دلالي اعضاي بدن تجارت پر سودي است كه در خواب غفلت نهادهاي نظارتي سالهاست جيب برخي افراد سودجو را پر پول ميكند. با وجود اين، معاون درمان وزارت بهداشت در برابر اين مسئله معتقد است خريد و فروش اعضاي پيوندي، مسائل خصوصي است و وزارت بهداشت ورود نميكند.
وضعيت بهداشت و درمان كشورمان آنقدر اسفبار است كه حالا حتي معاون اول رئيسجمهور هم در جلسه شوراي اداري استان تهران كه روز گذشته برگزار شد، صراحتاً اعتراف كرد: بدترين وضعيت درمان در ايران حاكم است. از اين لحاظ عقبماندهترين كشور در درمان هستيم. جهانگيري گفت: در كجاي دنيا بيمار بايد نخ جراحي و ديگر وسايل جراحي را خريداري كند تا عمل شود. بنا به تأكيد وي، گزارشهايي درباره غذاهاي مصرفي مردم رسيده كه تكاندهنده است. هر چند جهانگيري در اين جلسه اشارهاي به بحث دلالي اعضاي بدن نداشت اما بيترديد اين بازار سياه و خريد و فروش اعضايي همچون كليه و قسمتهايي از كبد را هم ميتوان در اين عقب ماندگي جاي داد و بابتش تأسف خورد.
تجارت مرگ و زندگي
در نبرد ميان مرگ و زندگي به هر دستاويزي براي زنده بودن و زنده ماندن چنگ ميزنيد به همين خاطر هم هست كه بيماران دياليزي البته آنهايي كه توانايي مالي دارند يا لااقل ميتوانند قرض كنند يا نزول بگيرند، ميكوشند تا از هر راهي كه شده براي خود كليهاي تدارك ببينند. به همين خاطر هم اگر به بيمارستانهاي مهم و اصلي شهر تهران يا حتي خيابانهاي اطراف انجمن حمايت از بيماران كليوي سري بزنيد، ميتوانيد روي در و ديوار آگهيهاي خريد و فروش كليه را ببينيد؛ آگهيهايي كه اغلبشان از سوي افرادي است كه نياز مالي دارند. اما در همين مكانها كم نيستند دلالهايي كه در كوچهها و خيابان پرسه ميزنند تا نيازمندان به كليه و نيازمندان به پول را شناسايي كنند و در عوض ساخت و پاخت براي تهيه كليه، بسيار بيشتر از پولي كه قرار است به فروشنده كليه بدهند را به عنوان حق دلالي خودشان بردارند.
نبض بازار اعضاي بدن در دست دلالها
از سوي ديگر، به دليل سبك زندگي و تغذيه نامناسب بار بيماريهاي غير واگير در كشورمان بالا و بالاتر ميرود به گونهاي كه محمدرضا گنجي، رئيس انجمن نفرولوژي سال گذشته 24 هزار بيمار دياليزي وجود داشت كه امسال 5 هزار و 500 بيمار جديد به اين تعداد افزوده شده و به طور كلي در كشور 75 نفر در يك ميليون نفر داراي نارسايي كليه هستند. به گفته وي در سال گذشته 2 هزار و 400 پيوند كليه انجام شده كه تنها 30 درصد از آن مرگ مغزي بوده است. بنابراين بديهي است كه 70 درصد بقيه پيوندها از كليههاي اهدايي يا خريداري شده بوده است. اگرچه به گفته مصطفي قاسمي، رئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي، قيمت كارشناسي اين انجمن براي كليه 9 ميليون تومان است اما قيمت كليه را دلالها تعيين ميكنند و اين به احتياج مشتريهايشان كه بيماران دياليزي هستند، بستگي دارد زيرا هيچ نظارتي از سوي وزارت بهداشت به عنوان وزارتخانه متولي امر وجود ندارد.
معاون درمان: خريد و فروش كليه به ما مربوط نيست!
معاون درمان وزير بهداشت در مورد رقمهاي ميليوني كه در خريد و فروش اعضاي پيوندي رد و بدل ميشود، به «فارس» گفت: ارتباطات بين دهنده و گيرنده از كنترل وزارت بهداشت خارج است و مسائل انساني، عاطفي، اجتماعي و اقتصادي بين دو نفر به ما مربوط نيست و ما به مسائل خصوصي افراد ورود نميكنيم.
به گفته محمد آقاجاني ممكن است اتفاقاتي در سطح جامعه رخ بدهد اما سيستم پيوند اعضا در كشور سالم و مناسب است و اتفاقات موردي و استثنايي را نميتوان تعميم داد. آقاجاني با تأكيد بر اينكه ارتباطات بين دهنده و گيرنده از كنترل وزارت بهداشت خارج است، افزود: آنچه بر آن نظارت داريم، بيمارستانهايي است كه عمل پيوند را انجام ميدهند و بايد به طور كامل ضوابط را رعايت كنند و در مقولات غيرقانوني وارد نشوند. وي با اين وجود تأكيد كرد: وزارت بهداشت نظارت كاملي بر عمل پيوند دارد و به جرئت ميتوانيم بگوييم نظارتها كامل است و تخلفات برنامهريزي شده و گسترده وجود ندارد اما چنانچه موردي رخ دهد و گزارش شود بلافاصله پيگيري ميشود چراكه بازرسي فعال در اين زمينه وجود دارد.
شخصي و خصوصي دانستن بحث خريد و فروش كليه و دلالي اعضا در حالي است كه اين مسئله چالشهاي زيادي را در برداشته و قيمت كليه را تا زيادي بالا برده است. اين اظهار نظر معاون درمان وزارت بهداشت در حالي است كه در دولت دهم طي بخشنامهاي به امضاي سيد حسن امامي رضوي، معاون درمان وقت به بخشهاي پيوند تمامي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور براي پايان دادن به بازار سياه و ماجراي دلاليهاي كليه به عنوان چالشي تكراري براي جلوگيري از سوءاستفادههاي احتمالي، بخشهاي پيوند دانشگاههاي علوم پزشكي تنها پس از دريافت معرفينامه انجمن حمايت از بيماران كليوي كه با احراز هويت متقاضيان و اهداكنندگان صادر ميشود، براي عمل پيوند كليه مجاز شدند. هر چند اين بخشنامه نيز بساط دلالي اين عضو مهم را به طور كامل جمع نكرد اما با كنارهگيري كامل وزارت بهداشت از اين حوزه معلوم نيست چه بلايي بر سر بيماران دياليزي نيازمند پيوند ميآيد، آن هم در شرايطي كه بحث پيوند اعضا در كشورمان آنگونه كه بايد و شايد فرهنگسازي نشده است و به گفته اميد قبادي، معاون مركز فرآهم آوري اعضاي پيوندي بيمارستان مسيح دانشوري در حالي كه 20 هزار بيمار در ليست انتظار پيوند قرار دارند، روزانه سه تا چهار بيمار نيازمند، به دليل دير رسيدن عضو پيوندي فوت ميكنند، در حالي كه حدود 10هزار نفر نيز سالانه مرگ مغزي ميشوند.
انفعالي مخرب
آقاجاني تأكيد ميكند، مطالبي كه مربوط به قاچاق گسترده اعضاي بدن انسان و روابط ناسالم اقتصادي در امر پيوند منتشر شده بود، بررسي و كذب بودن آن اثبات شد اما گشت و گذاري در سطح شهر، بيمارستانها و كف جامعه خلاف اين امر را اثبات ميكند و اين انفعال ميتواند شرايط را بدتر و بدتر كند.
