تحولات اوكراين ملغمهاي از انقلاب و تجزيه را نشان ميدهد. در حالي كه انقلابيون در كييف درگير تشكيل دولت هستند، در شبهجزيره كريمه، با ساكنان عمدتاً روستبار بوي تجزيه بلند شده است. اين بو با بوي باروت تانكهاي روسي كه كنار كريمه در حال برگزاري مانور هستند، به هم آميخته و ترس از مداخله كرملين براي جدايي كريمه را در دولت مركزي رقم زده است، به خصوص كه عدهاي از افراد مسلح فرودگاه كريمه را محاصره كردهاند و دولت مركزي از اشغال فرودگاهها توسط روسها خبر ميدهد، اگرچه روسها دست به تكذيب زدهاند.
در كييف بالاخره چند روز پس از بحث و بررسي، پارلمان اوكراين عصر پنجشنبه با اكثريت آرا، آرسني ياتسنيوك را به نخستوزيري اوكراين برگزيد و او هم در سخناني از فساد گسترده در دولت قبلي سخن گفت. از سوي ديگر ويكتور يانوكوويچ رئيسجمهور مخلوع اوكراين هم كه مشخص شد با همكاري روسها به روسيه فراركرده است، در يك كنفرانس خبري اعلام كرد: افراطگرايان اوكراين بهزور و به طور غيرقانوني حكومت را غصب كردند.
يانوكوويچ روزجمعه دركنفرانس مطبوعاتي درشهر راستف نادانو در جنوب روسيه افزود: من رئيسجمهوري قانوني اوكراين هستم كه در جريان انتخابات آزاد و دموكراتيك از طرف اكثريت مردم انتخاب شدهام. رسانههاي خبري روسيه اعلام كردند يانوكوويچ به همراه شماري از مقامهاي سابق اوكرايني سهشنبه شب وارد مسكو شده است. يانوكوويچ پيشتر هم روز پنجشنبه با انتشار بيانيهاي اعلا كرد: در بسياري از شهرهاي اوكراين افراطگرايان جولان ميدهند و من و طرفدارانم را تهديد به تسويه حساب ميكنند. وي گفت: مجبورم در اين شرايط از حكومت روسيه درخواست تأمين امنيت خود از دست افراطگرايان كنم.
كريمه روي لبه جدايي از اوكراين
پس از تسلط طرفداران روسيه بر پارلمان و دولت شبهجزيره كريمه، بامداد روز جمعه دهها فرد مسلح فرودگاه اين منطقه خودمختار را نيز به تصرف خود در آوردند. بنا بر اعلام منابع محلي، 119فرد مسلح با چند كاميون به فرودگاه سيمورپول، بزرگترين فرودگاه شبهجزيره كريمه يورش بردند و آن را به تصرف درآوردند. منابع محلي در شبه جزيره كريمه مدعي شدهاند كه سربازان روسيه با پوشيدن لباسهاي غيرنظامي وارد اين شبه جزيره شدهاند. در همين حال بيبي سي گزارش داد كه افراد مسلح ناشناس در اطراف فرودگاه شبه جزيره كريمه در اوكراين مستقر شدهاند، اما از فعاليت عادي فرودگاه جلوگيري نميكنند. بنا براين گزارش از ساعات اوليه روز جمعه، تعدادي مرد مسلح در اطراف فرودگاه اصلي جمهوري خودمختار كريمه در جنوب اوكراين، مستقر شدهاند. اين افراد يونيفورم بر تن دارند، اما روي يونيفورمهايشان علايم نظامي مشخصي ديده نميشود. با اين وجود، آرسن آواكوف وزير كشور موقت اوكراين گفت كه 119 نيروي دريايي روسي بامداد روز جمعه به فرودگاه بينالمللي سيمفروپل در شبه جزيره كريمه در اوكراين حمله كردند و آن را تحت كنترل خود در آوردند. وزير كشور اوكراين گفت: من اين اقدام نظاميان روسيه را كه مغاير با همه معاهدات و قوانين بينالمللي است، يك حمله مسلحانه و اشغال نظامي ميدانم. در همين حال با گسترش تحركات نظامي مسكو در مرزهاي غربي خود، الكساندر تورچينف، رئيس جمهوري موقت اوكراين با اعلام آمادهباش كامل نيروهاي نظامي در شبه جزيره كريمه، به مسكو هشدار داد هرگونه اقدام نظامي خارج از توافقنامه نظامي ميان اوكراين و روسيه در شبه جزيره كريمه، اعلام جنگ محسوب ميشود.
