عروس زاگرس، ناشناخته ای برای گردشگران

محمدرضاهادیلو

بدون شک باید ایلام را عروس زاگرس نامید. استانی که در غرب کشور واقع بوده و با بهره گیری از آب و هوای کوهستانی و نیمه گرمش طبیعت دل انگیزی را در دل خود جای داده. با اینکه کمتر نام ایلام را در فهرست استان های گردشگرپذیر شنیده ایم اما این استان با دارا بودن مناطق طبیعی، تاریخی و دیدنی ناب و زیبایش چشم هر مسافری را به خود جلب می کند. پس نام ایلام را در فهرست مناطقی که در نوروز به آن سری خواهید زد یادداشت کنید.

***

آتشکده سیاهگل

بنای آتشکده مربوط به دوره ساسانیان است که در 15 کیلومتری جنوب غربی روستای سرتنگ و در مسیر رودخانه خروشان کنگیر ایوان قرار دارد. این بنا یکی از سالم ترین آتشکده های دوران قبل از اسلام در استان می باشد.این بنا روی چهار پایه ساخته شده و دارای گنبدی یک جداره می باشد.

آبشار گچان

اين آبشار در ابتداي جاده ايلام به سرابله واقع است. منطقه گچان پوشيده از درختان زيباي بلوط است. این منطقه در کنار کوه هاي مانشت و قلاجه در کنار دره زيباي گچان قرار دارد. در ميان دره گچان چشمه اي پر آب جاري است که آبشار زيباي گچان را تشکيل مي دهد. آب گواراي اين چشمه به مصرف اهالي روستاهاي مجاور و آبياري باغات ميوه مي رسد. اين محل پوشيده از درختان زيباي گردو بوده و همه ساله پذيراي اردوهاي علمي و تفريحي است.

در این منطقه که کوه های زیبا و معظم مانشت و قلارنگ به همراه گچان گویی به هم رسیده اند تا منظره بسیار زیبایی را خلق کنند.

قلعه والی، موزه مردم شناسی

قلعه والی یکی از بناهای تاریخی شهر ایلام است که در سال 1325 هجری قمری به دستور غلامرضا خان؛ والی فیلی در منطقه‌ای به نام حسین‌آباد فیلی که به ده بالا مشهور بوده، احداث گردید. در واقع این بنا محل اسکان والی در فصل تابستان بوده است که بر روی تپه‌ای بنا شده است. در سنگ‌ نوشته‌ای که در تخت خان در 15 کیلومتری شمال شرقی صالح‌آباد ایلام وجود دارد در مورد تاریخچه این قلعه آمده معمار قلعه والی حاج درویش علی کرمانشاهی بوده و امور حجاری را نیز رضاقلی انجام داده است. در قسمت شمالی قلعه یک تالار (شاه‌نشین) زیبایی وجود دارد که ابعاد آن بزرگ‌تر از سایر اتاق‌های قلعه می‌باشد و در وسط آن حوض کوچکی وجود دارد که اطراف و داخل آن با سنگ مرمر تزئین شده بود ولی در زمان بازسازی با کاشی‌های رنگی تزئین گردید.

ششدار، تفرجگاه رویایی

این تفریحگاه در 5 کیلومتری شهر ایلام و در کنار کوه قلاقیران در مسیر جاده ایلام – کرمانشاه واقع شده و از شاخص ترین تفریحگاه های استان محسوب می شود .

این ناحیة تفریحی به خاطر مجاورت با شهر ایلام و نزدیکی به یکی دیگر از تفریحگاه های زیبای طبیعی به نام منجل ، مورد استفادة وسیع مردم و دوستداران طبیعت به ویژه درایام فصول بهار و پاییز قرار می گیرد . در حد فاصل بین این تفریحگاه و ناحیة منجل ، چشمه سارها و باغات زیبای سلطان آباد قرارگرفته است . کوه معروف قلاقیران که از آن به عنوان نماد شهر و استان ایلام یاد می شود دراین ناحیه قرار دارد .

قلعه تاریخی پشت قلعه

قلعه تاریخی پشت قلعه که در زبان کردی دژ پشت قلا نامیده می‌شود، در 5 کیلومتری جنوب شهرستان آبدانان و در شمال غربی روستای پشت قلعه (قلا)، در بالای تپه‌ای که رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد، قرار دارد. این قلعه با مصالحی همچون قلوه سنگ، گچ وساروج بنا شده و دارای بخش‌های متعددی از جمله باروی قلعه، برجک‌های دیده‌بانی و نگهبانی، ورودی قلعه، اماکن مسکونی و شاه‌نشین، تونل و پلکان می‌باشد. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه که تا حدودی سالم باقی مانده‌اند، قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. شواهد موجود نشان می‌دهد این قلعه جنبه نظامی داشته و دور تا دور آن کانال‌های طبیعی قرار دارند که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کنند. با توجه به شیوه معماری، ساختار، نحوه استفاده از مصالح، بررسی و مطالعه سفال‌های بدست آمده از این منطقه، این اثر فرهنگی- تاریخی متعلق به دوران ساسانیان می‌باشد.

تالاب چکر

درغرب شهرستان ایلام ودر منطقه بولی و در ناحیه چکر تالاب زیبای چکر قرار دارد. مساحت آن در حدود 3 هکتار و ارتفاع آن 600 متر است. عمق آن در حدود 5/2 متر است . این تالاب در منطقه گرمسیری قرار دارد ولی آب آن دایمی است. حیات وحش اين تالاب مأمن و مأواي مناسبي براي زمستان گذراني تعداد زيادي از پرندگان مهاجر آبزي و كنار آبزي به شمار مي رود . این تالاب محل زیستگاه پرندگانی هم چون چنگر، کشیم، حواصیل خاکستری، اردک ارده ای و اردک سر سبز است و هر ساله پذیرای پرندگان مهاجر از مناطق آسیای میانه، قفقاز و سیبری می باشد.

دژ شیخ مکان

در هشت کیلومتری شرق دره شهر و در سمت غربی تنگه شیخ مکان، آثاری از یک دژ جالب توجه در دل کوه به چشم می خورد. از لحاظ مصالح و سبک معماری، نشانی از دوره ساسانی دارد.دژ چهار اتاق و تنها یک در ورودی در ضلع شمالی دارد.مصالح اصلی دژ قلوه سنگ و گچ است. در میان تنگه و در مقابل قلعه شیخ، در مسیر جریان آب رودخانه، بقایای یک آسیاب آبی بر جای مانده است که گفته می شود در زمان های گذشته قابل استفاده بوده ولی در حال حاضر تخریب شده است. این اثر به اواسط دوره اسلامی و شاید قبل از آن مربوط باشد.