چهار ماده دو منشور ملل متحد را در منع توسل به زور منعكس ساخته است. منظور از اين حملات فرامرزي، استفاده از هواپيماهاي بدون سرنشين توسط امريكا در پاكستان و به بهانه حمله به شبه نظاميان القاعده است كه بدون اطلاع مقامات پاكستاني به انجام ميرسند. زيرا امريكا نخستين و بزرگترين استفادهكننده از اين هواپيماها در عمليات نظامي فرامرزي به بهانه مبارزه با تروريسم است كه در اين زمينه، در عراق، افغانستان، پاكستان و ليبي به كاربرد آنها پرداخته است.
اين مصوبه، اتحاديه اروپا را ملزم نموده است كه سياست و خطمشي مناسب را در سطح اروپا و جهان كه مؤيد رعايت هنجارهاي حقوق بشر و بشردوستانه باشد، تدوين نموده و شوراي اروپا نيز به تصويب موضع مشترك اتحاديه در مورد كاربرد پهپادهايي نظامي اقدام نمايد به طوري كه از توليد و كاربرد پهپادهايي كه مغاير مفاد اين مصوبه باشند، پرهيز و از همكاري با دولتهاي ثالث برخلاف اين قانون خودداري نمايند.
با اينكه امريكا استفاده از هواپيماهاي بدون سرنشين براي كشتار افراد مخالف امنيت ملي اين كشور را مشروع ميداند، شوراي حقوق بشر سازمان ملل متحد شمرده بود و اتحاديه اروپا نيز با مصوبه اخير، به تقويت جبهه مخالف امريكا پرداخته است. گفتني است كه از منظر حقوق بينالملل، پهپادها بر حسب ماهيت و نوع كاربردشان و نه به صورت مطلق، قابل ارزيابي هستند. اما كشتار خودسرانه غيرنظاميان در همه شرايط ممنوع است و حقوق بشردوستانه نيز حمله هدفمند از طريق پهپادهاي نظامي به غيرنظاميان و افرادي كه در دولتهاي غيرمتخاصم حضور دارند را منع ميكند و تروريسم نميتواند دستاويزي براي مشروعيت دادن به اين حملات باشد.
هرچند حقوق بينالملل قاعده روشن و صريحي عليه ممنوعيت توليد اين ابزارها حتي در خدمت به اهداف نظامي ندارد اما نهادهاي بينالمللي صليب سرخ و هلال احمر نيز رعايت اصول بشردوستانه را مورد تأكيد قرار دادهاند به طوري كه استفاده از پهپادهاي نظامي براي حمله به غيرنظاميان، نقض آشكار اصول كلي مربوط به عمليات نظامي به شمار ميآيد. گفتني است كه ميتوان براي اهداف متعدد دفاعي و همچنين خدمات غيرنظامي نيز از آنها بهره گرفت. اما تاكنون امريكا با استفاده خودسرانه و نامحدود از اين هواپيماها، به كشتار گسترده غيرنظاميان و تخريب اماكن غيرنظامي پرداخته و از همين رو، اعتراضهاي متعددي را در سطوح دولتي، بينالدولي و غيردولتي به دنبال داشته است تا جاييكه شوراي حقوق بشر سازمان ملل خواستار توقف توليد اين نوع پهپادها شده است. از اين رو، آنجه مبناي محكوميت امريكا در اين زمينه شده است، استفاده از پهپادها در راستاي حمله به غيرنظاميان و اهداف غيرنظامي و همچنين اهداف و مكانهايي است كه مورد حمايت و مصونيت بينالمللي قرار دارند. زيرا در مواردي كه اين ابزارها به عنوان بخشي از سياستهاي جنگي و نقض حقوق بشردوستانه و عليه غيرنظاميان مورد استفاده قرار ميگيرند، كاربرد آنها به اعتبار نتايج حاصله ممنوع و قابل پيگرد تلقي شده است.
نهايتاً اينكه از اين پس، امريكا در استمرار خطمشي بكارگيري بيضابطه و نامحدود هواپيماهاي بدون سرنشين براي انجام عملياتهاي نظامي در مناطق مختلف جهان با محدوديتها و چالشهاي بيشتري مواجه خواهد بود و با تعميم مباني حقوقي ممنوعيت اين سبك عمليات، هزينههاي استمرار اين روند براي اين كشور فزوني خواهد يافت.