در مقابل يكي از فرماندهان ناوگان نيروي دريايي ارتش روسيه در درياي سياه با تكذيب اشغال فرودگاهي در اوكراين تأكيد كرد نظاميان روسيه محل استقرار خود در دريا را ترك نكردهاند. اين در حالي است كه وزارت دفاع روسيه نيز به جنگندههاي خود در مرزهاي غربي اين كشور دستور داده تا در وضعيت آمادهباش جنگي قرار گيرند. مسكو رزمايش نظامي گستردهاي را با استفاده از 150 هزار نيرو در نزديكي كريمه آغاز كرده است و جنگندههاي روسي در حال گشتزني بر فراز مرز دو كشور هستند. اما پيش از مسئله فرودگاه پارلمان شبهجزيره كريمه نخست وزير اين منطقه را از قدرت بركنار و اعلام كرد كه بيست و پنجم ماه جاري ميلادي يك همهپرسي براي گسترش اختيارات خودمختاري در اين شبهجزيره برگزار ميكند. سيمفروپل مركز شبه جزيره كريمه در روزهاي اخير صحنه تظاهرات مخالفان و طرفداران حكومت جديد اوكراين بود.
منطقه كريمه محل استقرار ناوگان روسيه در درياي سياه است و تنشهاي مربوط به جداييطلبي در آن جريان دارد. شبهجزيره كريمه كه بيش از 60درصد جمعيت آن را روستبارها تشكيل ميدهند، تا سال 1954 و زماني كه «نيكيتا خروشچف» رهبر وقت شوروي مالكيت اين منطقه را به نشانه حسننيت به اوكراين سپرد، جزئي از روسيه بود.
واكنشهاي غرب
كاخ سفيد و ناتو خواستار احترام به وحدت ملي و استقلال اوكراين شدند و از روسيه خواستند تا از هرگونه اقدام كه باعث وخيم شدن اوضاع شود، خودداري كند. در چنين شرايطي، جان كري وزير امور خارجه امريكا اعلام كرد كه از طرف سرگئي لاوروف همتاي روس خود اطمينان دريافت كرده كه مسكو پشت حمله به ساختمان فرمانداري اوكراين در منطقه كريمه قرار ندارد و روسها به وي اطمينان دادهاند كه به تماميت ارضي اوكراين احترام خواهند گذاشت. از سوي ديگر آندرس فوگ راسموسن دبير كل سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) گفت: من به شدت نگران حوادث اخير در كريمه هستم. اقدامات نيروهاي مسلح در اين شبه جزيره خطرناك و غيرمسئولانه است.»
وي از روسيه خواست هيچ اقدامي كه منجر به افزايش خشونت در اين منطقه شود انجام ندهد. راسموسن در عين حال با بيان اينكه هيچ دليلي دال بر اينكه روسيه حاضر خواهد شد در كشور همسايهاش مداخله كند در اختيار ندارد، بدون افشاي محتويات ديدار با هيئت اوكرايني اظهار داشت در اين نشست درباره موضوع كمك نظامي احتمالي به كييف از طرف كشورهاي عضو ناتو صحبتي به ميان نيامد. همچنين ديويد كامرون، نخستوزير انگليس نيز از مسكو خواست تا به استقلال اوكراين احترام بگذارد و اقدامي نكند كه تنشزا باشد.
